Adam Andrzej Henrych ros. Адам Людвигович Генрих, (ur. 30 listopada 1869 w Warcie, zm. 3 listopada 1944 w Grodzisku Mazowieckim) – polski inżynier i architekt.
Życiorys Początkowo uczył się w gimnazjum w Kaliszu. Ukończył wyższą szkołę rzemieślniczą w Łodzi (1889)Czy wiesz kto to jest, oprac. Stanisław Łoza, Warszawa 1938, s. 254 a następnie ze srebrnym medalem Instytut Inżynierów Cywilnych w Petersburgu (1894)Księga pamiątkowa Inżynierów Cywilnych Polaków wychowanków Instytutu Inżynierów Cywilnych w Petersburgu, Warszawa 1937, s. 22, 28, 35, 39, 41, 43, . W latach 1894–1918 był architektem miejskim w Eupatorii na Krymie. Jego pierwszym zadaniem było zaprojektowanie Nowego Bulwaru (od dzisiejszego Nabrzeża Tierieszkowego do pensjonatu Orbita). W okresie swego urzędowania zaprojektował i wybudował większość budynków sakralnych i publicznych znajdujących się w mieście w stylu historyzującym i modernistycznym. Podczas I wojny światowej był prezesem Polskiego Towarzystwa Pomocy Ofiarom Wojny a także stowarzyszenia „Dom Polski” i Polskiego Towarzystwa Dobroczynności w Eupatorii. Fundator i organizator Biblioteki Polskiej. W 1919 zorganizował i kierował powrotem do kraju licznej grupy Polaków przebywających na Krymie.
Po powrocie do kraju służył w Wojsku Polskim (1919–1925) uczestnicząc w wojnie polsko-bolszewickiej. Najpierw był kierownikiem robót w dziale budowy i zakwaterowania Dowództwa Okręgu Generalnego Warszawy (10 grudnia 1919 roku – 20 sierpnia 1920)Виктория Николаевнa Струнинa, Адам Генрих: человек, каких редко встретишь в этом мире, в: Караимы. Караи. Крымские Караимы. Crimean Karaites. Крымские караимы-тюрки. » Культура и Наука Караимов » Архитектура » [dostęp 30.09.2026], następnie szefem Komisji Cenzury, a potem kierownikiem działu technicznego w V Departamencie Budownictwa i Zakwaterowania Dowództwa Okręgu Generalnego Warszawy (Rejon I). Następnie odbył pięciomiesięczny kurs w Wielkopolskiej Szkole Chorążych w Bydgoszczy (5 listopada 1921 – 14 kwietnia 1922). 27 marca 1924 roku awansował do stopnia podpułkownika i został mianowany zastępcą szefa służby administracyjnej Zarządu Inżynieryjno-Saperskiego Dowództwa Okręgu Korpusu (I) w Warszawie). W 1925 przeszedł w stan spoczynku w stopniu pułkownika. Następnie okręgowy inspektor budowlany zarządu miasta Warszawy. Prowadził także prywatne biuro projektowe, w tym okresie realizujące głównie projekty w sferze mieszkalnictwa. W okresie międzywojennym był prezesem Towarzystwa Pomocy Polakom pozostałym na Krymie w Warszawie. Członek Stowarzyszenia Techników Polskich w Warszawie, członek Komisji Rewizyjnej (1929)arch. Adam Andrzej Henrych, In memoriam. Pamięci architektów polskich [dostęp 29.09.2026].
Podczas II wojny światowej w okresie okupacji hitlerowskiej wraz z żoną ukrywali w swoim mieszkaniu na Powiślu (ul. Kopernika 14) uciekinierów z getta warszawskiego, m.in. w 1943 Marię KasmanowąGiven name: Adam Family name: Henrych, Centrum Badań nad Zagładą Żydów (Polish Center for Holocaut Research [dostęp 30.09.2026]. Późną jesienią 1944 roku, po stłumieniu powstania warszawskiego, 75-letni Adam Henrych, uciekając przed pewną śmiercią we własnym domu, opuścił wraz z żoną miasto i dotarł do Grodziska Mazowieckiego, gdzie zmarł. Pochowany na miejscowym cmentarzu parafialnymAdam Andrzej Henrych Lista cywilnych ofiar Powstania Warszawskiego [dostęp 30.09.2026].
Prace w Eupatorii
1896 restauracja zabytkowego Meczetu Piątkowego (Juma-Jami), 1896–1899 projekt i budowa gimnazjum męskiego 1898–1901 projekt (1 miejsce w konkursie) i budowa sądu miejskiego 1900 projekt i budowa gmachu magistratu i rady miejskiej 1900–1904 projekt i budowa rz.-kat. kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny 1902 projekt i budowa gimnazjum żeńskiego 1904 budowa audytorium z biblioteką 1904 projekt i budowa cerkwi gimnazjalnej św. Cyryla i Metodego 1906 projekt (1 nagroda w konkursie) i budowa Sanatorium Nadmorskiego 1908 projekt i budowa kina „Lotos” 1908 projekt i budowa hotelu „Orion” 1908 projekt i budowa Urzędu Ziemskiego 1909 budowa budynku poczty i telegrafu 1910 projekt (wraz z Pawłem Jakowlewiczem Seferowem) i budowa Teatru Miejskiego 1910 projekt i budowa szpitala ziemskiego 1911 projekt i budowa przytułku miejskiego 1911–1918 projekt i budowa cerkwi greckiej św. Eliasza 1891–1899 budowa soboru prawosławnego św. Mikołaja 1912 budowa szkoły lotniczej z hangarami i warsztatami w osadzie Kacha (na południe od Eupatorii) 1911 projekt i budowa synagogi Egija-Kapai 1911–1912 przebudowa głównej Synagogi Kupieckiej 1914 udział w budowie stacji elektrycznej i budynków' dla miejskiego tramwaju elektrycznego 1915–1916 projekt i budowa Hotel Beau-Rivage projektowanie i budowa wielu prywatnych domów mieszkalnych m.in. 1895–1897 dom M. I. Chodżasza, plac Moriakowa 2, 1896 budynek mieszkalny doktora V. A. Turszu przy ul. Rewolucji 63, 1899 budynek mieszkalny przy ul Gogola 18, 1899 rezydencja I. Ch. Lambrowa przy ul. Gogola 17, 1900 drugi dom M. I. Chodzżasza przy ul. Primorskaja 2, 1907 dom N. P. Kafadzhiego, ul. Duvanovskaya 21, 1907–1908 dom P. L. Dawydowa, ul. Puszkina 5/20, 1908 dom F. Ch. Owczynnikowa przy prospekcie Lenina 2, 1908–1910 dom A. L. Genrikha przy ul. Kirowa 9, 1910 dom E. K. Nakhshunova przy ul. Karajewa 1, 1910–1912 dom J. M. Gelelowicza przy ul. Duwanowskiej 11/2, 1912 dom E. K. Nakhshunowa przy ul. Duwanowskiej 19, ponadto przyczynił się do budowy trzech szkół zawodowych z warsztatami oraz kilku szkół powszechnych.
Prace w okresie międzywojennym
1923–1924 odbudowa w stylu eklektycznym kaplicy wojskowej przy kościele rz.-kat. Matki Bożej Królowej Polski na MarymoncieJuliusz A. Chrościcki, Andrzej Rottermund, Atlas architektury Warszawy. Warszawa 1977, s. 64 1925–1929 projekt i budowa Kolonii „Wspólny Dach” (20 domów zaprojektowanych w stylu dworkowym i renesansowym) zrealizowanej na zlecenie Spółdzielni Mieszkaniowej Pracowników Państwowych i Komunalnych „Wspólny Dach”Mateusz Napieralski, Osiedle Młociny Park – dalekie echo miasta-ogrodu, "Kronika Warszawy" nr. 2 (68) 2023, s. 45, 46. 1925–1930 projekt i budowa 4 piętrowych willi w stylu dworkowym na ul. Dygasińskiego 3, 9, 10, 16 na Żoliborzu w WarszawieDygasińskiego 3, Fundacja Warszawa 1939 [dostęp 30.09.2026] 1929–1931 (wraz z Henrykiem Koźmianem) projekt i budowa willi będącej częścią reprezentacyjnego kompleksu sportowo-rekreacyjnego na Agrykoli w Warszawiewilla na ul. Adolfa Dygasińskiego 1, Szlakowid [30.09.2026] 1935–1939 projekt i budowa rz.-kat. kościoła św. Matki Bożej Szkaplerznej w Kazuniu PolskimKazuń. Matki Bożej Szkaplerznej, Archidiecezja Warszawska [dostęp 30.09.2026]. 1939 projekt i budowa kamienicy 3-piętrowej na ul Pańskiej 99Pańska 99, Fundacja Warszawa 1939 [dostęp 30.09.2026].
Życie prywatne Był synem prawnika Ludwika (1820–1879) i Felicji Emilii z Tymienieckich (1844–1882). Ożenił się w 1895 z Wandą z Karskich Małżeństwo miało dzieci: córkę Janinę (1898–1921) i syna inżyniera budownictwa lądowego Juliana (1896–1980)Adam Henrych inżynier architekt urodzony w Warcie, Miłkowice woj. wielkopolskie [dostęp 29.09.2026].
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1869 Kategoria:Zmarli w 1944 Kategoria:Absolwenci Instytutu Inżynierów Cywilnych cesarza Mikołaja I Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Rosyjscy architekci Kategoria:Ludzie związani z Eupatorią Kategoria:Pułkownicy II Rzeczypospolitej