Ximenia Plum ex L. – rodzaj roślin z rodziny Ximeniaceae. Obejmuje 10 gatunków występujących w strefie międzyzwrotnikowej na całym świecie.
Nazwa naukowa rodzaju honoruje Francisco Ximenesa, hiszpańskiego mnicha i przyrodnika, który w 1615 roku odkrył i nazwał te rośliny.
Morfologia Pokrój Krzewy lub małe drzewa o wysokości do 6 metrów, zwykle cierniste. Gałązki boczne często odstające pod szerokim kątem.
Liście Ulistnienie skrętoległe, naprzemianległe. Liście ogonkowe, często skupione na końcach krótkich pędów bocznych, nieco mięsiste. Blaszki liściowe całobrzegie.
Kwiaty Obupłciowe, zebrane wyrastające z kąta liścia grono, baldach, pęczek lub wiechę, rzadko wyrastające pojedynczo. Kielich mały, 4- lub 5-dzielny. Korona kwiatu rurkowata, 4- lub 5-łatkowa, bladożółta do białej. Łatki równowąsko-podługowate, od wewnątrz gęsto owłosione, z zewnątrz nagie lub rzadko owłosione. Pręciki w liczbie 7 lub 8, rzadko 10, wolne, o nitkach nitkowatych i pylnikach równowąsko-podługowatych, pękających wzdłużnie. Prątniczki nieobecne. Zalążnia górna, czterokomorowa, szyjka słupka smukła, znamię niepodzielone.
Owoce Jajowate do kulistawych pestkowce, o cienkiej, mięsistej owocni i zdrewniałym endokarpie.
Systematyka Pozycja systematyczna Według APWeb (aktualizowany system APG IV z 2016 roku) rodzaj należy do rodziny Ximeniaceae, według Plants of the World Online do rodziny przemierżlowatych (Olacaceae) z rzędu sandałowców.
Ujęcia historyczne W systemie Takhtajana z roku 1998 rodzaj Ximenia zaliczony został do plemienia Ximenieae w podrodzinie Anacolosoideae w rodzinie Olacaceae.
Wykaz gatunków Ximenia afra Sond. Ximenia americana L. Ximenia coriacea Engl. Ximenia glauca (DeFilipps) Bentouil Ximenia horrida Urb. & Ekman Ximenia intermedia (Chodat & Hassl.) DeFilipps Ximenia parviflora Benth. Ximenia perrieri Cavaco & Keraudren Ximenia pubescens Standl. Ximenia roigii León
Zastosowania użytkowe Rośliny spożywcze Owoce Ximenia americana są jadalne, jednak nasiona tego gatunku są trujące.
Rośliny lecznicze Ximenia americana wykorzystywana jest tradycyjnie jako lekarstwo na różne dolegliwości.
Olej z Ximenia americana stosowany jest jako dodatek do szamponów, kremów nawilżających, mydeł i szminek.
Przypisy
Kategoria:Ximeniaceae