Bitwa pod Runafer (znana też niekiedy jako bitwa pod Kirempą) miała miejsce 3 lutego 1567 rokuW Kronice Marcina Bielskiego podano 1565 rok, podobnie w biogramie Mikołaja Talwosza w PSB, z kolei S. Bodniak i M. Plewczyński podają 2 lutego 1567 podczas I wojny północnejErnst Seraphim, "Der" Feldoberst Klaus Kursell und seine Zeit, Reval 1897, s. 80-81 między oddziałami szwedzkimi i wojskiem polsko-litewskim.
Wojska szwedzkie dowodzone przez Henrika Klassona Horna działały od 1566 roku w pobliżu Parnawy, usiłując bezskutecznie odzyskać to miasto z rąk polskich. Wykorzystując korzystne warunki zimowe, w styczniu 1567 roku hetman Jan Chodkiewicz wysłał kilkutysięczny oddział jazdy polsko-litewskiej przeciwko Szwedom. Do pierwszego starcia doszło pod Kirumpą (Kirempą, est. Kirupja) gdzie straż przednia dowodzona przez Mikołaja Soleckiego pokonała oddziały szwedzkieMarek Plewczyński, Wojny i wojskowość polska w XVI wieku. Tom II. Lata 1548–1575, Oświęcim 2018, s. 251-253. 3 lutego doszło do spotkania z głównymi siłami Horna na pograniczu Wieku i Harrii, w pobliżu młyna Runafer (est. Ruunavere)Stanisław Bodniak, Polska a Bałtyk za ostatniego Jagiellona, Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej, 1939-1946, t. 3, s. 203. Przeważającymi siłami polsko-litewskimi dowodził Mikołaj Talwosz, kasztelan miński. Po stronie szwedzkiej walczyła szlachta estońska, po stronie polsko-litewskiej dworzanie księcia Magnusa. Jazda szwedzka została szybko zmuszona do odwrotu, pozostawiając piechotę szwedzką, niemiecką i rewelskich knechtów w trudnym położeniu. Szwedzi ponieśli klęskę, tracąc 2000 poległych i wziętych do niewoli, choć straty zwycięzców również nie były małe. Zdobyte chorągwie szwedzkie oraz chorągwie Rewla zawieziono na triumf do Wilna. Porażka podważyła zaufanie Eryka XIV do Horna, który w marcu 1567 zrzekł się dowództwa wojskowego, zajmując się jedynie administracją cywilną w Estonii.
Przypisy
Kategoria:Historia Polski 1454–1572 północna 1 północna 1