Kwilina – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Radków. Ma status sołectwa. Leży nad rzeką Kwilinką.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.
Przez wieś przechodzi niebieska ścieżka rowerowa do Radkowa. +Integralne części wsi KwilinaSIMCNazwaRodzaj0144176 Sosnaprzysiółek
Historia Rodowa wieś Kwilińskich herbu Lis, których wybitnym przedstawicielem był Mściwoj z Kwiliny w latach 1336-85 dziedzic wsi, a także latach 1368-85 Giebołtowa, w roku 1352 Książa Małego, Siedliszowic 1304-66 i Różnicy 1384-5, syn Mściwoja z Krzelowa wojewody sandomierskiego a latach 1331-40, łowczego krakowskiego, w latach 1347-63, podkomorzego krakowskiego a następnie w latach 1363-82, 1384 starosty bydgoskiego 1362-8, żonaty z Heleną (opis biograficzny B. Wyrozumska, Mściwoj z Kwiliny, PSB 22, s. 233-4)
Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1239 r.
W roku 1239 Bolesław V Wstydliwy książę sandomierski z matką (Grzymislawą) poświadczają, że arcybiskup gnieźnieński Pełka dał swemu bratu stryjecznemu Piotrowi i jego synowi Mironowi wieś „Quilina” w zamian za ich wieś Kępino (w województwie sandomierskim), którą obecnie Pełka nadał klasztorowi cystersów w Sulejowie (w województwie sieradzkim).
Dziedzicami Kwiliny byli między innymi: Jan z Kwiliny, Mikołaj z Kwiliny, Klemens z Kwiliny oraz Stanisław Kwiliński, syn Klemensa, który w 1520 roku sprzedał miejscowość Rzeszowskim.
Rzeszowscy zaprowadzili tu kalwinizm, który utrzymał się do końca XVII w. W posiadanie Kwiliny weszli także Rejowie, Ważyńscy, Michałowscy. Ci ostatni uczynili ośrodkiem swoich dóbr Słupię w powiecie jędrzejowskim. Po śmierci Józefa Michałowskiego miejscowość otrzymał jego syn, Feliks, który w roku 1764 odstąpił ją i inne majątki bratu Antoniemu, dziedzicowi wspomnianej Słupi.
W dobie Sejmu Wielkiego Kwilina należała do powiatu lelowskiego.
Po bezpotomnej śmierci brata w 1802 r. dobra odziedziczyła jego żona, Józefa, która w roku 1808 sprzedała je kuzynom Romanowi i Mariannie Michałowskim. W 1827 r. Kwilina miała tylko 9 domów i 93 mieszkańców.
W latach 80. XIX wieku Kwilina liczyła już 28 domów i 279 mieszkańców.
Według spisu powszechnego z roku 1921 miejscowość Kwilina posiadała 43 domów i 268 mieszkańców
Ostatnimi właścicielami dworu w Kwilinie była rodzina Morstinów. W czasie II wojny światowej córki Jerzego i Cecyli z Morstinów (II voto Borkowskiej), Helena i Krystyna, działały w konspiracji.
Zabytki dwór z końca XVIII wieku; przebudowany na przełomie XIX i XX wieku; po II wojnie światowej do 1989 r. pełnił funkcję szkoły podstawowej obecnie dwór jest własnością fundacji im. Marii Czackiej park z ok. XVII wieku, przekomponowany w II połowie XIX wieku kapliczka z XVII-wieczną figurą św. Jana Nepomucena
Etymologia nazwy Nazwa wsi pochodzi od słowa kwilić, które w średniowieczu oznaczało lament, płacz żałosny albo głos lub szczerbiot ptasi. Nie wykluczone, że najpierw nazwano tak rzekę Kwilinkę, której nazwę przeniesiono w późniejszym czasie na miejscowość.
Obszar Obszar wsi wynosi 477 ha, w tym: grunty orne: 111 ha użytki zielone: 21 ha lasy: 305 ha pozostałe: 40 ha
Poczet Dziedziców Kwiliny
Przypisy Strona gminy, sołectwa
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Radków (gmina w województwie świętokrzyskim) Kategoria:Ośrodki kalwinizmu w I Rzeczypospolitej Kategoria:Wsie i miasta byłego powiatu lelowskiego