Henryk Adam Zaszkiewicz (ur. 21 marca 1926 w Suwałkach, zm. 18 listopada 2008 w Poznaniu) – polski pułkownik funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej.
Życiorys Urodzony w katolickiej rodzinie robotniczej Franciszka i Apolonii Zaśkiewiczów. Uzyskał wykształcenie podstawowe.
W wieku dziewiętnastu lat wstąpił do PUBP w Rawiczu. Zaczynał jako szeregowy ochroniarz. 13 listopada 1945 r. został przeniesiony ze stanowiska wartownika na stanowisko młodszego referenta Sekcji II PUBP Rawicz. Od kwietnia 1946 r. był funkcjonariuszem Oddziału III Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu. Odpowiadał za inwigilację osób podejrzanych o udział w antykomunistycznym podziemiu zbrojnym. Pod koniec 1949 r. otrzymał pierwszy stopień oficerski chorążego. Od czerwca 1951 do lipca 1955 r. już jako podporucznik został mianowany naczelnikiem Oddziału III MOB Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku. Zajmował się rozpracowywaniem oddziałów NSZ „Roga” i „Deski” na terenie powiatu kolneńskiego. W tym czasie uczestniczył w kursie aktywu kierowniczego w Ośrodku Szkoleniowym MBP w Warszawie. Będąc funkcjonariuszem bezpieki, wieczorowo ukończył studia prawnicze. Od połowy 1955 r. w stopniu kapitana pozostawał w dyspozycji naczelnika I wydziału (wywiadowczego) KOB Józefa Czaplickiego. Jesienią 1956 r. był inspektorem KOB w Łodzi. 28 listopada 1956 r. KOB został rozwiązany, a Służba Bezpieczeństwa (SB) i milicja cywilna zostały włączone do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Kpt. Zaszkiewicz został mianowany naczelnikiem III wydziału komendantury miasta Łodzi. Od września 1962 r. w stopniu podpułkownika pełnił funkcję I zastępcy komendanta KW MO ds. bezpieczeństwa w Opolu. Od listopada 1969 do września 1971 r. podobne stanowisko piastował w Komendzie Wojewódzkiej w Bydgoszczy, gdzie skupił się głównie na kontroli nad diecezją bydgoską (badano różne metody inwigilacji, jak np. instalowanie sprzętu pod pretekstem prac remontowych). 20 września 1971 r. został mianowany komendantem Wojewódzkim Milicji Obywatelskiej w Poznaniu, którym pozostał do wiosny 1983 r. Po ogłoszeniu stanu wojennego pełnił funkcję w organie zarządzania kryzysowego – Wojewódzkim Komitecie Obrony. 31 marca 1983 r. został przeniesiony do centrali Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, podlegając Departamentowi Kadr. Trzy miesiące później objął dowództwo nad grupą operacyjną w II Departamencie (kontrwywiadu) MSW. Został oddelegowany do ZSRR i służył w grupie operacyjnej „Wisła” przy ambasadzie PRL w Moskwie (jego zadaniem było monitorowanie obywateli polskich na terytorium ZSRR). Od sierpnia 1987 r. ponownie pozostawał w dyspozycji działu kadr. Przeszedł na emeryturę 15 kwietnia 1989 r.
W 1945 r. wstąpił do PPR, a od 15 grudnia 1948 r. był członkiem PZPR. W okresie od 22 marca 1973 do 7 lipca 1981 r. był członkiem egzekutywy KW PZPR w PoznaniuBIP IPN - Dane osoby z katalogu kierowniczych stanowisk partyjnych i państwowych PRL [dostęp 2026-09-15]..
Był mężem Luby z domu Sawickiej (1930–2020)Luba Zaszkiewicz - Dane osoby z katalogu funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa [dostęp 2026-09-15].. Ich córka Halina Tamara Zabdyr (ur. 1954), z wykształcenia była dziennikarką, psychologiem i politologiem. Ukończyła Akademię MSW i wstąpiła do SB w stopniu porucznika. Publikowała literaturę resortową i prowadziła „edukację polityczną” dla oficerów. W 1990 r. została zwolniona ze służbyHalina Tamara Zabdyr - Dane osoby z katalogu funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa [dostęp 2026-09-15]..
Zmarł w Poznaniu, pochowany 24 listopada 2008 r. na cmentarzu komunalnym Miłostowo (pole PU, kwatera Z3-487).
Ordery i odznaczenia
Order Sztandaru Pracy II klasy (1974) Odznaka Honorowa „Zasłużonemu Opolszczyźnie” (1968)Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu, nr 10, poz. 86, z 30 października 1968, s. 17 [dostęp 2026-09-15]. Honorowa Odznaka Miasta Łodzi (1980)Postanowienie 40/29/80 Prezydium Rady Narodowej Miasta Łodzi z dnia 2 stycznia 1980 r. w sprawie wyróżnienia Honorową Odznaką Miasta Łodzi (Dz. Urz. Rady Narodowej M. Łodzi z dnia 1 marca 1980 r. Nr 4, poz. 23, s. 3) [dostęp 2026-09-15]
Przypisy
Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Ludzie urodzeni w Suwałkach Kategoria:Odznaczeni Honorową Odznaką Miasta Łodzi Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową „Zasłużonemu Opolszczyźnie” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Pochowani na cmentarzu Miłostowo w Poznaniu Kategoria:Pułkownicy Milicji Obywatelskiej Kategoria:Urodzeni w 1926 Kategoria:Zmarli w 2008