Herb Smoleńska – jeden z symboli Smoleńska.
Opis herbu Na srebrnej tarczy czarna armata na złotym łożu. Na armacie siedzi złoty gamajun.
Tarcza umieszczona jest na tle złotej pięcioramiennej gwieździe. Zwieńcza ją czapka Monomacha. Po bokach tarczy znajdują się dwa proste, czerwone sztandary połączone wstęgą św. Jerzego. Na sztandarach widnieje monogram cesarza Aleksandra I, ozdobiony koroną cesarską i łańcuchem Orderu Świętego Andrzeja. Pod tarczą znajdują się wstęgi Orderu Lenina i Orderu Wojny Ojczyźnianej I klasy, przeplatane srebrną wstęgą z dewizą Восславлен крепостью (z ros. Wsławiony twierdzą).
Znaczenie W 1857 cesarz Rosji Aleksander II Romanow, w dowód uznania bohaterstwa mieszkańców podczas wojen, dodał po bokach herbu dwa sztandary, ozdobione monogramami Michaiła Szeina – dowódcy obrony Smoleńska podczas wojny z Polską w latach 1609-1611 oraz Aleksandra I – cara podczas inwazja Napoleona (współcześnie na obu sztandarach widnieje monogram Aleksandra I).
Czapka Monomacha nawiązuję do Księstwa Smoleńskiego i Włodzimierza II Monomacha, który był m.in. księciem smoleńskim.
Emblematy sowieckie – pięcioramienna gwiazda i wstęgi orderów Lenina i Wojny Ojczyźnianej, nawiązują do odznaczeń miasta (gwiazda do tytułu miasto-bohater, wstęgi do poszczególnych orderów).
Dewiza jest dodatkiem z 2001 i nawiązuję do roli twierdzy, jaką pełniło miasto.
Historia Przed XVII w. na ziemi smoleńskiej używano różnych herbów, ziemskich lub książęcych. Marek Ambroży z Nysy w swoim herbarzu z 1570 opisał herb Smoleńska jako tarcza podzielona na cztery części: w pierwszej i czwartej prosty krzyż, a w drugiej i trzeciej odcięta tylna połowa lwa, na której siedzi ptak. Heraldycy uważają, że prawdopodobnie był to zmodyfikowany na styl zachodnioeuropejski herb księcia Fiodora, syna ostatniego wielkiego księcia smoleńskiego , prawdopodobnie uczestnika Soboru w Konstancji. Na potwierdzenie tego przytaczany jest fakt, że dokładnie ten sam herb zawiera Kronika Soboru w Konstancji.
Polski herb Pierwszym udokumentowanym herbem Smoleńska jest herb nadany miastu 4 listopada 1611 przez króla Polski Zygmunta III Wazę wraz z prawem magdeburskim. Herb przedstawiał się następująco: na czerwonej tarczy św. Michał Archanioł w żelaznej zbroi, z nagim mieczem w prawej ręce, depczący stopami uskrzydlonego smoka. Dokumenty te spłonęły podczas pożaru miasta w 1812. Nie jest znane żadne przedstawienie tego herbu.
Archanioł Michał depczący smoka (będącego metaforą diabła), symbolizuje triumf w walce ze złem i wpisuje się w kontekst wojny polsko-rosyjskiej. Symbolika religijna była typowa dla herbów miejskich nadawanych przez Zygmunta III Wazę. Podobny jest herb Nowogródka, nadany przez tego samego władcę, którego przedstawienia są znane.
Prawdopodobnie był to pierwszy oficjalnie zatwierdzony herb miejski na terenach dzisiejszej Rosji.
Rosyjski herb Po aneksji Smoleńska przez Rosję w 1654, herb został zapomniany. Brak jest informacji o używaniu herbu z Archaniołem Michałem w drugiej połowie XVII i na początku XVIII wieku.
W XVIII w. Smoleńsk używał herb powielający herb ziemi smoleńskiej, przedstawiający armatę z gamajunem (ptakiem rajskim) na srebrnym polu. Oficjalnie został on zatwierdzony przez carycę Katarzynę II. W 1858 dokonano w nim zmian stylistycznych.
W czasach sowieckich herb, jako że nie przedstawiał symboli monarchicznych ani religijnych, był używany w różnych wersjach. Tarcza zazwyczaj była barwy czerwonej, natomiast armata z gamajunem w różnych kolorach i stylach.
Współczesna wersja herbu została przyjęta uchwałą Rady Miasta Smoleńska z dnia 27 kwietnia 2001. Zgodnie z zaleceniami Państwowego Urzędu Heraldycznego przy Prezydencie Federacji Rosyjskiej dla herbów przedrewolucyjnych, pozostawiono herb sprzed 1917, dodając do niego emblematy sowieckie i wstęgę z dewizą.
Przypisy
Kategoria:Smoleńsk Smoleńsk