Ruiny starego kościoła parafialnego w Siġġiewi – pozostałości kościoła dedykowanego św. Mikołajowi z Bari. Ruiny znajdują się przy Triq il-Knisja l-Qadima w Siġġiewi na Malcie. Kościół został wzniesiony w XV wieku, po tym jak miejscowość uzyskała status parafii, a w XVI i XVII wieku był wielokrotnie powiększany i upiększany. Budynek został opuszczony i częściowo rozebrany pod koniec XVII wieku, gdy w innej części miejscowości wzniesiono nowy kościół parafialny pod tym samym wezwaniem. Ruiny pozostawały zaniedbane i były wykorzystywane do celów rolniczych aż do momentu ich odrestaurowania w 2007.

Historia thumb|left|Pozostałości figur św. Mikołaja i św. Pawła Najstarsza wzmianka o parafii Siġġiewi i tej świątyni pochodzi z Rollo biskupa Senatore de Melo de Notto z 1436. Nie jest natomiast znany dokładny czas jej powstania. Uważa się, że kościół powstał blisko tej daty.

2 lutego 1575 wizytator apostolski na Malcie prałat Pietro Dusina odwiedził ten kościół. W swoim sprawozdaniu zauważył, że obok starego kościoła znajduje się kościół pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, w pobliżu stały również dwa inne kościoły, pod wezwaniem odpowiednio św. Sebastiana i św. Archanioła Michała. W kościele znajdowały się trzy ołtarze, dwie małe nawy, chrzcielnica koło głównego wejścia oraz zakrystia.

Po jakimś czasie nastąpiła potrzeba powiększenia świątyni, co uczyniono około 1585, rozbierając kościół Matki Bożej, a pozyskany materiał wykorzystano przy budowie. W pobliżu kościoła znajdował się cmentarz i tradycyjnie uważa się, że było to miejsce zbiorowego pochówku ofiar epidemii dżumy z lat 1592–1593. Dokument z wizyty biskupa Tomása Gargallo z 1594 wymienia już pięć ołtarzy w rozbudowanym kościele.

Wraz ze wzrostem liczby mieszkańców Siġġiewi oraz postępem w architekturze sakralnej, w latach 1594–1625 kościół został ponownie rozbudowany, przyjmując kształt krzyża. W sprawozdaniu z wizyty 8 grudnia 1625 biskup Baldassare Cagliares wymienia już siedem ołtarzy w kościele, a to: św. Mikołaja (ołtarz główny), Matki Bożej Różańcowej, św. Katarzyny, św. Piotra, św. Rocha, Oczyszczenia Najświętszej Maryi Panny oraz św. Jana Chrzciciela.

Około 1672 dach kościoła został poważnie uszkodzony. Jego naprawa pochłonęłaby mnóstwo pieniędzy, a poza tym świątynia stała się już niewystarczająca dla zwiększającej się populacji Siġġiewi (w owym czasie w miejscowości mieszkało prawie 1800 osób). W sierpniu 1672 mieszkańcy wraz z proboszczem uzgodnili projekt budowy nowego kościoła oraz jego lokalizację.

Kościół pełnił funkcję parafialnego do 22 listopada 1682, kiedy to nawa główna nowego kościoła została poświęcona przez wikariusza kapitulnego prałata Ludovico Famucellego. Od tego czasu kościół przestał być używany, jego konstrukcja niszczała, w końcu popadł w ruinę. 19 maja 1686 biskup Davide Cocco Palmieri zdesakralizował budynek. Nakazał również zburzyć i tak zapadający się dach, a także przenieść do nowego kościoła pozostałe jeszcze obrazy z ołtarzy Matki Bożej Łaskawej oraz św. Jana Chrzciciela. Przeniesiono tam również dzwony. Wokół ruin wzniesiono mur, aby uniemożliwić wstęp na jego teren.

thumb|left|Nisza nad oraz krzyż dejma obok wejścia na teren kościelny Teren, na którym znajdował się dawny kościół parafialny, pozostał własnością władz kościelnych. Z czasem część murów starego kościoła zawaliła się lub została rozebrana. Teren zaczął być wykorzystywany rolniczo, przekształcono go w pole uprawne i sad owocowy, część konstrukcji zasypano ziemią. Posadzono również wiele ciernistych opuncji, które z czasem pokryły teren, gdzie znajdował się kościół. Do 2006 pozostałości kościoła leżały w ruinie.

W 2006 z inicjatywy archiprezbitera Siġġiewi Dun Alberta Buhagiara oraz Fundacji Dziedzictwa Siġġiewi, a także Ministerstwa Zasobów i Kultury opracowano plan konserwacji pozostałości kościoła. Podczas jego realizacji trwającej 10 miesięcy ingerencja rekonstrukcyjna była minimalna. We wrześniu 2006 usunięto cierniste krzewy, kilka drzew i trawy. W drugiej fazie przeprowadzono wykopaliska archeologiczne, zbierając wiele kamiennych detali architektonicznych, m.in. donice, fragmenty kolumn, bukiety kwiatowe, gzymsy, tarcze herbowe i inne detale rzeźbiarskie. Znaleziono też herb biskupa Cagliaresa. Posadzkę kościoła stanowiły płyty nagrobne, ułożone jedna obok drugiej. Na dwu z nich odkryto inskrypcje z datę roczną 1660. Na ścianie, która była częścią kaplicy Nawiedzenia odkryto fragmenty fresku; został on poddany konserwacji przez Heritage Malta.

Pozostałe prace konserwatorskie obejmowały wzmocnienie zakrystii i ścian kościoła, zwłaszcza w miejscach grożących zawaleniem, wypełnienie otworów po przewodach, wzmocnienie pozostałości sklepienia oraz ułożenie płyt. W dniach 1–4 marca 2007 miejsce zostało udostępnione zwiedzającym.

W 2008 projekt został uhonorowany przez organizację Din l-Art Ħelwa nagrodą Silver Medal Trophy oraz wyróżnieniem Prix d’honneur za prace renowacyjne i konserwatorskie. W 2018 opracowano plany umożliwiające budowę trzypiętrowych budynków w sąsiedztwie zrujnowanego kościoła. Spotkały się one ze sprzeciwem rady lokalnej Siġġiewi oraz organizacji pozarządowych.

Ruiny Wnętrze kościoła przeszło szereg zmian. Świadczą o tym widoczne, zróżnicowane warstwy zachowanych detali architektonicznych. Zachowana dekoracja rzeźbiarska utrzymana jest w stylu barokowym i pochodzi z XVII wieku. Jedna z kaplic ma dwa ołtarze, których absydy zdobią kolumny w stylu korynckim. Za absydami kryją się starsze rzeźby.

left|thumb|Zakrystia przy Triq il-Knisja l-Qadima Na ścianie nawy głównej były widoczne do końca XIX wieku fragmenty fresków, które później zostały zniszczone przez warunki atmosferyczne. W 1843 malarz wykonał i opublikował ich szkice; zachowały się również fotografie ruin z początku XX wieku.

Część zakrystii przekształcono w budynek mieszkalny, dzięki czemu nie popadła ona w ruinę tak, jak pozostała część kościoła. W pobliżu wzniesiono kamienny krzyż znany jako Is-Salib tad-Dejma, prawdopodobnie w celu oznaczenia lokalizacji dawnego kościoła, a nad wejściem prowadzącym do ruin umieszczono wnękę z płaskorzeźbą przedstawiającą Maryję oraz dusze czyśćcowe.

W 1998 ruiny kościoła zostały objęte ochroną konserwatorską najwyższego stopnia (Grade 1), a zakrystię objęto taką samą ochroną w 2010.

Przypisy

Bibliografia

Siġġiewi Siġġiewi Kategoria:Siġġiewi