Kamienica przy ulicy Warszawskiej 10 w Katowicach – kamienica mieszkalno-handlowa w Katowicach, znajdująca się przy ulicy Warszawskiej 10, pochodząca z lat 60. XIX wieku.
Historia mały|lewo|Fragment obecnej ulicy Warszawskiej na zdjęciu z około 1872 roku; pośrodku kamienica pod nr. 10 przed rozbudową
Kamienica została wzniesiona na zlecenie Ferdynanda Zipsa w 1868 roku. Powstała ona według projektu architekta L. Boenischa w stylu neorenesansowym. W latach 1910–1912 przebudowano ją na podstawie projektu Theodora Wawrzika, w wyniku której została ona nadbudowana o piętro, a prace te przeprowadzono na zlecenie nowego właściciela budynku, kupca Juliusa Kalusa.
W 1914 roku mieszkał tu dyrektor Teatru Miejskiego Hugo Lischka, a w 1918 roku na drugim piętrze zamieszkał w niej i otworzył swój gabinet dr Andrzej Mielęcki. Został on zabity niedaleko swojego domu 17 sierpnia 1920 roku, gdy udzielał pomocy ofiarom niemieckich bojówkarzy.
W latach międzywojennych w kamienicy pod numerem 10 Wilhelm Nogliński prowadził dom meblowy, działała wytwórnia narzędzi chirurgicznych, aparatów ortopedycznych i mebli lekarskich firmy Mildner i Ska, Julia Kalus i Augustyn Schwientek prowadzili swoje składy spożywczo-kolonialne, a W. Dutkiewicz Drogerię św. Barbary. W 1935 roku właścicielem budynku był Augustyn Schwientek.
W 1945 roku działał tu zakład rzeźniczy Mariana Pentaka i kancelaria notarialna, a ponadto w czasach Polski Ludowej w budynku tym funkcjonował m.in. sklep muzyczny Centrali Handlowej Przemysłu Muzycznego czy cukiernia.
mały|Tablica upamiętniająca dr. Andrzeja Mielęckiego, umieszczona na fasadzie kamienicy przy ulicy Warszawskiej 10 (2023)
30 września 1962 roku odsłonięto tablicę upamiętniającą dr. Andrzej Mielęckiego, która zawisła na fasadzie kamienicy pod numerem 10, gdzie mieszkał. W uroczystości tej wzięli udział m.in. I zastępca przewodniczącego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach Jerzy Ziętek, przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Katowicach Antoni Wojda czy rektor Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach prof. Witold Niepołomski. Tablicę wykonała w czynie społecznym huta „Batory”.
W 1999 roku w kamienicy działał sklep oferujący instrumenty muzyczne, a na przełomie XX i XXI wielu m.in. oddział Invest Banku czy placówka kredytowa. W 2008 roku zakończono modernizację budynku, adaptując go na potrzeby biurowe. W 2018 roku na parterze kamienicy funkcjonowały oddziały banków.
Charakterystyka mały|Fasada kamienicy w kwietniu 2009 roku
Kamienica położona jest w Katowicach przy ulicy Warszawskiej 10, na obszarze dzielnicy Śródmieście, w północnej pierzei ulicy oraz w sąsiedztwie gmachu Teatru Śląskiego im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach i Rynku, z własnym parkingiem na tyłach budynku.
Jest to obiekt murowany z cegły, otynkowany, wzniesiony na planie litery „L”, zwieńczony dachem dwuspadowym o połaciach nachylonych pod różnymi kątami. Powierzchna zabudowy budynku wynosi 568 m². Liczy pięć kondygnacji nadziemnych i jedną podziemną.
Posiada cechy stylu eklektyzmu i neoklasycyzmu bądź historyzmu. Dziewięcioosiowa symetryczna fasada kamienicy o parach osi zewnętrznych zaakcentowana została ryzalitami. Osie skrajne zostały dodatkowo zaakcentowane na drugiej i trzeciej kondygnacji dekoracją w postaci pilastrów i odcinkami belkowania. Jest także artykułowana poziomym gzymsem kordonowym ponad drugą kondygnację oraz gzymsem wieńczącym.
Okna są czterokwaterowe ze ślemieniami, z czego te na drugiej kondygnacji zostały zwieńczone trójkątnymi naczółkami oraz udekorowane płycinowymi ozdobnymi podokiennikami. Brak jest bramy przejazdowej. Sień kamienicy posiada bogatą dekorację stiukową na suficie i ścianach – te ostatnie artykułowano pilastrami. Posadzka jest lastrykowa, a schody klatki schodowej dwubiegowe i stalowe z drewnianymi stopniami.
Kamienica pełni funkcje biurowe, z lokalami handlowo-usługowymi na parterze, a łączna powierzchna biurowa w budynku wynosi 3 tys. m². Na początku września 2026 roku w systemie REGON zarejestrowanych było ponad 25 podmiotów gospodarczych z siedzibą przy ulicy Warszawskiej 10, w tym pracownia architektoniczna, kancelarie adwokackie i radców prawnych, biuro komornika sądowego czy biuro obrotu nieruchomościami. Działał tu także sklep franczyzowy sieci Żabka.
Wpisana jest do gminnej ewidencji zabytków miasta Katowice.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Architektura eklektyczna w Katowicach Kategoria:Architektura neoklasycystyczna w Katowicach Kategoria:Architektura historyzmu w Katowicach Warszawska 10 Kategoria:Ulica Warszawska w Katowicach Katowice Kategoria:Obiekty w Katowicach wpisane do gminnej ewidencji zabytków