Łęczyckie Zakłady Górnicze

Łęczyckie Zakłady Górnicze (ŁZG Łęczyca S.A.) – polskie przedsiębiorstwo przemysłu górniczego, metalowego i elektromaszynowego o formie prawnej spółki akcyjnej, z siedzibą w Łęczycy przy ulicy Kopalnianej 9, działające od 1955 roku. W latach 1955–1992 wydobywało rudy żelaza.

Historia 28 maja 1955 Prezydium Rządu PRL uchwałą nr 373 podjęło decyzję o budowie i lokalizacji zagłębia rud żelaza w powiecie łęczyckim. 13 czerwca 1955 r. Minister Hutnictwa zarządzeniem nr 130 powołał „Łęczyckie Zakłady Górnicze w budowie” w charakterze inwestora. Głębienie szybów rozpoczęło Przedsiębiorstwo Budowy Kopalń Rud Żelaza w Częstochowie, a następnie kontynuowało Przedsiębiorstwo Budowy Kopalń w Bytomiu.

Eksploatację rozpoczęto 4 grudnia 1957 r. w kopalni Łęczyca-2 w Lubieniu. W kwietniu 1962 uruchomiono kopalnię Łęczyca-1 przy południowo-wschodniej granicy miasta. 14 lipca 1964 wydobyto w kopalni milionową tonę rudy. 1 sierpnia 1968 powołano oddział ŁZG pn. Uboczna produkcja metalowa. Zakłady w tym samym roku rozpoczęły pomosty wag samochodowo-wozowych, realizując serie WS–20, PS–35 i WS–50. Z czasem rozpoczęto produkcję przesiewaczy wibracyjnych dla przemysłu materiałów budowlanych. W ciągu kilku lat ŁZG stały się jedynym w Polsce producentem kompletnych wag przemysłowych, jak i przesiewaczy o powierzchni sit od 2 m² do 10 m². W latach 70. XX w. ŁZG realizowały konstrukcje stalowe dla Huty im. Bolesława Bieruta w Częstochowie. W 1973 wartość sprzedaży produktów wydziału produkcji metalowej ŁZG przekroczył połowę wartości sprzedaży całego przedsiębiorstwa (53%), a w latach 80. XX w. osiągała wartości rzędu 82–92%. W tym samym roku ŁZG rozpoczęły realizację elementów przenośników zgrzebłowych dla Fabryki Maszyn Górniczych „Ryfama” w Rybniku, a następnie także osłony do zmechanizowanej obudowy ścianowej Tarnogórskiej Fabryki Urządzeń Górniczych „TAGOR” w Tarnowskich Górach. W 1979 roku zakłady zatrudniały 1500 pracowników. Na początku lat 80. ŁZG rozpoczęły produkcję wozów kopalnianych na zlecenie Fabryki Urządzeń Górniczych „Montana” w Tarnowskich Górach. W latach 1986–1989 produkowały także zmechanizowana ścianową obudowę wisząca SOW. W wyniku ograniczenia zamówień na urządzenia górnicze w 1989 zakłady skoncentrowały się na produkcji maszyn i urządzeń rolniczych, w tym: kultywatorów, sortowników i sadzarek do ziemniaków. W tym samym roku w związku ze zmianami gospodarczymi, doszło do załamania produkcji przemysłowej i tym samym ograniczenia zakupu iłosyderytu przez cementownie, w związku z czym Rada Pracownicza ŁZG 12 grudnia 1989 r. uchwaliła wystąpienie z wnioskiem do Ministerstwa Przemysłu i Handlu o likwidację kopalni. Do 1992 funkcjonowała eksploatacja i sprzedaż urobku wyłącznie z pozostałych zwałowisk.

Po zaniechaniu wydobycia, zakłady wciąż produkowały m.in.: wagi samochodowe, przesiewacze wibracyjne i części do maszyn górniczych. W 1995 zakłady sprywatyzowano. Przedsiębiorstwo realizuje zakłady przeróbcze, przesiewacze, odwadniacze, płuczki, podajniki wibracyjne, zestawy sortujące do recyklingu, przenośniki taśmowe, linie technologiczne oraz podzespoły i części maszyn i urządzeń.

Geologia Złoże, które było przedmiotem eksploatacji, stanowiło ubogą, syderytową rudę żelaza, pochodzących z okresu środkowojurajskiego 160 mln lat p.n.e. Zalegały na glębokości od 30 do 300 m ppt. Serie rudonośne występują w kilku rodzajach: sferosyderyty, syderyty ilaste, syderyty muszlowcowe, syderyt piaszczysty, muszlowce syderytowe, muszlowce syderytyczne oraz łupki ilaste z syderytami. Eksploatowano dwa pokłady syderytu ilastego (FeCO₃): pokład A grubości ok. 0,20 m o zawartości żelaza 32% i krzemionki 7%; pokład B grubości ok. 0,40 m o zawartości żelaza 20% i krzemionki 8%.

W urobku nagromadzonym na hałdach można spotkać skały ilaste, wapienne oraz rudy żelaza, wśród których można znaleźć skamieniałości: małży, głowonogów, amonitów, belemnitów oraz zlepów muszlowych. Niektóre z wydobytych okazów znajdują się w zbiorach Muzeum Geologicznego Uniwersytetu Łódzkiego im. Jana Ziomka.

Dyrektorzy kopalni

1955–1958: Leon Głowicki 1958–1960: Józef Albiński 1960–1961: Adam Kania 1961–1966: Marcel Marzec 1966–1973: Leszek Wysłocki 1973–1993: Jan Jandrowicz

Działalność oświatowa, kulturalna i społeczna ŁZG wybudowały w latach 1955–1968 29 bloków mieszkalnych z 2 497 izbami. Przy ŁZG działało Ambulatorium Przyzakładowe. ŁZG prowadziły w latach 1961–1986 bibliotekę zakładową. Ponadto zakłady wydawały czasopisma: „Zagłębie Łęczyckie" (od 1956) i „Głos Górnika” (od 1961). ŁZG utworzyły w 1960 Kino „Górnik” oraz Dyskusyjny Klub Filmowy. Od 1958 przy zakładach działało Koło Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa – SITG. Od 1959 przy ŁZG działał Klub Sportowy „Górnik”, który prowadził sekcje piłki nożnej, siatkówki, koszykówki, tenisa stołowego i lekkoatletyczną. Trzech siatkarzy klubu zagrało w reprezentacji Polski, byli to: Włodzimierz Radomski, Sławomir Owczarczyk i Jarosław Lepczak. W latach 70. XX w. ŁZG współfinansowały budowę basenu o wymiarach olimpijskich. Basen działał przez ponad 20 lat, do połowy lat 90. XX w.

Kopalnia w kulturze

W 1965 r. ukazał się film „Obok prawdy” w reżyserii Janusza Weycherta, przedstawiający wydarzenia w łęczyckiej kopalni. W głównych rolach wystąpili: Elżbieta Czyżewska, Andrzej Kopiczyński i Janusz Gajos. W Łęczycy znajduje się wieża szybowa odwiertu „Łęczyca-1”. 11 czerwca 1994 została wpisana do rejestru zabytków województwa łódzkiego.

Przypisy

Kategoria:Kopalnie żelaza Kategoria:Kopalnie w województwie łódzkim Kategoria:Kopalnie powstałe w XX wieku Kategoria:Nieistniejące kopalnie w Polsce Kategoria:Historia Łęczycy Kategoria:Przedsiębiorstwa założone w Polsce w 1955 Kategoria:Polskie przedsiębiorstwa przemysłu elektromaszynowego Kategoria:Polskie przedsiębiorstwa przemysłu metalowego Kategoria:Przedsiębiorstwa w Łęczycy