Rozdział 13: Jedi (ang. Chapter 13: The Jedi) – piąty odcinek drugiego sezonu amerykańskiego serialu telewizyjnego The Mandalorian. Reżyserem i scenarzystą odcinka był Dave Filoni. W głównej roli Mandalorianina wystąpił Pedro Pascal.
Akcja serialu osadzona jest w świecie Gwiezdnych wojen i rozgrywa się pięć lat po wydarzeniach z filmu Powrót Jedi. Rozdział 13 kontynuuje historię dwóch bohaterów serialu – Dina Djarina – tytułowego mandaloriańskiego łowcy nagród oraz tajemniczego, zdolnego do posługiwania się Mocą Dziecka. Odcinek ukazuje dalsze wysiłki Mandalorianina mające na celu zwrócenie Dziecka Jedi – ludowi, z którego wywodzi się malec.
W tym odcinku Pascalowi partneruje Rosario Dawson, która wcieliła się w Ahsokę Tano – bohaterkę znaną ze stworzonego przez Filoniego serialu animowanego Gwiezdne wojny: Wojny klonów. Występ w Rozdziale 13 był debiutem tej postaci w produkcji aktorskiej.
Odcinek miał swoją premierę 27 listopada 2020 roku na platformie Disney+ i spotkał się z pozytywnym odbiorem recenzentów. Krytycy chwalili reżyserię i scenariusz Filoniego, przeniesienie postaci Ahsoki do produkcji aktorskiej, a także sposób w jaki Dawson zagrała tę rolę. Odcinek otrzymał szereg nominacji do różnych nagród, w tym m.in. osiem do nagrody Primetime Emmy, z czego wygrał dwie statuetki. Oprócz tego zdobył kilka innych wyróżnień. Był też nominowany do nagrody Hugo w kategorii „najlepsza prezentacja dramatyczna (krótka forma)”.
W późniejszym czasie Rosario Dawson powróciła do roli Ahsoki Tano w spin-offie serialu The Mandalorian pt. Ahsoka (2023); , która pojawiła się w Rozdziale 13 jako rozjemczyni Morgan Elsbeth także powtórzyła swoją rolę w Ahsoce. Fabuła koncentrującego się wokół postaci Ahsoki serialu kontynuuje część wątków poruszonych w odcinku Jedi.
Fabuła Na lesistej planecie Corvus dawna Jedi znana jako Ahsoka Tano udaje się do miasta Calodan, będącego pod okupacją imperialnej rozjemczyni Morgan Elsbeth. Jedi pokonuje strażników pilnujących wejścia do twierdzy Colodan, po czym dochodzi do konfrontacji Ahsoki z Morgan oraz jej porucznikiem, Langiem. Okazuje się, że celem Ahsoki jest wyciągnięcie pewnych informacji od rozjemczyni, ta jednak zapewnia Jedi, że niczego jej nie wyjawi. W rezultacie Ahsoka daje Morgan jeden dzień na poddanie się, po czym odchodzi.
Mandalorianin Din Djarin wraz z Dzieckiem wedle wcześniejszych instrukcji swojej sojuszniczki, Mandalorianki Bo-Katan Kryze ląduje na planecie Corvus, by odnaleźć Ahsokę Tano, której chce oddać Dziecko. Wkrótce dwaj bohaterowie docierają do miasta Calodan. Jako, że Lang, który strzeże wejścia rozpoznaje łowcę nagród po zbroi, Mandalorianin zostaje wpuszczony, a następnie zaproszony na rozmowę z rozjemczynią. Ta oferuje mu włócznię wykonaną z beskaru w zamian za zabicie Ahsoki. Zaraz po tym Djarin opuszcza okupowane miasto i rusza wgłąb lasu, by odnaleźć Jedi.
mały|335x335px|Cosplayerzy w strojach Dina Djarina i Ahsoki Tano wraz z kukłą GroguW trakcie poszukiwań Mandalorianin zostaje zaatakowany przez Ahsokę. Po krótkiej walce łowca nagród mówi, że przysyła go Bo-Katan oraz że chce jedynie porozmawiać. Ahsoka widząc siedzące na kamieniu Dziecko należące do tej samej rasy co jej dawny mentor – mistrz Yoda – wyłącza swoje miecze świetlne, po czym rozpoczyna komunikację z malcem poprzez Moc. Dzięki niej Ahsoka jest w stanie wyczytać z myśli Dziecka wydarzenia z jego przeszłości oraz poznaje jego imię – Grogu. Ponieważ Dziecko nie umie mówić, Mandalorianin dowiaduje się o jego imieniu dopiero od Ahsoki. Jedi opowiada Djarinowi, że malec był szkolony na przestrzeni lat przez wielu mistrzów Jedi w świątyni Jedi na planecie Coruscant. Mówi też, że gdy nastało Imperium ktoś zabrał Grogu ze świątyni i ukrył go.
Następnego dnia rano Ahsoka testuje umiejętności Grogu, ćwiczeniem podnoszenia małych kamieni. Ostatecznie jednak odmawia szkolenia Dziecka, twierdząc, że jest w nim zbyt wiele lęku wynikającego z przywiązania do Mandalorianina. Obawia się ona, że emocje, z którymi malec sobie nie radzi mogą sprowadzić go na złą drogę. Djarin mówi jednak o nagrodzie jaką Morgan Elsbeth wyznaczyła za głowę Ahsoki. Łowca proponuje Jedi, że pomoże jej zająć się rozjemczynią jeśli tylko Grogu trafi na szkolenie. Ahsoka przystaje na taki układ.
Mandalorianin i Ahsoka przedostają się do miasta, gdzie pokonują strażników. Djarin uwalnia torturowanych jeńców, po czym konfrontuje się z Langiem, którego zabija. Tymczasem Ahsoka wchodzi w pojedynek z Morgan Elsbeth. Gdy Jedi udaje się pokonać rozjemczynię żąda od niej, by wyjawiła, gdzie jest jej mistrz – Wielki Admirał Thrawn.
Dzięki akcji Djarina i Ahsoki miasto Colodan zostaje wyzwolone od opresyjnych rządów Elsbeth. Ahsoka w nagrodę oddaje Mandalorianinowi włócznię z beskaru, którą walczyła rozjemczyni. Choć sama nie decyduje się na szkolenie Dziecka, wysyła łowcę na planetę Tython, do ruin pradawnej świątyni. Jedi poleca Djarinowi, by posadził malca na znajdującym się tam kamieniu widzenia, tak by Grogu mógł się skontaktować z innym Jedi, który być może zechce go odnaleźć. Mandalorianin wraz z Dzieckiem odlatuje z planety, a Ahsoka rusza w swoją stronę.
Odbiór Krytyka w mediach Rozdział 13: Jedi spotkał się z pozytywnymi opiniami krytyków. Na agregatorze Rotten Tomatoes uzyskał wynik 96% ze średnią ocen z 49 recenzji wynoszącą 9.1/10. Według konsensusu krytyków tego serwisu: „Jedi z powodzeniem ożywia postać Ahsoki w ramach tej spektakularnej części serialu i stanowi istotę tego, co czyni The Mandalorian tak wartościowym elementem kanonu Gwiezdnych wojen”. mały|300px300px|Dave Filoni, reżyser i scenarzysta Rozdziału 13 został doceniony za swoją pracę przy tym odcinku. Mike Vanderbilt z serwisu The A.V. Club pozytywnie ocenił odcinek, zwracając uwagę na „pięknie skomponowane ujęcia autorstwa Filoniego oraz operatora Baza Idoine’a”. Zauważył jednak, że wolałby zobaczyć w tym odcinku szerszy rozwój postaci mieszkańców wioski. Vanderbilt opisał odcinek jako „połączenie filmu o samurajach ze spaghetti westernem, co stanowi niemal idealną kwintesencję Gwiezdnych wojen”. Keith Phipps z portalu Vulture przyznał odcinkowi cztery na pięć gwiazdek, chwaląc obsadę gościnną i stwierdzając, że „The Mandalorian zawsze wypada dobrze, ale w tym odcinku Filoni naprawdę przeszedł samego siebie, prezentując zapadające w pamięć sekwencje akcji i imponujące kompozycje obrazu”. Nick Allen w pozytywnej recenzji dla serwisu RogerEbert.com napisał, że Rozdział 13: „to ekscytująca mieszanka dawnej mitologii i nowych kierunków, ukazująca zarówno dotychczasową historię Gwiezdnych wojen, jak i wiele możliwości, które są przed nami”.
Debiut Rosario Dawson w roli Ahsoki Tano także spotkał się z uznaniem. Vanderbilt powiedział, że „Ahsoka jest bez wątpienia atrakcyjną postacią”. Phipps natomiast oznajmił, że „Rosario Dawson jest świetna jako Tano”, a serwis przyznał Dawson tytuł „Aktor/Aktorka tygodnia” za jej kreację, podkreślając, że „dobitnie ucieleśniła tę postać, która dotychczas istniała jedynie w wersji animowanej”.
Ujawnienie, że „Dziecko” będące podopiecznym Mandalorianina ma na imię Grogu spotkało się mieszanymi reakcjami. Rebecca Alter na łamach Vulture napisała: „Decydenci z Disney+/Lucasfilm/Imperium Galaktycznego usłyszeli, że nikomu nie podobał się fakt, iż „oficjalnym imieniem” Baby Yody jest „Dziecko”, więc postanowili… pójść o krok dalej i nadać mu jeszcze bardziej niedorzeczne, oficjalne imię”. Phil Owen z portalu ostro skrytykował to imię, stwierdzając: „To ujawnienie mogło całkowicie zniszczyć w moich oczach urok Baby Yody”.
Nagrody i nominacje Rok Nagroda Kategoria Nominowani Rezultat Źródło 2021 Wybitne zdjęcia w pół godzinnym odcinku serialu telewizyjnego Wygrana Doskonała scenografia w godzinnym serialu historycznym lub fantasy zrealizowanym techniką jednokamerową Andrew L. Jones i Doug Chiang Wygrana Wybitne osiągnięcie w miksowaniu dźwięku do serialu telewizyjnego (pół godzinny odcinek) Shawn Holden, Bonnie Wild, Stephen Urata, Christopher Fogel, Matthew Wood i Jason Butler Nominacja Doskonałość w produkcji telewizyjnej sci-fi/fantasy Nominacja Nagroda Hugo najlepsza prezentacja dramatyczna (krótka forma) Dave Filoni (reżyseria i scenariusz) Nominacja Wybitne osiągnięcie w montowaniu dźwięku – krótka forma – postsynchronizacja dialogów Matthew Wood, David Acord, Richard Quinn i James Spencer Wygrana Wybitne osiągnięcie w montowaniu dźwięku – krótka forma – imitacja dźwięku David Acord, Matthew Wood, , J.R. Grubbs, Richard Gould, Ronni Brown i Jana Vance Wygrana Wybitna scenografia do fabularnej produkcji historycznej lub fantastycznej (jednogodzinnej lub dłuższej) Andrew L. Jones, Doug Chiang, David Lazan i Amanda Serino Nominacja Wybitne zdjęcia do serialu realizowanego techniką jednokamerową Nominacja Wybitne kostiumy w produkcji fantasy/sci fi , Julie Robar i Sara Fox Nominacja Wybitny montaż w serialu dramatycznym realizowanym techniką jednokamerową Andrew S. Eisen Nominacja Wybitna charakteryzacja Brian Sipe, Alexei Dmitriew, Samantha Ward, Scott Stoddard, Pepe Mora, Cale Thomas, Carlton Coleman i Scott Patton Wygrana Wybitny montaż dźwięku w serialu dramatycznym lub komediowym (odcinek jednogodzinny) Matthew Wood, David Acord, Richard Quinn, James Spencer, , J. R. Grubbs, Richard Gould, Stephanie McNally, Ronni Brown i Jana Vance Nominacja Wybitne miksowanie dźwięku w serialu dramatycznym lub komediowym (odcinek jednogodzinny) Bonnie Wild, Stephen Urata, Shawn Holden i Christopher Fogel Wygrana Primetime Emmy Awards Wybitny scenariusz w serialu dramatycznym Dave Filoni Nominacja Visual Effects Society Awards Wybitna animowana postać w odcinku lub projekcie ze środowiskiem generowanym w czasie rzeczywistym John Rosengrant, Peter Clarke, Scott Patton i Hal Hickel Wygrana
Przypisy
Kategoria:Odcinki seriali telewizyjnych Kategoria:The Mandalorian