Marta Warelis (ur. 1986 w Lesznie) – polska pianistka, kompozytorka i improwizatorka, od 2014 roku mieszkająca w Amsterdamie i związana z tamtejszą sceną muzyki improwizowanej. W swojej twórczości łączy jazz, swobodną improwizację i muzykę eksperymentalną. Szczególną rolę w jej języku muzycznym odgrywa eksperymentowanie z brzmieniem fortepianu, w tym wykorzystywanie jego wnętrza i technik preparacyjnych.
Życiorys Marta Warelis urodziła się w 1986 roku w Lesznie. Na fortepianie zaczęła grać w wieku ośmiu lat i początkowo kształciła się klasycznie w miejscowej szkole muzycznej. W wywiadzie dla francuskiego portalu Citizen Jazz wspominała, że w dzieciństwie interesowała się muzyką filmową i przepisywała ze słuchu utwory Zbigniewa Preisnera, Michaela Nymana i Andrzeja Kurylewicza.
Pierwszy kontakt Warelis z improwizacją miał miejsce około dwunastego roku życia podczas bluesowych sesji w jej rodzinnym mieście. Jak wspominała, doświadczenie wspólnego tworzenia muzyki na żywo było dla niej ważnym impulsem do odejścia od ścisłych form muzyki klasycznej.
W 2004 roku przeniosła się do Wrocławia, gdzie rozpoczęła kształcenie muzyczne w Wyższej Szkole Jazzu i Muzyki Rozrywkowej. Ukończyła ją z wyróżnieniem.
W 2010 roku przeniosła się do Groningen, gdzie została przyjęta do Prins Claus Conservatoire. W 2014 roku osiedliła się w Amsterdamie i zaczęła aktywnie działać na tamtejszej scenie muzyki improwizowanej.
Warelis występowała wielokrotnie w amsterdamskim klubie . W 2017 roku otrzymała w nim Carte Blanche, umożliwiające jej przygotowanie autorskiego programu.
Działalność artystyczna Warelis określa improwizację jako formę „komponowania w czasie rzeczywistym”. Jej praktyka obejmuje swobodną improwizację oraz eksperymentowanie z możliwościami brzmieniowymi instrumentów akustycznych i elektronicznych. Wśród jej inspiracji znajdują się jazz, zachodnia muzyka klasyczna i różne szkoły swobodnej improwizacji, a także muzyka z innych części świata, m.in. cumbia i angolska muzyka taneczna.
Istotnym elementem jej stylu jest traktowanie fortepianu nie tylko jako instrumentu melodycznego i harmonicznego, ale także jako źródła dźwięków perkusyjnych i fakturalnych. Warelis ingeruje w struny i wnętrze instrumentu, wykorzystuje rezonans pudła oraz preparacje. W wywiadzie dla 15 Questions opisywała moment, w którym podczas studiów zaczęła poszukiwać sposobu na bardziej bezpośrednią relację z instrumentem, co doprowadziło ją do eksplorowania możliwości brzmieniowych wnętrza fortepianu.
Jej gra była opisywana jako połączenie krótkich, intensywnych figur, staccatowych linii melodycznych i harmonicznych, perkusyjnych gestów oraz bardziej lirycznych fragmentów. Peter Margasak, recenzując jej pierwszy solowy album w The Quietus, zwrócił uwagę na wykorzystywanie przez pianistkę wnętrza fortepianu równie intensywnie jak jego klawiatury.
W 2022 roku magazyn DownBeat umieścił Warelis wśród 15 europejskich artystów wskazanych przez swoich krytyków jako wykonawcy zasługujący na szczególną uwagę. Brian Morton określił ją jako jedną z najbardziej wszechstronnych, odważnych i sprawnych postaci europejskiej muzyki improwizowanej.
Dyskografia Albumy solowe i współfirmowane a grain of Earth – Marta Warelis, Relative Pitch Records, 2022 sun lit starlings – Marta Warelis / Ingebrigt Håker Flaten, 2023 Waive – Omawi, Relative Pitch Records, 2023 Escape – Marta Warelis / Andy Moor, Relative Pitch Records, 2024 Hammer, Roll and Leaf – Sakina Abdou / Toma Gouband / Marta Warelis, Relative Pitch Records, 2024 Peel/Mondo – Ada Rave / Marta Warelis, Relative Pitch Records, 2025 Still Life with Lemons – Marta Warelis, Relative Pitch Records, 2026
Wybrane nagrania z udziałem Warelis Inscapes – Omawi, De Platenbakkerij, 2019 Microclimates – Hupata!, Astral Spirits, 2020 Secular Psalms – Dave Douglas, Greenleaf Music, 2022 Koniec – Sebastiaan Janssen / Hubert Kostkiewicz / Ken Vandermark / Marta Warelis, Audiographic Records, 2024 Old Adam on Turtle Island – John Dikeman / Marta Warelis / Aaron Lumley / Sun-Mi Hong, 2025 Four Freedoms – Dave Douglas, Greenleaf Music, 2026
Przypisy
Bibliografia
Oficjalna strona Marty Warelis Marta Warelis w serwisie DOEK Marta Warelis w serwisie Bandcamp Marta Warelis w All About Jazz
Kategoria:Polscy pianiści jazzowi Kategoria:Ludzie urodzeni w Lesznie Kategoria:Urodzeni w 1986