Józef Bochenek (ur. 6 czerwca 1920, zm. 2016), ps. „Majsterek” – polski żołnierz Armii Krajowej, związany z działalnością Krośnieńskiego Ośrodka Kedywu, ślusarz i rzemieślnik, działacz samorządu rzemieślniczego i środowiska kombatanckiego, prezes Koła Jedlicze Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej oraz autor wspomnień Wspomnienia po latach. W 2008 roku został wyróżniony Szablą Kilińskiego, najwyższym honorowym odznaczeniem rzemieślniczym.
Życiorys Był synem Stanisława Bochenka, właściciela warsztatu mechanicznego w Moderówce-Budziszu, działającego w konspiracji pod pseudonimem „Michał”, oraz Ludwiki Anieli Bochenek, ps. „Michasia”. Miał czterech braci: Stanisława, Tadeusza, Romana i Radosława.
Działalność konspiracyjna Podczas okupacji niemieckiej był związany z działalnością Armii Krajowej. Posługiwał się pseudonimem „Majsterek”. Według Stanisława Pomprowicza rodzice oraz wszystkich pięciu synów Bochenków byli zaangażowani w działalność Krośnieńskiego Ośrodka Kedywu Armii Krajowej.
Dom i warsztat rodziny Bochenków w Moderówce-Budziszu stanowiły zaplecze konspiracyjne Inspektoratu AK Jasło i struktur Kedywu. Cała rodzina wraz z czeladnikami zatrudnionymi w warsztacie była zaprzysiężona i należała do Armii Krajowej. W domu przechowywano broń, amunicję, materiały wybuchowe i dokumenty, przyjmowano kurierów i łączników oraz prasę konspiracyjną. Warsztat wykorzystywano między innymi do naprawy broni i rowerów używanych przez konspiratorów.
Dom Bochenków był także jednym z miejsc związanych z przygotowaniami do akcji „Pensjonat”, przeprowadzonej w nocy z 5 na 6 sierpnia 1943 roku w celu uwolnienia więźniów z niemieckiego więzienia w Jaśle. Po akcji w domu zatrzymała się na krótki odpoczynek grupa uczestników i uwolnionych więźniów.
Działalność rzemieślnicza Po II wojnie światowej Bochenek działał w środowisku rzemieślniczym Krosna i okolic. Był ślusarzem i członkiem Cechu Rzemiosł Różnych w Krośnie. Według relacji dotyczącej historii krośnieńskiego rzemiosła był aktywnie zaangażowany w reaktywowanie samorządu rzemieślniczego po zakończeniu wojny.
Na początku lat 80. zaprojektował i wykonał na koszt Cechu Rzemiosł Różnych w Krośnie skarbonkę przeznaczoną do zbierania środków na Miejski Fundusz Odnowy Zabytków. Miała formę miniatury krośnieńskiej wieży farnej i została ustawiona na krośnieńskim Rynku 28 kwietnia 1982 roku. Konstrukcja składała się między innymi z metalowego stelaża i przezroczystych ścian, odwzorowując charakterystyczne elementy wieży.
Był związany ze środowiskiem tworzącym Muzeum Rzemiosła w Krośnie. Oficjalna historia muzeum wymienia Józefa Bochenka, obok jego brata Tadeusza, wśród darczyńców, którzy przekazywali placówce narzędzia, wyroby i pamiątki związane z historią rzemiosła.
Działalność kombatancka Po wojnie działał w środowisku kombatanckim Armii Krajowej. Był związany z Kołem Jedlicze Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, a następnie pełnił funkcję jego prezesa. W 1999 roku był wymieniany jako członek zarządu jedlickiego koła.
W lutym 2004 roku występował już jako prezes Koła Jedlicze podczas obchodów 62. rocznicy powstania Armii Krajowej w Zespole Szkół w Jaszczwi.
W publikacji jubileuszowej Okręgu Krosno ŚZŻAK z 2015 roku został wymieniony, obok Henryka Kielara, wśród prezesów Koła Jedlicze. Należał wówczas do żyjących byłych prezesów kół Okręgu KrosnoBiuletyn Informacyjno-Historyczny, 2015, nr 1, s. 13, wersja cyfrowa, dostęp 2026-08-25..
Brał udział w uroczystościach i spotkaniach służących popularyzowaniu historii Armii Krajowej. W 2013 roku podczas obchodów rocznicy powstania Polskiego Państwa Podziemnego w Przybówce dzielił się wspomnieniami i refleksjami z uczestnikami spotkania wraz z Bronisławą Betlej i Stanisławem Pomprowiczem.
Wspomnienia W 1992 roku opracował Wspomnienia po latach. Cz. 1, poświęcone działalności konspiracyjnej rodziny Bochenków z Moderówki podczas okupacji niemieckiej. Maszynopis liczący 52 strony i jedną stronę nienumerowaną, z ilustracjami, znajduje się w Czytelni Regionalnej Miejskiej Biblioteki Publicznej w Jaśle.
W 2002 roku ukazała się w Krośnie 52-stronicowa wersja pracy. Krośnieńska Biblioteka Publiczna identyfikuje autora jako Józefa Bochenka (1920–2016) oraz klasyfikuje publikację jako pamiętniki i wspomnienia dotyczące działalności konspiracyjnej rodziny Bochenków z Moderówki podczas okupacji niemieckiej.
Wspomnienia Bochenka były później wykorzystywane jako źródło w opracowaniach dotyczących działalności Armii Krajowej na ziemi krośnieńskiej.
Odznaczenia i wyróżnienia Szabla Kilińskiego – 2008; najwyższe honorowe odznaczenie rzemieślnicze, przyznawane przez Kapitułę Związku Rzemiosła Polskiego. Józef Bochenek figuruje w wykazie laureatów X edycji odznaczenia. Uroczyste udekorowanie odbyło się 19 marca 2009 roku podczas święta krośnieńskiego rzemiosła.
Publikacje Wspomnienia po latach. Cz. 1, Moderówka 1992, maszynopis, 52, s. Wspomnienia po latach. Cz. 1, Krosno 2002, 52 s.
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Zmarli w 2016 Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej Kategoria:Polscy ślusarze Kategoria:Polscy rzemieślnicy Kategoria:Członkowie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Kategoria:Ludzie związani z Krosnem Kategoria:Ludzie związani z Jedliczem