Kościelniki Średnie (niem. Mittel-Steinkirch) – wieś w Polsce, na Śląsku, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Leśna.

Położenie Kościelniki Średnie to wieś o długości około 1,7 km będąca ogniwem długiego ciągu osadniczego, leżąca na Pogórzu Izerskim, u północno-zachodnich stóp zachodniego krańca Wzniesień Radoniowskich, na wysokości około 220–245 m n.p.m.

Historia W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kościelniki Średnie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

We wsi był przystanek kolejowy Kościelniki Średnie.

Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są obiekty: kościół romański pw. Najświętszej Marii Panny (ruina), z XIII wieku, przebudowany w XV i XVIII wieku (2017 r. w trakcie renowacji). Pierwsze wzmianki dotyczące kościoła pochodzą z 1335 r., kiedy to został on uwzględniony w spisie wizytacyjnym jako Ecclesia Lapidea. W XV wieku zostało założone sklepienie gwiaździste nad prezbiterium datowane na 1454 r. (data umieszczona na sklepieniu). W XIX w. od strony północnej dostawiono zakrystię oraz kruchtę. Obydwa pomieszczenia przesklepione są kolebką z lunetami. Kościół przetrwał II wojnę światową w stosunkowo dobrym stanie, jednak wkrótce porzucony, ale do co najmniej 1987 roku posiadał dach, w późniejszym okresie doprowadzony do ruinyhttps://www.oficyna.pwr.edu.pl/wp-content/media/%C5%81u%C5%BCyniecka-E-red-Dziedzictwo-Architektoniczne-Badania-oraz-adaptacje-budowli-sakralnych-i-obronnych.pdf. cmentarz przykościelny ogrodzenie kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża, z 1905 r. cmentarz ewangelicki (nieczynny), z 1827 r. zespół pałacowy (nr 9), z XVIII w., XIX w. pałac z XVIII/XIX wieku, zaniedbany park

Zobacz też Zabytki romańskie w Polsce

Przypisy GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.

Bibliografia Słownik geografii turystycznej Sudetów. Marek Staffa (redakcja). T. 2: Pogórze Izerskie (A-Ł). Wrocław: Wydawnictwo I-BiS, 2003, .