Marian Euzebiusz Buksiński (ur. 14 sierpnia 1912 w Żelechowie, zm. 16 września 1991 tamże) – polski pedagog i żołnierz, uczestnik kampanii wrześniowej, żołnierz Armii Krajowej i Ludowego Wojska Polskiego.
Życiorys Marian Euzebiusz Buksiński urodził się 14 sierpnia 1912 w Żelechowie. Był synem stolarza Ignacego Buksińskiego i Jadwigi z Gronkiewiczów. Ukończył szkołę powszechną w Żelechowie, a następnie Seminarium Nauczycielskie w Siedlcach. Swoją pierwszą pracę podjął w Nałęczowie. W 1935 został powołany do wojska, a następnie ukończył Szkołę Podchorążych w Krakowie. W 1936 wziął ślub z Heleną Truchlińską, córką Jana i Anny Piątkiewicz. W sierpniu 1939 rodzi im się córka Maria. Od 1937 do 1939 kontynuował nauczanie w Nałęczowie.
Po wybuchu wojny został zmobilizowany do 15 Pułku Piechoty i wziął udział w kampanii wrześniowej. 25 września w walkach pod Wieluniem, dostał się do niewoli niemieckiej. Po dwóch tygodniach zdołał uciec i wrócić do Żelechowa, gdzie zaangażował się w działalność Armii Krajowej w stopniu porucznika. Prowadził również tajne nauczanie. W czasie okupacji był jednym z inicjatorów powstania szkoły ślusarsko-mechanicznej, która chroniła młodych ludzi przed wywózką na roboty do Niemiec.
W 1944 powołany do wojska. Wcielony do I Armii Wojska Polskiego. Brał udział jako szef Służby Topograficznej 6 Pomorskiej Dywizji Piechoty w walkach o Wał Pomorski, wyzwolenie Kołobrzegu i zdobycie Berlina.
Po zdemobilizowaniu w 1945 w stopniu majora, wrócił do Żelechowa gdzie zaangażował się w odbudowę edukacji. W 1946 został dyrektorem Gimnazjum Mechanicznego. Pod jego kierownictwem rozwijały się kolejne szkoły zawodowe. Tworzył bazę dydaktyczną, budował kadrę i system nauczania, który przez lata służył młodzieży z całego regionu. W latach 1948–1953 odbywa stacjonarne studia na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego, uzyskując tytuł magistra. W 1961 z jego inicjatywy powstało Technikum Geodezyjne. Szkoła szybko zdobyła renomę i stała się jedną z rozpoznawalnych placówek tego typu w Polsce. Był nie tylko pedagogiem i organizatorem, ale także artystą. Zajmował się malarstwem i rzeźbiarstwem, jego prace zdobią mury szkoły, prywatne domy mieszkańców Żelechowa oraz kościoły. Buksiński przeszedł na emeryturę w 1974, lecz nadal pracował jako nauczyciel.
Marian Euzebiusz Buksiński zmarł 16 września 1991 i został pochowany na cmentarzu katolickim w Żelechowie.
Odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1973) Medal Orderu Virtuti Militari Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” Brązowy Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” Medal Komisji Edukacji Narodowej (1991) Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939” Medal „Za udział w walkach o Berlin” Odznaka „Za zasługi w dziedzinie geodezji i kartografii” (1977) Odznaka ZNP Za Tajne Nauczanie w latach 1939–1945 (1985)
Upamiętnienie 30 maja 2026 w Żelechowie odbyła się uroczystość nazwania ulicy imieniem Mariana Euzebiusza Buksińskiego.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Żelechowie Kategoria:Majorowie ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Nauczyciele II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Zasłużonym na Polu Chwały” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za udział w walkach o Berlin” Kategoria:Odznaczeni medalem „Za udział w wojnie obronnej 1939” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Za zasługi w dziedzinie geodezji i kartografii” Kategoria:Odznaczeni Orderem Virtuti Militari Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużonym na Polu Chwały” Kategoria:Oficerowie Armii Krajowej Kategoria:Oficerowie Armii Ludowej Kategoria:Pochowani w Żelechowie Kategoria:Polscy geolodzy Kategoria:Uczestnicy bitwy o Kołobrzeg (1945) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Zmarli w 1991 Kategoria:Żołnierze 15 Pułku Piechoty „Wilków”