Tunel Rove () – nieczynny tunel żeglowny na południowym wybrzeżu Francji w departamencie Delta Rodanu, który umożliwiał transport wodny pomiędzy Marsylią a Rodanem z pominięciem wód Morza Śródziemnego.
Opis Tunel był częścią Kanału Marsylia – Rodan o długości 81 kilometrów, który łączył miasto poprzez Étang de Berre z rzeką Rodan. Północny wlot do tunelu znajduje się w pobliżu wioski Le Rove, zaś południowy na terenie 16. dzielnicy Marsylii – . Przebity został pod wzniesieniem o wysokości 278 m n.p.m. Tunel miał długość 7120 metrów, szerokość 22 metry i wysokość 11,4 metra, zaś głębokość tranzytowa w tunelu wynosiła 4 metry. Mogły nim kursować barki o nośności do 1500 ton w obu kierunkach jednocześnie.
Historia Pomysł budowy kanału i tunelu powstał w połowie XIX wieku. Wstępny projekt, przedstawiony w 1841 roku przez inżyniera Montrichera, zakładał budowę tunelu o długości 5040 metrów, który miał przecinać wzgórza na wysokości 50 metrów nad poziomem morza, co jednak wymagało budowy aż czterdziestu ośmiu śluz i co najmniej jednej doby na pokonanie tej trasy przez każdy statek. W 1873 roku inżynier Le Blanc opracował nowy projekt tunelu dla Izby Handlowej w Marsylii i zaproponował rozwiązanie, które ostatecznie wybrano do realizacji: żeglowny tunel miał być zbudowany na poziomie morza. Wymagało to ogromnych prac wykopaliskowych, ale uniknięto budowy śluz, czym znacznie skrócono czas potrzebny na przepłynięcie tunelem. Decyzję o budowie podjęto dopiero w 1903 roku.
Prace przygotowawcze rozpoczęły się w 1906 roku a drążenie tunelu w 1910 roku, z wykorzystaniem młotów pneumatycznych i materiałów wybuchowych. Budowa tunelu odbywała się jednocześnie z obu jego końców, wraz z trzema tunelami wentylacyjnymi. W trakcie drążenia tunelu dochodziło wielokrotnie do zalewania korytarza przez warstwy wodonośne. Prace zostały zintensyfikowane w czasie I wojny światowej, kiedy zatrudniano do budowy także niemieckich jeńców wojennych, łącznie pracowało przy jego budowie ponad 3 tysiące ludzi. Wydobyto około 2,3 miliona metrów sześciennych materiału skalnego, który ładowano na barki i zatapiano w Morzu Śródziemnym, zużyto 1300 ton dynamitu oraz 470 tysięcy metrów sześciennych betonu i cegieł. Portale wlotów do tunelu zaprojektował znany architekt .
Drążenie tunelu zakończono w lutym 1916 roku, wypełniono wodą w 1925 roku, a po wielu opóźnieniach otwarto dla żeglugi 25 kwietnia 1927 roku. W otwarciu uczestniczył prezydent Francji Gaston Doumergue, który przepłynął cały tunel motorówką. Francuska prasa porównywała rozmach inwestycji do budowy piramid egipskich.
Ruch towarowy na kanale i w tunelu stopniowo wzrastał: z 11 tysięcy ton w 1931 roku do 300 tysięcy ton w 1952 roku. Przyczyniło się to do rozwoju miast leżących na trasie kanału, jak: Port-de-Bouc, Martigues, Marignane, Châteauneuf-lès-Martigues, czy Gignac-la-Nerthe. Oprócz przewozów towarowych, tunel był udostępniony dla ruchu pieszego, co pozwalało na szybkie przemieszczanie się pracowników ze strefy przemysłowej Berre do obszaru miejskiego Marsylii.
W nocy z 16 na 17 czerwca 1963 roku, około 2 kilometry od północnego wlotu, zawalił się fragmentu stropu tunelu o długości 170 metrów, w wyniku czego na powierzchni powstał lej o średnicy 45 metrów i głębokości 15 metrów. Obyło się bez ofiar w ludziach, gdyż zapadlisko miało miejsce w terenie niezamieszkanym, zaś w tunelu, z uwagi na porę nocną, nie było żadnej jednostki. Odbudowę tunelu uznano za nieopłacalną i niebezpieczną, toteż został on zamknięty i na trwałe wyłączony z eksploatacji. Osuwisko w tunelu zabezpieczono z obu stron murami oporowymi oraz wydrążono dodatkowy techniczny tunel pieszy umożlwiający przejście pomiędzy odciętymi odcinkami. U południowego wylotu znajduje się obecnie marina Port de CorbièresPort de Corbieres..
Od 2000 roku pojawiły się lokalne inicjatywy postulujące udrożnienie tunelu, jako kanału doprowadzającego słoną wodę do Étang de Berre, w celu zatrzymania postępującej eutrofizacji tego akwenuÉtang de Berre: les études pour rouvrir le passage d’eau de mer dans le tunnel du Rove lancées..
Obiekt pozostaje do dziś największym tunelem żeglownym na świecie.
Galeria
Przypisy
Kategoria:Budowle hydrotechniczne Kategoria:Tunele kanałowe Kategoria:Tunele we Francji Kategoria:Marsylia Kategoria:Departament Delta Rodanu