Skrzyżowanie piramid (łac. decussatio pyramidum, ang. decussation of the pyramids) – struktura anatomiczna ośrodkowego układu nerwowego, stanowiąca widoczne na powierzchni brzusznej miejsce skrzyżowania większości włókien układu piramidowego (drogi korowo-rdzeniowej). Wyznacza umowną granicę między rdzeniem przedłużonym a rdzeniem kręgowym.
Położenie i anatomia Skrzyżowanie piramid znajduje się w dolnej części rdzenia przedłużonego. Na przedniej powierzchni pnia mózgu biegną parzyste, podłużne wyniosłości zwane piramidami rdzenia przedłużonego (łac. pyramides medullae oblongatae), w których przebiegają zstępujące włókna ruchowe z kory mózgu.
W dolnym odcinku szczelina pośrodkowa przednia (łac. fissura mediana anterior) ulega zatarciu i spłyceniu przez pasma włókien nerwowych przechodzących skośnie z jednej strony na drugą.
W miejscu skrzyżowania piramid: Około 70–90% włókien drogi korowo-rdzeniowej przechodzi na stronę przeciwną (kontralateralną), wstępując do sznura bocznego rdzenia kręgowego jako droga korowo-rdzeniowa boczna (droga piramidowa boczna, łac. tractus corticospinalis lateralis). Odpowiada ona głównie za precyzyjne ruchy dowolne dystalnych części kończyn. Pozostałe 10–30% włókien nie ulega skrzyżowaniu na tym poziomie i zstępuje w sznurze przednim jako droga korowo-rdzeniowa przednia (droga piramidowa przednia, łac. tractus corticospinalis anterior), krzyżując się segmentalnie dopiero na wysokości odpowiednich neuronów ruchowych w rdzeniu kręgowym.
Znaczenie kliniczne Skrzyżowanie piramid odpowiada za kontralateralną organizację kontroli motorycznej u kręgowców: Uszkodzenie drogi piramidowej powyżej poziomu skrzyżowania (np. w wyniku udaru niedokrwiennego kory ruchowej lub torebki wewnętrznej) skutkuje niedowładem bądź porażeniem spastycznym mięśni po stronie przeciwnej do ogniska uszkodzenia (objawy kontralateralne). Uszkodzenie dróg ruchowych w rdzeniu kręgowym, czyli poniżej skrzyżowania piramid, powoduje objawy po tej samej stronie ciała (objawy ipsilateralne).
Zobacz też Układ piramidowy Rdzeń przedłużony Pień mózgu
Bibliografia Adam Bochenek, Michał Reicher: Anatomia człowieka. Tom IV. Układ nerwowy ośrodkowy. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2019. ISBN 978-83-200-4203-0. Jerzy Walocha (red.): Układ nerwowy. Anatomia prawidłowa człowieka. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2013.
Kategoria:Neuroanatomia Kategoria:Rdzeń przedłużony Kategoria:Mózgowie