(ur. 21 grudnia 1951 w Tokio) – japońska kompozytorka, perkusjonistka i producentka muzyczna. W swojej muzyce łączy tradycje wschodnioazjatyckie i afrykańskie z minimalizmem i ambientem. Międzynarodowy rozgłos przyniósł jej wznowiony w 2017 roku debiutancki album, Through the Looking Glass, który dzięki algorytmowi rekomendacji YouTube’a przekroczył w krótkim czasie dwa miliony wyświetleń.
Życiorys Początki Midori Takada urodziła się 21 grudnia 1951 w Tokio. Jej matka przed II wojną światową mieszkała w Szanghaju, gdzie była nauczycielką gry na fortepianie. Jej ojciec uczył języka angielskiego na uniwersytecie i założył pierwsze stowarzyszenie literatury irlandzkiej w Japonii. Takada jako sześciolatka zaczęła grać akordy Chopina. Gry na fortepianie nauczyła ją matka, grając codziennie przy jej łóżku utwory Bacha, Beethovena i Chopina.
Takada studiowała na tokijskim Uniwersytecie Sztuki. W 1978 roku, po ukończeniu studiów, zadebiutowała jako zawodowa artystka, występując z Berlińską Orkiestrą Symfoniczną. Zniechęciła się jednak do zachodniej muzyki klasycznej. Jak stwierdziła w 2017 roku wywiadzie dla The Vinyl Factory: „Po raz pierwszy zdałam sobie sprawę, że muszę znaleźć własną muzykę, kiedy miałam swój debiutancki koncert z Berlińską Filharmonią. Wtedy zrozumiałam: «Nie mogę tu być»: granie w znanej sali koncertowej wydawało mi się niewłaściwe. Poczułam, że chcę grać muzykę na ulicy. W konsekwencji zaczęła skłaniać się ku minimalizmowi takich kompozytorów jak Steve Reich i Terry Riley, a także ku wpływom afrykańskim i azjatyckim, które uwidoczniły się w jej przyszłych albumach, Through the Looking Glass i jego późniejszej solowej kontynuacji, Tree of Life (1999). Wśród stylów, które wywarły na nią największy wpływ, znalazły się strukturalne rytmy tradycyjnej muzyki indonezyjskiej i koreańskiej, w których szczególnie ceniła prostotę.
Twórczość Wraz z perkusistami Yoji Sadanari i Junko Arase założyła zespół Mkwaju Ensemble. Nazwa zespołu oznacza w języku suahili „bębnienie”. Ich dwa albumy z 1981 roku, Mkwaju i Ki-Motion, prezentowały hipnotyczne, czysto perkusyjne brzmienie, łączące rytmy Afryki i Azji z zachodnim minimalizmem. Jednak trudności finansowe związane z prowadzeniem zespołu spowodowały, że został on rozwiązany, a Takada postanowiła rozpocząć karierę jako muzyk solowy.
W 1983 roku wydała swój debiutancki album, Through the Looking Glass. Został on nagrany w ciągu dwóch dni. Artystka grała na różnych instrumentach, takich jak: harfa, wibrafon i syntezatory, a także fisharmonia, dzwonki, okaryny i szklane butelki po Coca-Coli. Jak wyjaśniła w wywiadzie dla magazynu Dazed: „Potrzebne było ogromne skupienie i energia. Każda kompozycja istniała w mojej głowie, ale jej zapis nutowy był praktycznie niemożliwy. Podobnie jak w malarstwie, nakładałam każdy dźwięk jeden po drugim. Nie straciłam pierwotnego obrazu, nawet do samego końca nagrania”. W 1987 roku wspólnie z grającą na shō Mayumi Miyatą nagrała album Nebula, a w 1990 roku, wspólnie z pianistą jazzowym Masahiko Satohem – Lunar Cruise (z gościnnym udziałem Haruomi Hosono i Kazutoki Umezu).
Przez kolejne lata współpracowała między innymi z zespołami Kakraba Lobi z Ghany, Farafina Band z Burkina Faso oraz z koreańskim saksofonistą Kang Tae-Hwanem. Trzeci solowy album Takady, Tree of Life, ukazał się w 1999 roku. Oprócz solowej twórczości komponowała ścieżki dźwiękowe do filmów, gier wideo i sztuk teatralnych , współpracując między innymi z Tadashim Suzukim i jego zespołem Suzuki Company of Toga przy adaptacjach Elektry i Króla Leara. Przez wiele lat wykładała również na Tokijskim Uniwersytecie Sztuki.
20 grudnia 2016 roku wystąpiła w warszawskim Teatrze Rozmaitości w ramach festiwalu filmowego Pięć Smaków.
W 2017 roku wznowione zostały dwa solowe albumy Takady. Pierwszy z nich, Through the Looking Glass, dzięki algorytmowi rekomendacji YouTube’a zdobył na świecie nowych słuchaczy przekraczając w krótkim czasie dwa miliony wyświetleń. Później został usunięty z powodu naruszenia praw autorskich. Oryginalne winylowe kopie albumu zaczęły osiągać ceny przekraczające 1000 dolarów. Album ten stał się drugim najlepiej sprzedającym się albumem w sklepie internetowym Discogs w 2017 roku, ustępując jedynie OK Computer Radiohead. Andy Beta z magazynu Pitchfork wysoko ocenił album (8.7/10) nazywając go „zdumiewającym osiągnięciem, jednym z najbardziej olśniewających dzieł minimalizmu, zarówno Wschodu, jak i Zachodu”. W ślad za popularnością teledysku na YouTube, Takada wielokrotnie koncertowała w Europie. W 2018 roku odbyła pierwszą trasę koncertową po Stanach Zjednoczonych. W tym samym roku zrealizowała wspólnie z Lafawndah 20-minutowy utwór, „Le Renard Bleu”, wydany 9 lipca jako streaming i digital download.
W 2020 roku napisała ścieżkę dźwiękową do filmu dokumentalnego The Toxic Pigs of Fukushima w reżyserii Otto Bella. Film ukazuje następstwa wielkiego trzęsienia ziemi we wschodniej Japonii z 2011 roku, które wywołało tsunami, doprowadzając w efekcie do katastrofy jądrowej Fukushima i wymuszając masowe ewakuacje w prefekturze Fukushima.
W listopadzie 2021 roku Takada została kuratorem festiwalu Le Guess Who? w Utrechcie.
Dyskografia Lista według Discogs. Albumy solowe Through the Looking Glass (1983) Tree of Life (1999) Cutting Branches for a Temporary Shelter (2022)
Albumy kolaboracyjne Nebula (1987, z ) 百億年の交響詩 (1989, z 高田みどり, 田村洋, 小熊達弥 i 城戸邦男) African Percussion Meeting (1990, z Kakrabą Lobim) Lunar Cruise (1990, z ) Le Renard Bleu (2018, EP, z Lafawndah) An Eternal Moment (2019, z Kang Tae Hwanem) You Who Are Leaving To Nirvana (2022, z Shomyo of Koya-san) MSCTY x V&A Dundee (2023, z Shhe) あなたに出会うまで / Until I Met You (2025, z )
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Japońscy kompozytorzy Kategoria:Japońscy muzycy ambientowi Kategoria:Artyści minimalistyczni Kategoria:Absolwenci Tokijskiego Uniwersytetu Sztuki Kategoria:Ludzie urodzeni w Tokio Kategoria:Urodzeni w 1951