Bystrolot leśny (Thoopterus suhaniahae) – gatunek ssaka, nietoperza z rodziny rudawkowatych, jeden z dwóch gatunków bystrolota obok bystrolota ciemnego. Kariotyp liczy 38 chromosomów. Długość głowy i tułowia od 89 do 109 mm, ogon jest niewielki bądź nie występuje w ogóle. Ma względnie długi pysk z krótkimi nozdrzami, duże oczodoły, 30 zębów. Futro jest ciemnoszarobrązowe. Zamieszkuje Celebes (Sulawesi) i pomniejsze pobliskie wyspy, zasiedla głównie lasy pierwotne. Żywi się owocami. Gatunek najmniejszej troski.

Genetyka Bystrolot leśny posiada diploidalną liczbę chromosomów 38, taką samą jak bystrolot ciemny. Liczba fundamentalna wynosi 64, FNa zaś 60. W kariotypie występują 2 pary chromosomów metacentrycznych, 6 par chromosomów submetacentrycznych, 4 pary chromosomów subtelocentrycznych, w końcu zaś 6 par chromosomów telocentrycznych, nie licząc metacentrycznego X.

Budowa Jest to rudawkowaty średniej wielkości. Długość głowy i tułowia bystrolota leśnego wynosi od 89 do 109 mm, co czyni go nieznacznie mniejszym od bystrolota ciemnego. Ogon jest niewielki bądź nie występuje w ogóle, autorzy opisu wskazują na ogon bardziej wydatny niż u bystrolota ciemnego. Długość ucha wynosi od 16 do 19 mm. Przedramię mierzy od 74 do 82 mm, czyli tym razem nie mniej niż u bystrolota ciemnego. Masa ciała mieści się w przedziale od 52 do 100 g, szerszym niż u bystrolota ciemnego. W efekcie bystrolot leśny jest większy choćby od obu gatunków owocnika, borneańskiego i karłowatego, czy też skrzydłoplamka, karłowatego i Balionycteris seimundi, ustępując z kolei dajakolotom, sumatrzańskiemu, sundajskiemu i filipińskiemu. Występuje pewien dymorfizm płciowy w postaci samców nieznacznie większych od samic.

Badacze opisują względnie długi pysk zwierzęcia, niemniej krótszy niż u bystrolota ciemnego, z krótkimi i niezbyt rozbiegającymi się nozdrzami. Poniżej nich biegnie rynienka podnosowa osiągająca wargę górną. Na wardze dolnej zwracają uwagę dwa duże, płaskie, trójkątne zgrubienia.

Umiarkowanej wielkości są oczy zwierzęcia. Uszy ma on z kolei krótkie, a zaokrąglone.

Czaszkę zwierzęcia opisują autorzy jako dobrze zbudowaną. Nie ma ona zgięcia podstawy (basicranial deflection). Pysk jest krótki, a głęboki. Występują duże oczodoły o dobrze zaznaczonym brzegu. Korzeń jarzmowy znajduje się powyżej linii zębodołowej. Kość jarzmowa, umiarkowanej grubości, silnie zakrzywia się. Mózgoczaszka jest zaokrąglona.

Patrząc na głowę z góry badacze wskazują szeroki pysk, umiarkowanie widoczne zachyłki paranosowe i skierowane do tyłu i bocznie wyrostki zaoczodołowe. Nie stwierdzają natomiast otworu zaoczodołowego. Długie zwężenie zaoczodołowe jest dobrze widoczne. Na owalnej mózgoczaszce zaznacza się grzebień strzałkowy, natomiast grzebień karkowy jest długi i kieruje się do tyłu. Z kolei od strony brzusznej badacze widzą płaskie podniebienie z rozbiegającymi się rzędami zębów, jak również z umiarkowanie długą częścią zazębową o nieznacznie zbliżających się bokach. Koniec podniebienia jest prosty. Występuje od 9 do 10 zakrzywionych grzbietów pomiędzyzębowych na podniebieniu, przy czym tylna połowa podzielona jest pośrodku. Za nimi leżą 3 zazębowe grzbiety, również podzielone, a ostatnie z nich ząbkowane. Podobne grzbiety występują też u innych rudawkowatych, czego przykładem bezogońce, aczkolwiek u bezogońca jawajskiego jest ich mniej i są gładsze. Autorzy opisują także niewielkie i szerokie od przodu ectotympanicum.

Żuchwa bystrolota leśnego jest umiarkowanie gruba, mocniejsza niż u bystrolota ciemnego, z wysokim wyrostkiem dziobiastym, prawie że pionowym na szczycie. Nosi ona również bardzo szeroki kłykieć. Ma także wydatny kąt.

Wzór zębowy bystrolotów obejmuje w szczęce dwa siekacze, jeden kieł, trzy przedtrzonowce i jeden ząb trzonowy. Połówka żuchwy obejmuje natomiast dwa siekacze, jeden kieł, trzy przedtrzonowce i dwa trzonowce. W sumie jest to 30 zębów, więcej niż u owocników posiadających ich 28, a tyle samo co u skrzydłoplamków i kulecznika. Siekacze są stożkowate, przy czym drugi jest krótszy od pierwszego. Następuje po nich długi i duży kieł, prawie że prosty, noszący przednio-wewnętrzny rowek i dobrze rozwinięte wewnętrzne cingulum. U samców jest on dłuższy i lepiej zbudowany niż u samic. Pierwszy z przedtrzonowców jest niewielki w odróżnieniu od dużych zębów policzkowych, osiągających znaczną długość, o kwadratowym obrysie i zredukowanych guzkach językowych. Pierwszy z trzonowców jest bardziej prostokątny. Zęby żuchwy rozpoczynają niewielkie, ciasno ułożone siekacze, po których następuje raczej niewielki, prosty kieł, również posiadający cingulum. Za nim znajduje się dobrze rozwinięty pierwszy przedtrzonowiec. Przedtrzonowce są ogólnie szerokie, kształtem zbliżone do kwadratu. Noszą dobrze zbudowany guzek powierzchniowy, natomiast ich guzek językowy uległ redukcji. Drugi z trzonowców jest bardzo niski, mały, kołkowaty.

Głowę zwierzęcia porasta futro ciemniejsze niż na tułowiu, umiarkowanej długości, gęste, barwy ciemnego szarego brązu. Krótkie włosy porastają też kark zwierzęcia. Z kolei jego tułów porastają ciemnobrązowe włosy długości około 10 mm bądź od 10 do 13 mm, tyle co u gatunku typowego bystrolota. Są one ciemniejsze na zadzie. Futro grzbietowe sięga aż do bliższej połowy uropatagium. Klatka piersiowa i brzuch zwierzęcia pokryte są futrem barwy szarego brązu. Boki nietoperza zdobi cieplejsza barwa brązu.

Ujście cewki moczowej na prąciu samca nie posiada charakterystycznego łuskowatego wyrostka obecnego u bystrolota ciemnego.

Występuje wąskie uropatagium. Ostroga osiąga umiarkowaną długość 10 do 11 mm, więcej niż u bystrolota ciemnego.

Ciemne błony skrzydeł biegną od boków ciała do drugiego palca stopy. Występuje pazur na wskazicielu. Podobna anatomia cechuje bystrolota ciemnego. Różni się od niego tym, że trzecia kość śródręcza jest dłuższa od pierwszego paliczka czwartego promienia.

Systematyka thumb|left|Bystrolot leśny należy do plemienia Balionycterini, obejmującego 17 gatunków nietoperzy, takich jak widoczny wyżej owocnik borneański

Nowy gatunek ssaka opisany został przez Maryanto i współpracowników w 2012 roku pod obecnie stosowaną nazwą. Epitet gatunkowy upamiętnia Suhaniah, żonę jednego z autorów opisu, Mohamada Yaniego, która zmarła w czasie, gdy przeprowadzał on badania. Jako miejsce typowe podano Indonezję, środkowy Celebes, Park Narodowy Lore Lindu, Watumeta. Autorzy podali także współrzędne geograficzne: . Podali zarazem wysokość miejsca typowego 1125 m nad poziomem morza. Okaz typowy – samicę – zebrali 26 lipca 2000 I. Maryanto i M. Yani. Holotyp oznaczono LL 261.

Jest to jeden z dwóch gatunków nietoperzy zaliczanych do rodzaju Thoopterus, czyli bystrolot. Drugim gatunkiem tego rodzaju jest bystrolot ciemny.

Rodzaj ten należy wraz z dziesięcioma innymi rodzajami do plemienia Balionycterini, obejmującego w sumie 17 gatunków. Rodzaj ten stanowi grupę siostrzaną kladu obejmującego dwie grupy siostrzane zawierające rodzaje owocożerek, długopalczyk i luzańczyk oraz tamilolot, czapecznik i psolotek. Balionycterini wraz z drugim plemieniem Cynopterini tworzą razem podrodzinę Cynopterinae, jedną z 8 podrodzin w rodzinie rudawkowatych, obejmującej około 200 gatunków w około 50 rodzajach.

Nie wyróżnia się podgatunków.

Rozmieszczenie geograficzne Zwierzę zamieszkuje Celebes wraz z pobliską wyspą Wowoni i Wyspami Talaud. Czyni je to endemitem Indonezji. Odkrycie kolejnego bystrolota na Celebesie utwierdza badaczy, że wyspa stanowi hot spot ewolucji rudawkowatych.

Ekologia Siedliskiem gatunku są lasy pierwotne. Nietoperz ten żyje wedle IUCN na wysokości do 2100 m nad poziomem morza, Handbook of the Mammals of the World uściśla, że chodzi o tereny położone na wysokości pomiędzy 60 a 2100 m nad poziomem morza.

Bystrolot leśny zamieszkuje lasy deszczowe, zarówno nizinne, jak i górskie. Występuje on pospolicie w lasach pierwotnych na niskich i średnich wysokościach.

Podobnie jak większość rudawkowatych, bystrolot leśny jest owocożercą. Jego dobrze rozwinięte uzębienie wskazuje na konsumpcję twardych owoców.

Występuje sympatrycznie z bystrolotem ciemnym, rudawcem sulaweskim, krótkonoskiem uprawowym, krótkonoskiem drobnym, czapecznikiem owocożernym i języcznikiem malutkim. Występując sympatrycznie z bystrolotem ciemnym, bystrolot leśny zajmuje raczej lasy pierwotne i wyżej położone, podczas gdy bystrolot ciemny lasy pierwotne, wtórne i plantacje.

Zagrożenia i ochrona IUCN uznaje bystrolota leśnego za gatunek najmniejszej troski. Oceny dokonano tylko raz z publikacją w 2020. Uzasadnienie obejmuje duży zasięg występowania i częste spotykanie zwierzęcia.

Trend populacyjny oceniany jest jako stabilny. Na Celebesie gatunek występuje często. Wydaje się najbardziej pospolitym nietoperzem celebeskim.

W obszarze występowania gatunku dochodzi do wylesiania. Zagraża mu ono w zasadzie w całym zasięgu występowania. Jednakże na północy i w środkowej części Celebesu zagrażają mu także polowania.

Przypisy 24. Suhaniah's Swift Fruit Bat, s. 75, w:

2. Javan Tailless Fruit Bat, s. 63, w: 15. Brooks's Dayak Bat, s. 71, w: 16. Common Dayak Fruit Bat, s. 71, w: 17. Philippine Large-headed Fruit Bat, s. 72, w: 18. Blanford's Fruit Bat, s. 72, w: 19. Bornean Spotted-winged Fruit Bat, s. 72–73, w: 20. Malayan Spotted-winged Fruit Bat, s. 73, w: 21. Bornean Pygmy Fruit Bat, s. 73–74, w: 22. Common Pygmy Fruit Bat, s. 74, w: 23. Common Swift Fruit Bat, s. 74–75, w:

Nazwy polskie za:

Kategoria:Rudawkowate Kategoria:Fauna endemiczna Indonezji Kategoria:Ssaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 2012 roku