Wielony (ros. Велионская волость; łot. Viļanu pagasts) – dawna gmina istniejąca w latach 1861–1949. Siedzibą gminy było miasteczko Wielony.
Historia Gmina zbiorowa Wielony powstała w wyniku reformy struktur administracyjnych Imperium Rosyjskiego w latach 1861–1867. Była częścią powiatu rzeżyckiego w guberni witebskiej. W 1890 składała się z 29 miejscowości, zamieszkanych przez 4458 ludziВолости и гмины 1890 года. Губернии: I Архангельская - XXV Нижегородская..
Po I wojnie światowej jednostka weszła przejściowo w skład Łotewskiej SRRСоветская Латвия: энциклопедия. — Рига: Главная редакция энциклопедий, 1985. — С. 31, lecz zawarciu traktatu pokojowego z Rosją w sierpniu 1920 roku weszła ona w skład niezależnej Republiki ŁotewskiejM. Skujeneeks. Latvija. Zeme un eedzīvotaji. 1922.. Tam została powiększona o obszar zniesionej gminy Ciskady Pierwsze. W 1928 roku prawa miejskie otrzymały Wielony, które zostały odłączone od gminy. W 1935 roku powierzchnia gminy wynosiła 208,8 km², a jej ludność liczyła 8500 mieszkańcówLatvijas pagasti. Enciklopēdija. Rīga : A/S Preses nams. 2001—2002..
Podczas II wojny światowej gmina należała do Komisariatu Rzeszy Wschód (powiat rzeżycki). Po wojnie obszar gminy wszedł w struktury administracyjne Związku Radzieckiego i Łotewskiej SRR (wstępnie powiat rzeżycki, a od 16 października 1947 ). W 1945 roku utworzono w jej granicach rady wiejskie Makūžu, Ornicānu, Radopoles, Rikavas, Skudnovkas, Sokolu, Viļānu i Zirkaukas. W 1949 roku gminę zniesiono wskutek reformy administracyjnej na Łotwie.
W 1990 roku powstała współczesna gmina Wielony (łot. Viļanu pagasts).
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Dawne gminy w guberni witebskiej Kategoria:Dawne gminy na Łotwie