Through the Looking Glass – debiutancki album studyjny japońskiej kompozytorki Midori Takady, wydany w 1983 roku w Japonii nakładem wytwórni RCA Red Seal jako płyta winylowa.

Wznowiony 2017 nakładem wytwórni Palto Flats i We Release Whatever The Fuck We Want Records jako płyta kompaktowa i winylowa.

Album Historia Midori Takada karierę muzyczną rozpoczęła w 1978 roku debiutując jako zawodowa artystka w Berlińskiej Orkiestrze Symfonicznej. Zniechęciła się jednak do zachodniej muzyki klasycznej. Jak stwierdziła w 2017 roku wywiadzie dla The Vinyl Factory: „Po raz pierwszy zdałam sobie sprawę, że muszę znaleźć własną muzykę, kiedy miałam swój debiutancki koncert z Berlińską Filharmonią. Wtedy zrozumiałam: «Nie mogę tu być»: granie w znanej sali koncertowej wydawało mi się niewłaściwe. Poczułam, że chcę grać muzykę na ulicy”. W konsekwencji zaczęła skłaniać się ku minimalizmowi takich kompozytorów jak Steve Reich i Terry Riley, a także ku wpływom afrykańskim i azjatyckim. Wśród stylów, które wywarły na nią największy wpływ, znalazły się strukturalne rytmy tradycyjnej muzyki indonezyjskiej i koreańskiej, w których szczególnie ceniła prostotę. Wraz z perkusistami Yoji Sadanari i Junko Arase założyła zespół Mkwaju Ensemble, z którym w 1981 roku nagrała dwa albumy. Prezentowały one czysto perkusyjne brzmienie, łączące rytmy Afryki i Azji z zachodnim minimalizmem. Jednak trudności finansowe związane z prowadzeniem zespołu spowodowały, że został on rozwiązany, a Takada postanowiła rozpocząć karierę jako muzyk solowy.

W 1983 roku wydała swój debiutancki album, Through the Looking Glass. Został on nagrany w ciągu dwóch dni. Artystka grała na różnych instrumentach, takich jak: harfa, wibrafon, fisharmonia, dzwonki, okaryny i szklane butelki po coca-coli, w które dmuchała niczym we flety. Pracując w tokijskim studiu Aoyama w towarzystwie jedynie realizatora dźwięku, artystka samodzielnie wyprodukowała album. Dążąc do stworzenia muzyki ucieleśniającej to, co sama określała mianem „pojęcia czasu i ciała, fizyczności”, starannie odmierzała odległość między mikrofonem a każdym instrumentem, by stworzyć trójwymiarową rzeźbę dźwiękową. Nagrywając materiał polegała na twórczej improwizacji, a ewentualne błędy korygowała poprzez nakładanie kolejnych warstw dźwięku (overdubbing); dzięki czemu nadała albumowi unikalne brzmienie. Choć album promowano jako dzieło z nurtu muzyki współczesnej i klasycznej, w momencie premiery nie zdołał on zdobyć szerszej publiczności. W późniejszym okresie Takada była aktywna różnych dziedzinach sztuki. Wydała jeszcze dwa albumy: w 1990 roku Lunar Cruise (we współpracy z pianistą i kompozytorem jazzowym Masahiko Satohem) oraz w 1999 roku solowy album Tree Of Life.

W 2017 roku wznowione zostały dwa solowe albumy Takady. Pierwszy z nich, Through the Looking Glass, dzięki algorytmowi rekomendacji YouTube’a zdobył na świecie nowych słuchaczy przekraczając w krótkim czasie dwa miliony wyświetleń. Później został usunięty z powodu naruszenia praw autorskich. Oryginalne winylowe kopie albumu zaczęły osiągać ceny przekraczające 1000 dolarów. Wznowiony album stał się drugim najlepiej sprzedającym się albumem w sklepie internetowym Discogs w 2017 roku, ustępując jedynie OK Computer Radiohead.

Muzyka W wywiadzie dla magazynu Dazed Takada stwierdziła: „Potrzebne mi było ogromne skupienie i energia. Każda kompozycja istniała w mojej głowie, ale jej zapis nutowy był praktycznie niemożliwy. Podobnie jak w malarstwie, nakładałam każdy dźwięk jeden po drugim. Nie straciłam pierwotnego obrazu, nawet do samego końca nagrania”. W innym z wywiadów powiedziała, że podczas realizacji albumu w ogóle nie korzystała z elektroniki.

Album ma formę sugestywnych muzycznych pejzaży dźwiękowych opartych na precyzyjnych rytmach, granych na różnorodnych instrumentach perkusyjnych. W otwierającym album utworze „Mr Henri Rousseau’s Dream” artystka nawiązała do obrazów francuskiego artysty przedstawiając tropikalną fantazję, z egzotycznym śpiewem ptaków i delikatnym brzmieniem fletu shakuhachi, na tle delikatnego brzmienia marimby. W utworze „Crossing” eksperymentowała z polirytmią opartą na marimbie, co – według Aarona Coultate – przywodziło na myśl kompozycję „Six Marimbas” Reicha. Kadencje „Trompe-l’œil” Takada zbudowała na bazie szklanych gwizdków, brzmienia francuskiego akordeonu i metalicznych brzęków. W „Catastrophe Σ” do stworzenia mroczniejszego nastroju wykorzystała fisharmonię. Dynamikę utworu budowała używając tam-tamów, bongosów i talerzy perkusyjnych z dodatkiem brzmienia fortepianu.

Tytuł i okładka Okładka albumu, autorstwa Yoko Ochidy, również nawiązuje do twórczości Rousseau – artysty, którego wizje dżungli były raczej wytworem jego wyobraźni niż osobistych doświadczeń.

W wywiadzie dla The New York Times Takaka powiedziała, że tytuł płyty – nawiązujący do książki Lewisa Carrolla (Po drugiej stronie lustra) – odnosi się do motywu odwrócenia biegu czasu: „Tworząc ten album, myślałam o dźwiękach jako o pewnej perspektywie; chciałam, by nowe pokolenie słuchaczy odbierało go inaczej, dostrzegając zawartą w nim przestrzeń”.

Lista utworów Lista i informacje według źródła.

LP (1983) Side 1

„Mr. Henri Rousseau’s Dream” „Crossing”

Side 2

„Trompe-l’œil” „Catastrophe Σ”

Wznowienie (2017, LP, CD) Lista i informacje według źródła.

Informacje Midori Takada – kompozycja, wykonanie, produkcja Masamitsu Kurokawa – producent wykonawczy Masahiko Arao – kierownictwo Masaki Ohno – inżynier miksu Akio Tanabe – asystent inżyniera Kazuie Sugimoto – inżynier masteringu Yohko Ochida – ilustracja Riki Watanabe – zdjęcie Mikio Kawasaki – projekt okładki instrumenty: „Mr. Henri Rousseau’s Dream” – marimba, gong, krowi dzwonek, flet prosty, dzwonki drewniane, okaryna, tam-tam „Crossing” – dzwonek krowi, marimba, fisharmonia „Trompe-l’œil” – butelki po coca-coli fisharmonia, gliniane dzwonki „Catastrophe Σ” – tom-tom, bongosy, krowi dzwonek, cymbały (cymbale antique), wibrafon, fisharmonia, fortepian

Odbiór Opinie krytyków Oceny łącznePublikacjaOcena Album of the Year 84/100 RecenzjePublikacjaOcena Exclaim! 8/10 Pitchfork 8.7/10 Record Collector Resident Advisor 4.2/5 Spectrum Culture 70%

Album otrzymał średnią ocenę 84 na 100 na podstawie 5 recenzji krytycznych w podsumowaniu Album of the Year.

Paul Bowler z magazynu Record Collector dając albumowi najwyższą ocenę wyraził nadzieję, że „to wznowienie, od dawna uważane za świętego Graala japońskiej muzyki, powinno ugruntować pozycję Takady w panteonie największych gwiazd muzyki ambient”.

Andy Beta z Pitchforka ocenił, że album Through the Looking Glass „będący sam w sobie zdumiewającym osiągnięciem, to jedno z najbardziej olśniewających dzieł minimalizmu, zarówno ze Wschodu, jak i Zachodu”.

W opinii Kevina Pressa z magazynu Exclaim! „album po tylu latach nadal prezentuje się znakomicie”, a „Mr. Henri Rousseau’s Dream” to jeden z najciekawszych utworów, będący hołdem dla dżungli, którą tak bardzo lubił wielki francuski malarz postimpresjonistyczny” Podsumowując recenzję autor stwierdził, że „po trzech i pół dekadach Through the Looking Glass pozostaje zarówno fascynującym osiągnięciem, jak i przyjemnym doświadczeniem słuchowym”.

Według Aarona Coultate z magazynu Resident Advisor wznowienie albumu to „spóźnione uznanie dla Takady – japońskiej kompozytorki i perkusistki”, które „ukazało kanon minimalizmu i ambientu jako znacznie bardziej różnorodny, niż sugerowałaby obecność jedynie takich uznanych nazwisk jak Steve Reich, Philip Glass czy Terry Riley”.

Zdaniem Erica Bernaska ze Spectrum Culture album Through the Looking Glass „można by śmiało zaklasyfikować jako ambientowo-minimalistyczny, bardziej bezpośrednio przypominający twórczość Briana Eno i Steve’a Reicha. Jednak te ogólne zarysy dają jedynie początek pełniejszemu obrazowi tego, jak naprawdę brzmi muzyka Takady”.

Listy tygodniowe +2017KrajListaPozycja Wielka Brytania Official Independent Album Breakers Chart 13

Klasyfikacje Dekadowe (1983) + Listy dla Through The Looking Glass Miejsce Lista PublikacjaŹródło142 200 najlepszych albumów lat 80. Pitchfork

Końcoworoczne (2017) + Listy dla Through The Looking Glass Miejsce Lista PublikacjaŹródło– „Najlepsze wydawnictwa 2017 roku” XLR8R

Przypisy i winylowa

Linki zewnętrzne

Kategoria:Albumy Midori Takady Kategoria:Albumy muzyczne wydane w roku 1983 Kategoria:Albumy muzyczne wydane w roku 2017