Marian Florian Zakrzewski, właśc. Marian Florian Jan Zachariasz Zakrzewski (ur. 8 września 1803 we Lwowie, zm. 14 stycznia 1831 tamże) – polski lekarz, historyk medycyny i autor prac naukowych pochodzenia ormiańskiego. Doktor medycyny Uniwersytetu Wiedeńskiego, związany z Józefem Maksymilianem Ossolińskim i lwowskim Szpitalem Głównym; zajmował się dziejami medycyny polskiej oraz historią Ormian polskich. Opracował pierwszą bibliografię polskiego piśmiennictwa medycznego, która nie została wydana i pozostała w rękopisie.
Rodzina i pochodzenie Pochodził z lwowskiej rodziny ormiańskiej. Był synem Józefa Zakrzewskiego i Marianny z Augustynowiczów; jego dziadek ze strony matki, Florian Augustynowicz, należał do ostatnich starszych lwowskiej gminy ormiańskiej przed jej likwidacją przez władze austriackie. Został ochrzczony w katedrze ormiańskiej we Lwowie przez arcybiskupa Jana Jakuba Symonowicza. W księdze metrykalnej zapisano jego imiona jako Marianus Florianus, a imiona bierzmowania jako Joannes Zacharias.
Życiorys Pierwsze wykształcenie odebrał we Lwowie, gdzie ukończył gimnazjum i kurs filozoficzny. W 1822, po uzyskaniu stypendium galicyjskiego, podjął studia medyczne w Wiedniu. Równolegle prowadził studia nad polskim piśmiennictwem medycznym i dziejami Ormian. Zbliżył się do Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, a w latach 1826–1827 uczestniczył w katalogowaniu jego pozostającego wówczas w Wiedniu księgozbioru przed przewiezieniem go do Lwowa. Studia zakończył uzyskaniem stopnia doktora medycyny na Uniwersytecie Wiedeńskim. W 1830 ogłosił w Wiedniu rozprawę Medizinisch-literärische Geschichte des Weichselzopfes. Ein Versuch, poświęconą kołtunowi polskiemu, po czym powrócił do Lwowa Medizinisch-literärische Geschichte des Weichselzopfes. Ein Versuch (Wiedeń 1830) w Google Books.
Działalność lekarska i naukowa Był członkiem korespondentem Towarzystwa Naukowego Krakowskiego i publikował artykuły naukowe w lwowskich periodykach. W sierpniu 1830 rozpoczął pracę lekarską w zakładzie dla osób chorych psychicznie działającym w Szpitalu Głównym miasta Lwowa. Równocześnie gromadził materiały dotyczące historii medycyny w Polsce. Pozostawił m.in. materiały do słownika lekarzy polskich, katalogu bibliograficznego polskiego piśmiennictwa medycznego oraz opracowania poświęconego Ormianom lwowskim; część jego spuścizny znalazła się w zbiorach Gwalberta Pawlikowskiego. Zmarł 14 stycznia 1831 we Lwowie.
Znaczenie historyczne Zakrzewski należał do wczesnych XIX-wiecznych badaczy dziejów medycyny polskiej. Jeszcze przed Ludwikiem Gąsiorowskim i Stanisławem Kośmińskim przygotowywał materiały do słownika lekarzy polskich, historii sztuki lekarskiej w Polsce, opracowania polskiej terminologii medycznej oraz katalogu bibliograficznego prac z zakresu historii medycyny. Opracowane przez niego Materiały do słownika biograficznego lekarzy w Polsce dawniejszej i teraźniejszej, jak również katalog bibliograficzny medycyny polskiej stanowiły pierwszą bibliografię polskiego piśmiennictwa medycznego. Praca nie została opublikowana i pozostała w rękopisie; wyprzedziła o kilka lat dzieło Gąsiorowskiego.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Polscy lekarze Kategoria:Polscy historycy medycyny Kategoria:Polscy bibliografowie Kategoria:Polacy pochodzenia ormiańskiego Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wiedeńskiego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Krakowskiego Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Urodzeni w 1803 Kategoria:Zmarli w 1831