Anoplus setulosus – gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Curculioninae.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1870 roku przez Theodora F.W. Kirscha. Wyróżnia się w jego obrębie dwa podgatunki: Anoplus setulosus pericarti Tempère, 1972 Anoplus setulosus setulosus Kirsch, 1870
Morfologia Chrząszcz o ciele długości od 1,7 do 1,9 mm. Ubarwienie ma czarne z częściowo czerwonawymi czułkami i brunatnymi stopami. Głowa ma gruby ryjek. Czułki mają siedmioczłonową pozabuławkową część biczyka. Przedplecze jest znacznie szersze niż dłuższe, krótsze niż u A. roboris, wszędzie pozbawione mikrorzeźby między punktami, porośnięte długimi, szarymi włoskami. Tarczka jest widoczna. Pokrywy mają przedni brzeg szerszy od przedplecza, barki ukośne, a tył szeroko zaokrąglony. Na każdym międzyrzędzie znajduje się jeden szereg mocno odstających, szarych szczecinek o długości równej lub nieco większej niż szerokość międzyrzędu; w widoku górnym szczecinki te wyraźnie wystają poza boczne krawędzie pokryw. Odnóża mają bezzębne uda oraz zaopatrzone w cienkie, dowewnętrznie zagięte kolce golenie.
Biologia i ekologia Owad ten zasiedla pobrzeża rzek i potoków, podmokłe i wilgotne łąki, skraje wilgotnych lasów czy zarośla olszowe w piętrze kosodrzewiny. Jest oligofagizcznym foliofagiem drzew i krzewów z rodziny brzozowatych. Żeruje przede wszystkim na olszach, w tym czarnej, sercowatej, szarej i zielonej, ale podawany jest też z leszczyny pospolitej i grabów.
Samica składa jaja do komory wygryzionej na spodzie liścia w nerwie głównym, rzadziej w grubszym nerwie bocznym. Endofagiczne larwy żerują minując liście. Wyrośnięta larwa wygryza fragment liścia z końcówką miny i wraz z nim opada na ziemię. Przepoczwarczenie odbywa się w glebie. Zimuje postać dorosła, wykorzystując w tym celu ściółkę liściastą lub mchy porastające pień drzewa.
Rozprzestrzenienie i zagrożenie Gatunek palearktyczny. Podgatunek nominatywny w Europie znany jest z Francji, Luksemburga, Niemiec, Szwajcarii, Liechtensteinu, Austrii, Włoch, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Chorwacji i europejskiej części Rosji, w Azji zaś z Gruzji i Armenii. A. s. pericarti jest natomiast endemitem Korsyki.
Ogólnie jest owadem rzadkim. W Polsce podawany jest tylko z południowej części kraju. Na „Czerwonej liście gatunków zagrożonych Republiki Czeskiej” umieszczony jest jako gatunek bliski zagrożenia wymarciem (NT).
Przypisy
Kategoria:Ryjkowcowate Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Chrząszcze Zakaukazia Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1870 roku