thumb|Dom WIC w Amsterdamie thumb|245px|Amsterdamski skład towarów WIC Holenderska Kompania Zachodnioindyjska (niderl. West-Indische Compagnie, WIC) – holenderska kompania, powstała 3 czerwca 1621 z nadania monopolu handlowego przez Republikę Zjednoczonych Prowincji.
Historia We wczesnym okresie kolonizacji Ameryk wyprawy odkrywcze były całkowicie prywatnymi inwestycjami finansowymi. W zamian za ryzyko inwestorzy otrzymywali od monarchy (lub lokalnych władz) prawo do monopolu na handel z nowo odkrytymi ziemiami. Podobnie było w przypadku Kompanii Zachodnioindyjskiej.
Kompania miała szerokie uprawnienia, oprócz floty miała własną armię, mogła prowadzić wojny i zawierać traktaty pokojowe. Zajmowała się żeglugą i handlem głównie w Amerykach (łącznie z obszarem Pacyfiku) i zachodniej Afryce (od zwrotnika Raka do Przylądka Dobrej Nadziei). Zamysłem utworzenia takiej kompanii było wyeliminowanie wzajemnej konkurencji między wieloma już utworzonymi holenderskimi placówkami handlowymi. Miała ona duże znaczenie w holenderskiej kolonizacji Ameryk.
Kompania Zachodnioindyjska wzorowana była na innej holenderskiej organizacji handlowej – Kompanii Wschodnioindyjskiej (utworzonej 20 marca 1602). Różnicą było to, że mogła podejmować zaczepne działania militarne, a nie tylko – jak VOC – w obronie „swoich interesów”, bez aprobaty rządu Republiki Zjednoczonych Prowincji. Podobnie jak Kompania Wschodnioindyjska była podzielona na 5 oddziałów (kamers): Amsterdam, Middelburg, Rotterdam, Hoorn i Groningen. W zarządzie kompanii zasiadało 19 członków (Haaren XIX).
Początki Kompanii Zachodnioindyjskiej były pomyślne. Utworzyła ona wiele nowych faktorii i kolonii. Do najważniejszych należały: Nowe Niderlandy (wraz z miastem Nowy Amsterdam – późniejszy Nowy Jork), Nowa Holandia (dzisiejsza Australia), Gujana Holenderska, Antyle Holenderskie i szereg innych wysepek na Karaibach. Główną siedzibą Kompanii na Karaibach była wyspa Curaçao.
W 1628 nadszedł sukces kiedy flota wojenna kompanii, pod dowództwem admirała Pieta Heina, zdobyła w zatoce Matanzas hiszpańską srebrną flotę z rocznym urobkiem tego kruszcu z meksykańskich kopalń.
Handlowano futrami (z Ameryki Północnej), cukrem (z Ameryki Południowej), a z Afryki pochodziły: złoto, kość słoniowa i niewolnicy, wykorzystywani do pracy na plantacjach Gujany Holenderskiej, czy Antyli Holenderskich.
Później nadeszły lata niepowodzeń, utraty kolonii, faktorii, wypierania przez rywalizujące państwa. Ostatecznie Kompania zakończyła działalność w 1674, a na jej miejsce powstała nowa. Nadal kondycja jej była zła i została ona przejęta przez rząd holenderski w 1791, a w 1794 zlikwidowana.
Zobacz też Holenderska kolonizacja Ameryki Północnej Holenderska Kompania Wschodnioindyjska Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska Francuska Kompania Wschodnioindyjska Duńska Kompania Wschodnioindyjska Holenderskie imperium kolonialne Szwedzka Kompania Wschodnioindyjska Krzysztof Arciszewski
Linki zewnętrzne
faksymile 15 WIC-książek w związku z wydarzeniami w Brazylii w XVII wieku
Kategoria:Historia kolonialna Holandii Kategoria:Historia Karaibów Kategoria:Kompanie kolonialne Kategoria:Historia gospodarcza Holandii Kategoria:Przedsiębiorstwa w Amsterdamie Kategoria:Spółki wycofane z Euronext Amsterdam