Apolonia Fojcik, ps. Teresa Odrzańska (ur. 16 marca 1903 w Raciborzu, zm. 3 listopada 1998 tamże) – śląska poetka ludowa, działaczka narodowa i plebiscytowa.
Życiorys Urodziła się w polskiej rodzinie Ignacego Fojcika, tokarza z zawodu, znanego działacza polskiego, i Matyldy z domu Piskała. Ukończyła w 1916 r. niemiecką szkołę podstawową w Raciborzu i rozpoczęła pracę zarobkową w charakterze gońca. Równocześnie kontynuowała naukę na wieczorowych kursach handlowych, po których ukończeniu podjęła pracę w polskiej spółdzielni „Rolnik” w Raciborzu. W 1921 r. przeszła do biura Polskiego Komisariatu Plebiscytowego w Raciborzu, gdzie m.in. prowadziła polską bibliotekę. Podczas III powstania śląskiego pracowała w tzw. Doradztwie Powiatowym przy Komisji Alianckiej w Raciborzu, który prowadził Kazimierz Malczewski. Po upadku powstania w 1923 r. przeniosła się do Katowic, gdzie podjęła pracę w urzędzie wojewódzkim. Po roku wróciła do Raciborza, do pracy w reaktywowanym Banku Ludowym. Udzielała się również w polskich organizacjach społecznych: w Towarzystwie Śpiewu „Harmonia”, w teatrze amatorskim, została sekretarką koła Związku Młodzieży Polsko-Katolickiej, członkinią Towarzystwa Polek, szefową Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Raciborzu (1927–1933). Była redaktorką powstałego w Raciborzu w 1926 r. tygodnika „Strzecha”. Kilkakrotnie wyjeżdżała na polskie kursy organizowane przez Związek Polaków w Niemczech. Od 1934 r. pracowała w bytomskim oddziale Związku Polaków w Niemczech, gdzie przy tzw. Domu Polskim prowadziła bibliotekę zespołu teatralnego.
Pisała wiersze okolicznościowe, katolickie i patriotyczne. Autorka m.in. „O pieśni-cudzie”, „Moja pieśń”, „Śpiewaj ty, siostro, bracie”, „Leć polska pieśni”, „Hen, znad Odry biją dzwony”, „Święty Kazimierz”. Publikowała swoje wiersze i utwory pod pseudonimem „Teresa Odrzańska” w czasopismach: „Nowiny Codzienne”, „Przyjaciel Pieśni”, „Zaranie Śląskie”.
Po raz pierwszy aresztowana przez władze niemieckie w sierpniu 1937 r. w Bytomiu pod pretekstem zdrady stanu. Po kilku miesiącach została zwolniona. W maju 1939 r. została przeniesiona do wrocławskiego oddziału Związku Polaków w Niemczech.
Po wybuchu II wojny światowej, 15 września 1939 r. ponownie aresztowana przez Gestapo i osadzona w obozie koncentracyjnym dla kobiet w Ravensbrück. Zwolniona z obozu we wrześniu 1940 r. powróciła do Raciborza, gdzie pracowała w niemieckiej firmie.
Po wojnie pracowała w Starostwie w Raciborzu, a od 1949 r. zatrudniona w Narodowym Banku Polskim w Raciborzu. W 1963 r. przeszła na emeryturę. Udzielała się nadal w ruchu śpiewaczym, pisała wiersze, głównie religijne, które zamieszczała w prasie katolickiej -„Katoliku” i w „Słowie na Śląsku”.
Zmarła w Raciborzu, gdzie została pochowana.
Ordery i odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1971) Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 (1971) Odznaka Honorowa „Zasłużonemu Opolszczyźnie” (1968)Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu, nr 10, poz. 86, z 30 października 1968, s. 17 [dostęp 2026-09-16].
Przypisy
Kategoria:Ludzie urodzeni w Raciborzu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową „Zasłużonemu Opolszczyźnie” Kategoria:Polscy działacze narodowi na Śląsku Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Urodzeni w 1903 Kategoria:Zmarli w 1998