Cmentarz żołnierzy niemieckich w Polesiu (niem. Deutsche Kriegsgräberstätte Pulawy) – niemiecki cmentarz wojenny z okresu II wojny światowej, położony we wsi Polesie, w gminie Puławy, w powiecie puławskim, w województwie lubelskim. Jest centralnym cmentarzem zbiorczym, na który przenoszone są szczątki niemieckich żołnierzy odnajdywane na terenie województw lubelskiego i mazowieckiego. Według informacji Gminy Puławy jest jedynym niemieckim cmentarzem z okresu II wojny światowej na Lubelszczyźnie.
W materiałach Volksbundu nekropolia figuruje pod skróconą nazwą „Pulawy”, a jej lokalizację określono jako „Polesie Duze”. Polskie źródła urzędowe przypisują obiekt do miejscowości Polesie w gminie Puławy. Cmentarz znajduje się około 400 m na północ od dawnego przebiegu drogi krajowej nr 12, w pobliżu granicy województw lubelskiego i mazowieckiego.
Historia Po przemianach politycznych w Europie Środkowo-Wschodniej Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge rozpoczął w Polsce poszukiwanie rozproszonych mogił niemieckich żołnierzy oraz przenoszenie odnajdywanych szczątków na centralne cmentarze zbiorcze. Działania te rozwijano w ramach współpracy polsko-niemieckiej zapoczątkowanej m.in. traktatem o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy z 17 czerwca 1991.
Pierwsze szczątki złożono na cmentarzu w Polesiu w 1994. Nekropolię urządzono w latach 1996–2000 na trzyhektarowym terenie nieodpłatnie udostępnionym przez rząd polski. Jej uroczyste otwarcie i poświęcenie odbyło się 7 października 2000. Obecne zasady ochrony i utrzymywania niemieckich grobów wojennych w Polsce określa polsko-niemiecka umowa o grobach ofiar wojen i przemocy totalitarnej, podpisana 8 grudnia 2003 i obowiązująca od 19 stycznia 2005.
Do 2010 na cmentarzu pochowano ponad 20 900 osób, a pod koniec 2016 liczba pochowanych wynosiła 23 914. Według ewidencji Volksbundu w 2026 spoczywało tam 25 284 poległych. Docelowo nekropolia ma pomieścić ponad 27 000 niemieckich żołnierzy.
Układ i upamiętnienie Cmentarz zajmuje powierzchnię 3 ha. Główna aleja ma łagodnie zakrzywiony przebieg i prowadzi przez centralny plac pamięci. Przy placu ustawiono 25 kamiennych stel zawierających nazwiska zidentyfikowanych pochowanych. Pola grzebalne oznaczono rozmieszczonymi na trawnikach grupami krzyży. W budynku wejściowym udostępniono księgę nazwisk, natomiast przy głównej bramie znajduje się kaplica cmentarna.
Młodzież z różnych państw europejskich uczestniczyła w pielęgnowaniu nekropolii podczas organizowanych przez Volksbund obozów młodzieżowych. Obiekt figuruje w Ewidencji Grobów i Cmentarzy Wojennych.
Przypisy
Linki zewnętrzne Informacja o cmentarzu w serwisie Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge
Kategoria:Cmentarze z II wojny światowej w województwie lubelskim Kategoria:Niemieckie cmentarze poza granicami kraju Cmentarz żołnierzy niemieckich w Polesiu