Filozofia religijna – kierunek w filozofii zajmujący się badaniem zagadnień filozoficznych z punktu widzenia określonej religii.
Filozofia religijna stanowi całokształt różnych szkół i prądów konkurujących ze sobą. Kierunki filozoficzne istnieją w buddyzmie, islamie, chrześcijaństwie i innych religiach: filozofia buddyjska, filozofia muzułmańska, filozofia chrześcijańska itd. Filozofia religijna bazuje na nauce religijnej i świętych księgach określonej religii, dających światopoglądową podstawę do roztrzygania wszystkich problemów filozoficznych. Filozofia religijna zawsze opiera się na doktrynie tej lub innej religii, która przesądza o charakterze rozwiązania zagadnień filozofii. Pod tym względem, jak podkreślał pracownik naukowy z Instytutu Filozofii RAN , filozofia religijna jest przeciwstawna filozofii religii, której przedstawiciele mogą być zarówno wierzącymi, jak i ateistami. Na Biełgorodzkim Uniwersytecie Państwowym odbyła się dyskusja „W jaki sposób możliwa jest filozofia religijna?” Głos w niej zabrali: kierownik katedry filozofii Uniwersytetu Biełgorodzkiego Wiktor Rimski, profesor Jeleckiego Uniwersytetu Państwowego Wiaczesław Korotkich, kierowniczka katedry religioznawstwa Tatjana Czełowienko i in. Zdaniem Gutniera, filozofia religii jest owocem sekularyzacji i powstała jako filozoficzna krytyka religii.
Dokładna definicja terminu „filozofia religijna” pozostaje sporna. Można wyróżnić trzy podejścia do zagadniena stosunku między filozofią religii a filozofią religijną. Pierwsze je utożsamia. W drugim podejściu filozofia religijna traktowana jest jako forma filozofii religii. Trzecie podejście wyodrębnia filozofię religii i filozofię religijną jako samodzielne fenomeny. Niektóre podręczniki akademickie definiują filozofię religii jako kierunek naukowy w religioznawstwie. Filozofia religijna niekiedy zbliża się do teologii, ale zjawiska te zasadniczo się różnią między sobą. Prof. Swietłana Klimowa uważa termin „filozofia religijna” za oksymoron.
Na początku XX wieku Franciszek Gabryl opublikował dwutomowe dzieło o filozofii religijnej w Polsce. Gabryl ubolewał z tego powodu, że, jego zdaniem, literatura polska nie posiada naukowo napisanej nauki o Bogu ani też filozofii religii. W polskiej filozofii religijnej ks. Franciszek Gabryl wyróżniał kilka kierunków: scholastyczny i neoscholastyczny (Karol Surowiecki, Andrzej Trzciński i in.), mistyczny (Andrzej Towiański, Wincenty Lutosławski), kierunek filozofii Friedricha Schellinga (Florian Bochwic, Józef Gołuchowski) i in. W prawosławiu filozofia religijna kojarzy się przede wszystkim ze Srebrnym wiekiem kultury rosyjskiej i .
Przypisy
Bibliografia polskojęzyczna
obcojęzyczna