Marceli Żółtowski (ur. 14 marca 1812 w Białczu Starym W bazie jako miejsce urodzenia podano Czacz; Kaźmierczak oraz Feuß wskazują Białcz/Białcz Stary., zm. 29 kwietnia 1901 w Poznaniu) – polski ziemianin i polityk, hrabia od 1867, uczestnik powstania listopadowego. W 1848 r. był członkiem Pruskiego Zgromadzenia Narodowego, następnie zasiadał w drugiej izbie pruskiego Landtagu w latach 1849–1850, 1859–1861 i 1862–1867, a od 1880 do śmierci w pruskiej Izbie Panów. W latach 1863–1869 był dyrektorem generalnym Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego W kolejnym zdaniu tego samego hasła podano odmiennie lata 1850–1869; edycja BBAW wskazuje lata 1863–1869..
Życiorys Dzieciństwo spędził w Ujeździe. Po początkowej nauce domowej kształcił się w poznańskim Gimnazjum św. Marii Magdaleny, gdzie jesienią 1829 zdał maturę. W tym samym roku rozpoczął studia na Uniwersytecie Warszawskim, a jesienią 1830 podjął studia prawnicze w Berlinie. Po wybuchu powstania listopadowego przerwał studia i przedostał się do Królestwa Polskiego. Początkowo służył wraz z bratem w ochotniczej Jeździe Poznańskiej, następnie trafił do 2. pułku ułanów i został adiutantem generała Ludwika Kickiego. Walczył pod Grochowem, Iganiami i Ostrołęką; po bitwie pod Grochowem otrzymał stopień oficerski i został odznaczony Krzyżem Virtuti Militari. Od 1838 zajmował się gospodarowaniem w rodzinnych dobrach. Był właścicielem Czacza, Białcza Starego i Niechłodu. Zachowane materiały dotyczące zarządu majątkami obejmują m.in. korespondencję z rządcami, umowy gospodarcze i instrukcje majątkowe.
Około 1838 r. zaangażował się w działalność Kasyna Gostyńskiego. W 1840 r. otrzymał godność pruskiego szambelana. W 1846 r. został dyrektorem Ziemstwa Kredytowego w Poznaniu, a w latach 1863–1869 pełnił funkcję jego dyrektora generalnego. W 1848 został członkiem Pruskiego Zgromadzenia Narodowego, w którym należał do Lewicowego Centrum. Działał także w Lidze Polskiej; w Śmiglu stanął na czele jej miejscowej organizacji. W 1849 r. został wybrany z powiatu kościańskiego do drugiej izby pruskiego Landtagu. Mandat sprawował w latach 1849–1850, następnie 1859–1861 i 1862–1867; od 1859 należał do polskiej frakcji parlamentarnej. W działalności parlamentarnej zajmował się przede wszystkim sprawami gospodarczymi. W 1880 r. wszedł w skład pruskiej Izby Panów, w której zasiadał do śmierci w 1901. Do końca życia był również członkiem wydziału powiatowego w Śmiglu.
Rodzina i pochodzenie Pochodził z rodziny Żółtowskich herbu Ogończyk. Był synem Jana Nepomucena Żółtowskiego (1778–1854) i Józefy ze Zbijewskich (1787–1846). W 1839 poślubił Józefę Mycielską (1817–1883). Ich syn Alfred Żółtowski (1841–1877) był ziemianinem i posłem do Reichstagu.
Przypisy
Linki zewnętrzne „Pisma i materiały” Marcelego Żółtowskiego – Platforma Cyfrowa Biblioteki Kórnickiej PAN
Kategoria:Polscy ziemianie (zabór pruski) Kategoria:Polscy posłowie do pruskiego Landtagu w Berlinie Kategoria:Członkowie pruskiej Izby Panów Kategoria:Powstańcy listopadowi Kategoria:Żółtowscy herbu Ogończyk Kategoria:Urodzeni w 1812 Kategoria:Zmarli w 1901