Lokalizator GPS (także tracker GPS) – urządzenie, które ustala własne położenie geograficzne za pomocą satelitarnego systemu nawigacyjnego (GNSS), a następnie przesyła je do serwera lub odbiorcy przy użyciu wbudowanego modemu komórkowego, radiowego albo satelitarnego. Pozwala to śledzić na bieżąco położenie pojazdów, przedmiotów, zwierząt i osób z dowolnego miejsca. Od dataloggera GPS, który jedynie zapisuje trasę w pamięci urządzenia, lokalizator odróżnia właśnie zdolność transmisji danych.
Budowa Typowy lokalizator składa się z odbiornika GNSS, modemu transmisyjnego z kartą SIM lub modułu satelitarnego, anteny, zasilania oraz pamięci. Pamięć służy do buforowania pozycji w czasie, gdy urządzenie znajduje się poza zasięgiem sieci – dzięki temu dane nie giną i zostają wysłane po odzyskaniu łączności. Wiele modeli ma dodatkowe czujniki, m.in. przyspieszeniomierze i żyroskopy, wykrywające ruch, położenie urządzenia oraz zdarzenia takie jak gwałtowne hamowanie czy uderzenie.
Rodzaje Lokalizatory osobiste i przeznaczone do znakowania przedmiotów są zwykle małymi urządzeniami zasilanymi z własnego akumulatora. Lokalizatory pojazdowe montuje się na stałe do instalacji elektrycznej pojazdu, podłącza do gniazda diagnostycznego OBD-II albo instaluje jako urządzenia bateryjne, niewymagające ingerencji w pojazd.
Zastosowania Transport i zarządzanie flotą Największą grupą odbiorców są przedsiębiorstwa transportowe. Lokalizatory stanowią podstawę systemów telematycznych służących do bieżącego nadzoru nad flotą, planowania tras, rozliczania czasu pracy kierowców oraz automatyzacji przeglądów na podstawie przebiegu i czasu pracy silnika.
Zawody sportowe Organizatorzy zawodów kolarskich i biegowych rozgrywanych na otwartych trasach wydają lokalizatory zawodnikom, aby ich położenie mogli na bieżąco śledzić sędziowie, media i publiczność. Gdy trasa liczy setki lub tysiące kilometrów i biegnie przez teren niedostępny dla widzów, sygnał z lokalizatora bywa jedynym sposobem obserwowania rywalizacji na żywo.
W kolarstwie zawodowym śledzenie zawodników wprowadzono podczas Tour de France 2015; nadajnik umieszczony pod siodełkiem każdego roweru podaje pozycję i prędkość, na podstawie których powstaje grafika telewizyjna pokazująca odstępy między grupami. Urządzenia nie korzystają z sieci komórkowej – dane przekazują drogą radiową do helikopterów i samolotów transmitujących sygnał telewizyjny, a nadajniki na rowerach tworzą sieć, w której motocykle telewizyjne pośredniczą w przesyłaniu danych zawodników pozostających poza zasięgiem bezpośredniej widoczności.
W wyścigach ultradystansowych bez wsparcia zapis z lokalizatora pełni dodatkowo funkcję dowodową. W zawodnik odpowiada za utrzymanie sygnału swojego urządzenia, a w razie jego utraty musi samodzielnie zgromadzić dowody, że pokonał trasę zgodnie z regulaminem. Śledzenie takich wyścigów przez publiczność doczekało się własnej nazwy – dotwatching, od kropek symbolizujących zawodników na mapie.
Lokalizatory bywają też elementem wyposażenia obowiązkowego w biegach górskich, co ma umożliwić odnalezienie zawodnika, który zatrzymał się lub zszedł z trasy. Samo posiadanie urządzenia nie gwarantuje jednak pomocy: podczas w maju 2021, w którym zmarło 21 zawodników, lokalizator GPS znajdował się na liście sprzętu obowiązkowego, a odpowiedzialnością za tragedię obarczono organizatorów, którzy nie zapewnili odpowiedniego zabezpieczenia ratowniczego.
Aspekty prawne Wykorzystanie lokalizatorów do nadzoru nad pracownikami podlega w Polsce przepisom Kodeksu pracy. Ustawa nie wymienia GPS wprost, lecz w art. 223 § 4 nakazuje stosować odpowiednio przepisy o monitoringu poczty elektronicznej „do innych form monitoringu”, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia organizacji pracy umożliwiającej pełne wykorzystanie czasu pracy oraz właściwego użytkowania udostępnionych pracownikowi narzędzi pracy.
W konsekwencji pracodawca musi określić cele, zakres i sposób zastosowania monitoringu w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy albo obwieszczeniu, poinformować pracowników o jego wprowadzeniu nie później niż na dwa tygodnie przed uruchomieniem, a nowemu pracownikowi przekazać te informacje przed dopuszczeniem go do pracy. Przetwarzanie danych o położeniu pracownika podlega ponadto ogólnemu rozporządzeniu o ochronie danych.
Zobacz też Datalogger GPS Telematyka Nawigacja satelitarna
Przypisy
Kategoria:GPS Kategoria:Telekomunikacja