Kościół św. Zygmunta w Słomczynie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu konstancińskiego archidiecezji warszawskiej.
Historia Siedziba parafii i jej wcześniejszy drewniany kościół znajdowały się w Cieciszewie. Pod koniec XVII wieku kolejne powodzie spowodowały zmianę biegu Wisły, która zbliżyła się do miejscowości i podmyła świątynię. Kościół rozebrano, a przez pewien czas parafia nie posiadała własnej świątyni.
Na początku XVIII wieku Franciszek Wielopolski, dziedzic pobliskich Obór, podjął decyzję o budowie nowego, murowanego kościoła na położonej wyżej Skarpie Wiślanej w Słomczynie oraz przeniesieniu tam siedziby parafii. Budowę prowadzono w latach 1719–1725. Kościół został konsekrowany w 1737 roku przez biskupa poznańskiego Stanisława Józefa Hozjusza. W XIX wieku świątynia była co najmniej raz odnawiana, w 1821 roku.
Na początku XX wieku, staraniem proboszcza ks. Wincentego Tymienieckiego, późniejszego pierwszego biskupa łódzkiego, oraz przy wsparciu Elżbiety z Wodzickich Potulickiej, kościół został znacznie rozbudowany. Dobudowano dwie nawy boczne, nowe prezbiterium, zakrystię oraz fasadę, nadając świątyni jej obecny zasadniczy kształt. W 1902 roku wzniesiono obok kościoła murowaną dzwonnicę. Znajduje się w niej dzwon „Zygmunt”, ważący 700 kg, konsekrowany w 1919 roku przez biskupa Stanisława Galla.
Architektura i wyposażenie Kościół jest orientowany, murowany z cegły i tynkowany. Ma układ trójnawowy, bazylikowy, z trójprzęsłową nawą główną oraz pięciobocznie zamkniętym prezbiterium. Po jego bokach znajdują się dwie ośmioboczne zakrystie. Elewacje utrzymane są w stylistyce barokowej. Fasada główna jest trójosiowa i dwukondygnacyjna, z dwiema wieżami zwieńczonymi „cerkiewnymi” hełmami. Jej dekorację uzupełniają pilastry, nisze oraz tablica fundacyjna. Korpus nawowy artykułowany jest pilastrami, a okna mają odcinkowo zamknięte wykroje.
Nawa główna nakryta jest sklepieniem kolebkowym z lunetami, rozpiętym na parach szerokich gurtów wspartych na pilastrach. W głównej nawie zachowała się dwukolorowa kamienna posadzka pochodząca ze starszego kościoła w Cieciszewie. W zachodniej części świątyni znajduje się chór muzyczny.
Najcenniejszym elementem wyposażenia jest barokowy ołtarz główny z 2. ćwierci XVIII wieku, o dekoracji regencyjnej, przeniesiony z kościoła pijarów w Warszawie. W jego centrum znajduje się krucyfiks, a ołtarz uzupełniają rzeźby Matki Boskiej, św. Jana i św. Marii Magdaleny. W świątyni znajdują się także neobarokowe ołtarze boczne. W prawym umieszczono XVIII-wieczny obraz Matki Boskiej Częstochowskiej w srebrnej sukience, otaczany szczególnym kultem. W lewym ołtarzu znajduje się obraz św. Zygmunta, patrona kościoła, przesłaniany wizerunkiem Matki Bożej Nieustającej Pomocy. W kolejnym ołtarzu bocznym znajduje się obraz św. Rocha z 1889 roku autorstwa Wojciecha Gersona.
Wśród pozostałych zabytków znajdują się barokowe obrazy św. Stanisława i św. Wojciecha z 2. połowy XVII wieku, prawdopodobnie pochodzące z dawnego kościoła w Cieciszewie, a także obrazy Śmierci św. Franciszka Ksawerego i św. Jana Nepomucena. W wyposażeniu zachowały się również barokowa marmurowa chrzcielnica z 1. połowy XVIII wieku, barokowa monstrancja z 4. ćwierci XVII wieku oraz barokowe relikwiarze w kształcie krzyża.
Na ścianach kościoła znajdują się marmurowe epitafia, m.in. Konstancji z Gurskich Zaborowskiej, Stanisława i Anny Szymanowskich, Eliasza Wodzickiego oraz Michała Potulickiego. Zachowała się również marmurowa tablica upamiętniająca restaurację kościoła w 1821 roku, przeprowadzoną kosztem Elżbiety z Wodzickich Potulickiej.
Galeria
Przypisy
Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Zygmunta Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie piaseczyńskim Kategoria:Obiekty sakralne w gminie Konstancin-Jeziorna Kategoria:Słomczyn (powiat piaseczyński)