Regiment rajtarii koronnej Jakuba Weyhera – oddział koronny autoramentu cudzoziemskiego wojska I Rzeczypospolitej połowy XVII wieku (okresu powstania Chmielnickiego).
Charakterystyka W pierwszej połowie XVII w. wojska zaciężne dzielono na dwa rodzaje: autoramentu polskiego i autoramentu cudzoziemskiego różniące się między sobą sposobem zaciągu i organizacją. Rajtaria zaliczana była do autoramentu cudzoziemskiego i werbowana była systemem wolnego bębna, czyli w dobrach królewskich i duchownych. Początkowo organizowana była na wzór jazdy cesarskiej w duże regimenty. W miarę redukcji, rajtarię (arkebuzerię) tworzyły mniejsze jednostki liczące po 100–200 koni, a dowodzone przez kapitanów lub pułkowników. Występowały chorągwie lub kornety (zwykle 100-konne), skwadrony liczące kilka chorągwi i silne regimenty, dochodzące do 800 koni.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
Na początku 1651 rozpoczęto przygotowania do kolejnej walnej rozprawy z siłami powstańczym Chmielnickiego. W związku z planowanymi działaniami wojennymi armię koronną rozbudowano niemal trzykrotnie. Obok 65 dotychczas istniejących jednostek utworzono 95 nowych, zwiększając tym samym jej stan liczebny z 11 758 do 32 784 koni i porcji. Straty poniesione przez korpus hetmana Marcina Kalinowskiego podczas wiosennych walk na Ukrainie, a następnie w bitwie pod Beresteczkiem, doprowadziły jednak do znacznego zmniejszenia liczebności wojska. Pomimo utworzenia kolejnych 10 jednostek regularna armia koronna liczyła pod koniec 1651 roku 28 585 koni i porcji. W pierwszym kwartale 1652 do komputu koronnego został powołany regiment rajtarii wojewody malborskiego Jakuba Weyhera, którgo etat ustalono na 600 koni}.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Regimenty rajtarii koronne Kategoria:Chorągwie autoramentu cudzoziemskiego Kategoria:Jazda koronna w dobie powstania Chmielnickiego Kategoria:Oddziały wojskowe Wejherów herbu Skarzyna