Mikołaj Chudziakiewicz (ur. 18 stycznia 1895 w Ostapkowcach, zm. 24 czerwca 1984 w Legnicy) – major audytor Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, doktor praw, adwokat, sędzia okręgowy.
Życiorys Syn Kazimierza i Anny z Żółtaneckich urodzony 18 stycznia 1895 w Ostapkowcach, w ówczesnym powiecie kamioneckim Królestwa Galicji i Lodomerii. Ukończył sześć klas szkoły wydziałowej w Busku, a od 1909 uczęszczał do c. k. Gimnazjum w Kamionce Strumiłowej. W 1914 zakończył naukę w klasie piątej.
Od 12 sierpnia do 25 września 1914 służył w Legionie Wschodnim. Po rozwiązaniu Legionu w Mszanie Dolnej wyjechał na Śląsk Cieszyński, gdzie podjął pracę w kopalni węgla jako wozak. 11 kwietnia 1915 został wcielony do armii austro-węgierskiej. 13 lipca 1915 pod Lubartowem został ranny w nogę. W 1916 ukończył trzymiesięczny kurs szkoły oficerów rezerwy w Jägerndorf i ponownie został wysłany na front. 23 maja 1917 dostał się do niewoli włoskiej. W międzyczasie uzupełnił wykształcenie gimnazjalne w Białej i we Lwowie, gdzie zdał maturę.
24 marca 1918 wstąpił do Pierwszego Oddziału Ochotników Polaków we Włoszech. W jego szeregach walczył przeciwko Austriakom. Wyróżnił się 24 października 1918 pod Monte Pertico (pierwszego dnia bitwy pod Vittorio Veneto). 20 kwietnia 1922 kapitan Stefan Kluczyński, były organizator i dowódca Pierwszego Oddziału Ochotników Polaków we Włoszech sporządził wniosek na jego odznaczenie Orderem Virtuti Militari.
1 grudnia 1918 wstąpił do Armii Polskiej we Włoszech w obozie La Mandria di Chivasso, a na początku 1919 do Armii Polskiej we Francji i został przydzielony do 12 pułku strzelców polskich, późniejszego 54 pułku piechoty. W maju 1919 razem z armią gen. Hallera wrócił do Polski i wziął udział w wojnie z Ukraińcami, a następnie wojnie z bolszewikami. Wyróżnił się 11 kwietnia 1920 w bitwie pod Strużką. 14 kwietnia 1920 pod Hulami został ciężko ranny w obie nogi, prawą rękę i głowę. Leczył się w szpitalu wojskowym w Krakowie. W międzyczasie (21 grudnia 1920) został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika, w piechocie, w grupie oficerów byłej armii gen. Hallera.
Po wyleczeniu z ran stanął przed komisją lekarską, która uznała go za zupełnie niezdolnego do służby wojskowej. Jako inwalida wojenny został pozostawiony w służbie czynnej. Nie mogąc pełnić służby liniowej został przydzielony z macierzystego 54 pp do Wojskowego Więzienia Śledczego Nr VI we Lwowie. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 1064. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W styczniu 1924 został przeniesiony do korpusu oficerów administracyjnych (dział naukowo-oświatowy) i przydzielony do Wojskowego Więzienia Śledczego Nr VI na stanowisko referenta oświatowego. 3 maja 1926 prezydent RP nadał mu stopień kapitana ze starszeństwem z dnia 1 lipca 1925 i 2. lokatą w korpusie oficerów administracyjnych (dział naukowo-oświatowy). W sierpniu 1926 został przydzielony z Komendy Miasta Przemyśl do 10 Okręgowego Szefostwa Budownictwa na stanowisko referenta. Później został oddany do dyspozycji komendanta Oficerskiej Szkoły dla Podoficerów w Bydgoszczy. We wrześniu 1927 został przeniesiony do korpusu oficerów sądowych w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 lipca 1925 i lokatą 5,01 z równoczesnym przydziałem do Prokuratury przy Wojskowym Sądzie Okręgowym Nr X w Przemyślu na stanowisko asystenta. W lipcu 1929 został przeniesiony służbowo do WSO X na stanowisko asystenta. W sierpniu 1931 został mianowany sędzią śledczym w wojskowych sądach z równoczesnym przesunięciem w WSO X na stanowisko sędziego śledczego. W czerwcu 1933 został mianowany podprokuratorem przy wojskowych sądach okręgowych z równoczesnym przeniesieniem do Prokuratury przy WSO X na stanowisko podprokuratora. W 1936 został mianowany sędzią rejonowym z równoczesnym przeniesieniem do Wojskowego Sądu Rejonowego w Bydgoszczy na stanowisko kierownika. Na stopień majora awansował ze starszeństwem z 19 marca 1938 i 4. lokatą w korpusie oficerów audytorów. W tym samym roku został przeniesiony do Wojskowego Sądu Rejonowego w Tarnopolu na stanowisko kierownika i pozostał nim do września 1939.
W grudniu 1939 wraz ze szwagrem Tadeuszem Tarasem przedostał się przez Włochy do Francji. 8 lutego 1940 został sędzią Sądu Polowego nr 2 przy 1 Dywizji Grenadierów. W kwietniu i maju pełnił obowiązki szefa tegoż sądu. W czerwcu tego roku wziął udział w kampanii francuskiej. Po rozwiązaniu sądu uniknął niewoli niemieckiej i przez Szwajcarię i Cypr dostał się na Bliski Wschód. W Armii Polskiej na Wschodzie pełnił służbę w Sądzie Polowym Dowództwa Armii Polskiej na Wschodzie oraz Sądach Polowych nr 12 i 13, a od 1 grudnia 1942 do 19 grudnia 1943 był szefem Sądu Polowego 5 Kresowej Dywizji Piechoty. Od 21 września 1945 do 31 sierpnia 1947 pozostawał w Rezerwie Oficerów Dowództwa Jednostek Wojska na Środkowym Wschodzie w Egipcie. 8 października 1947 wrócił do kraju, zamieszkał w Legnicy, gdzie był sędzią Sądu Okręgowego, a następnie adwokatem.
Zmarł 24 czerwca 1984 w Legnicy i został pochowany na tamtejszym Cmentarzu Komunalnym (sektor A9, rząd 1, miejsce 25). Pozostawił wspomnienia „Z sercem do Polski. Wspomnienia oficera audytora”.
20 kwietnia 1929 we Lwowie ożenił się z Marią z Tarasów (1903–1998), córką Ludwika Tarasa i Marii z domu Moszoro, Ormianką, nauczycielką, wnuczką powstańca styczniowego, z którą miał syna Mieczysława Ludwika Kazimierza (1931–2023), architekta, urbanistę. Żona z synem była deportowana do Semipałatyńska, a następnie ewakuowana do Teheranu..
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5630 – 27 września 1922 Krzyż Niepodległości – 20 lipca 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych dwukrotnie (po raz drugi) Złoty Krzyż Zasługi – 25 maja 1939 „za zasługi w służbie wojskowej”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości włoskie Krzyż Zasługi Wojennej – 18 lutego 1926 Brązowy Medal za Męstwo Wojskowe Medal Pamiątkowy Wojny Włosko-Austriackiej 1915–1918 Medal Zwycięstwa
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Inwalidzi wojenni pełniący czynną służbę w Wojsku Polskim II Rzeczypospolitej Kategoria:Jeńcy w niewoli włoskiej w czasie I wojny światowej Kategoria:Ludzie związani z Kamionką Strumiłową Kategoria:Majorowie audytorzy II Rzeczypospolitej Kategoria:Majorowie audytorzy Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojennej (Włochy) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 54 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych Kategoria:Oficerowie Armii Polskiej we Francji 1917–1919 Kategoria:Oficerowie naukowo-oświatowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego we Francji (1939–1940) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Komunalnym w Legnicy Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem za Męstwo Wojskowe Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy – uczestnicy kampanii francuskiej 1940 Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1984 Kategoria:Żołnierze Legionu Wschodniego Kategoria:Żołnierze Pierwszego Oddziału Ochotników Polaków we Włoszech Kategoria:Żołnierze Armii Polskiej we Włoszech 1918–1919