thumb|250px|Jajko z miniaturą okrętu Pamięć Azowa Jajko z miniaturą okrętu Pamięć Azowa (ros. Память Азова) – jajo Fabergé wykonane w pracowni jubilera Petera Carla Fabergé na zamówienie rosyjskiego cara Aleksandra III. Stanowiło prezent wielkanocny dla jego żony Marii Fiodorowny, podarowany jej w 1891 roku.

Przechowywane jest w Zbrojowni kremlowskiej w Moskwie.

Wygląd Jajko mierzy 9,3 cm wysokości i 7 cm szerokości. Wykonano je z jednolitego kawałka ciemnozielonego heliotropu ozdobionego naturalnymi czerwono-niebieskimi plamkami. Udekorowane jest w stylu Ludwika XV z żółtozłotymi motywami rokokowymi, wysadzanymi brylantami i grawerowanymi złotymi kwiatami. Miejsce styku obu połówek jajka podkreśla szeroka, złocona obręcz, która w miejscu zapięcia ozdobiona jest rubinem oraz dwoma diamentami. Wnętrze natomiast jest wyłożone zielonym aksamitem.

W środku znajduje się niespodzianka w postaci miniaturowej repliki krążownika Rosyjskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej „Pamiat´ Azowa”. Wykonana jest z czerwonego i żółtego złota oraz platyny, z małymi diamentami zamiast okien i umieszczona na kawałku akwamarynu symbolizującym wodę. Na rufie okrętu widnieje napis „Azow”. Podstawka ma złotą ramkę z uchwytem, który umożliwia wyjęcie modelu z jajka.

Za projekt jajka odpowiadał Michaił Pierchin , a za miniaturę okrętu .

Historia Jajko upamiętnia podróż carewicza Mikołaja i jego brata, wielkiego księcia Jerzego, na Daleki Wschód w latach 1890–1891 na pokładzie krążownika „Pamiat´ Azowa”. Wyprawę zorganizowano z inicjatywy ich rodziców w celu poszerzenia horyzontów przyszłego cara i jego młodszego brata chorującego na gruźlicę. Podróż okazała się jednak pechowa, ponieważ stan zdrowia Jerzego pogorszył się, a Mikołaj został zaatakowany przez jednego z eskortujących go policjantów w japońskim mieście Ōtsu i odniósł poważną ranę głowy. Sześć dni po tym wydarzeniu Maria Fiodorowna otrzymała jajko, ale nigdy nie należało ono do jej ulubionych. Następnie zostało umieszczone w .

W 1900 roku zostało zaprezentowane na Wystawie Światowej w Paryżu wraz z kilkoma innymi jajkami.

Po wybuchu rewolucji 1917 roku, zostało przeniesione wraz z pozostałymi carskimi jajami do Zbrojowni kremlowskiej. Pozostało tam do 1922 roku, a następnie przekazano je Radzie Komisarzy Ludowych. W 1927 roku dokonano jego profesjonalnej wyceny. Według archiwalnych dokumentów odnotowano wówczas, że miniatura statku miała uszkodzony maszt, brakowało jednego diamentu, a na skorupce widniało „widoczne pęknięcie”. Jego wartość oszacowano na 8880 rubli. W 1933 roku wraz z Jajkiem z listkami koniczyny oraz Jajkiem kremlowskim przeznaczono je do sprzedaży na Zachód. Jednak w wyniku protestów pracowników i dyrekcji Zbrojowni kremlowskiej ostatecznie zwrócono je tej instytucji.

Przypisy

Kategoria:Jaja Fabergé