Kuflew – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Mrozy.

Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską w 1531 roku, zdegradowany około 1820 rokuRobert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 44-45.. Kuflewo położone było w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiegoMazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, Warszawa 1973, k. 4..

Do 1954 roku istniała gmina Kuflew. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kuflew. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

+Integralne części wsi Kuflew SIMC Nazwa Rodzaj0682844 Kuflew-Nowa Wieś część wsi0682850 Poduchowne część wsi

Siedziba rzymskokatolickiej parafii św. Marcina i Mikołaja należącej do dekanatu siennickiego.

Historia Kuflew wzmiankowano po raz pierwszy w 1428 roku, jako wieś nazywaną „Stok” należącą do dóbr Jasieńczyków. W XV wieku przeszła w posiadanie Oborskich herbu Roch (Pierzchała).

Parafia została erygowana 19 stycznia 1515. Wybudowano wówczas pierwszy kościół pw. Św. Marcina i Mikołaja biskupów. Po pożarze wybudowano nowy, który został poświęcony w 1542 roku. Kolejny kościół wybudowano w latach 1620-1629, następny wzniesiony został w 1759 kosztem Rafała Ludwika Skarbka. W 1548 wzniesiono szpital i kaplicę. W początkach XIX wieku kościół parafialny wzniesiono na nowo staraniem Dąbrowskich. W 1890 został rozbudowany. Spłonął w 1991. Nowy, murowany wzniesiono w latach 1992-1993.

Kuflew otrzymał prawa miejskie w 1521 r. W drugiej połowie XVI wieku miasteczko liczyło ok. 200 mieszkańców i było ośrodkiem tkackim. W XVIII w. było własnością Skarbków. W 1810 roku liczyło 60 domów i 347 mieszkańców. Liczba ludności w 1825 roku wzrosła do 478, zaś liczba domów zmalała do 54. Po roku 1831 osada utraciła prawa miejskie. W 1883 r. parafia liczyła 2692 wiernych. W pierwszej poł. XIX wieku Kuflew był w posiadaniu Bronisława Dąbrowskiego, syna Jana Henryka Dąbrowskiego, wodza Legionów. Dobra zostały zwrócone Dąbrowskim po okresie konfiskaty w latach 1846-62, a następnie przeszły w ręce Szweycerów. W 1896 Bronisław Szweycer wybudował gorzelnię dworską.

27 października 1863 roku na polach folwarku Huta Kuflewska odbyła się jedna z bitew powstania styczniowego, w której zginęło 25 powstańców.

7 sierpnia 1943 hitlerowcy przeprowadzili pacyfikację wsi, wielu mieszkańców rozstrzelali, a zabudowę spalili"Warszawa Prawa Podmiejska 1942-1944, Z walk PPR, GL-AL" praca zbiorowa redakcją Benona Dymka, Wyd. MON Warszawa 1973 s. 817.

Zabytki thumb|Organistówka w Kuflewie z około 1900 roku . barokowa dzwonnica z 1759 roku, położona w pd-zach. narożniku ogrodzenia. Murowana z cegły, tynkowana, na planie trójkąta. W górnej części ponad daszkiem okapowym znajdują się z trzech stron półkoliste przeźrocza. Dach namiotowy kryty dachówką. Barokowa figura Św. Jana Nepomucena z piaskowca ufundowana w 1777 roku dla uczczenia pamięci Franciszka Kosowskiego, proboszcza kuflewskiego zmarłego w 1777 roku. Figura znajduje się przy wejściu do kościoła, otoczonym kilkusetletnimi lipami. Plebania – dom parafialny w stylu pałacowym z 1904 roku, wybudowany przez ks. Bojanka i hrabinę Skarbkową. Resztki parku krajobrazowego z początków XIX w. z dwiema alejami lipowymi i okazami dębów, grabów. W skład pierwszej alei lipowej wchodzi 57 lip drobnolistnych, grab i sosna wejmutka. W skład drugiej alei – 21 lip i 9 dębów szypułkowych. na końcu alei lipowej znajduje się „kopiec pieska”, czyli grób psa hrabiny Weroniki Dąbrowskiej . Dworek – dawniej w jego miejscu stał drewniany dwór obronny. Otoczony był napełnionym wodą rowem, którego fragment widoczny jest w parku kuflewskim. Na początku XIX wieku wybudowano w tym miejscu nowy, murowany dwór, w którym po wojnie mieściła się szkoła podstawowa, potem ośrodek zdrowia, później własność prywatna. Jedenastometrowa ceglana kolumna św. Antoniego znajdująca się na wzgórzu parku kuflewskiego, na jej szczycie znajduje się figurka św. Antoniego wykonana z włoskiego białego marmuru. Ufundowała ją hrabina Weronika Dąbrowska w podzięce za wyrzucenie Rosjan z jej majątku w 1864 roku.

Przypisy Raport o stanie gminy Mrozy w 2023. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2023 s. 30 Strona gminy, sołectwa Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT

Opis parafii na stronie diecezji

Bibliografia Gajowniczek. Z.T., 1999. Historia miast miasteczek i osad w prawobrzeżnej części Ziemi Czerskiej, FPR, Latowicz. Gieysztorowa I., 1967. Lustracja województwa Mazowieckiego 1565 roku, cześć l. Warszawa. Wawrzyńczyk A., 1989. Lustracje województwa Mazowieckiego XVII wieku, T.2 (1660-1661), Warszawa. Pazyra S., 1939. Studia z dziejów miast na Mazowszu od XIII do początków XX wieku. Pazyra S., 1959. Geneza i rozwój miast mazowieckich, Warszawa.

Linki zewnętrzne

Kategoria:Dawne miasta w województwie mazowieckim Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XVI wieku Kategoria:Prywatne miasta szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo mazowieckie)