Kaplica, historycznie Kapelowa HutaBreza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.165, dodatkowa nazwa w języku kaszubskim Kaplëca26.02.2009, Uchwała Rady Gminy Somonino Nr XXIV/183/09. Numer przypisany dodatkowej nazwie miejscowości lub obiektu fizjograficznego w MSWiA - NM/41-6, (niem. Kapellenhütte) – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Somonino. Leży 1,8 km na południe od drogi krajowej nr 20 ze Stargardu do Gdyni. Ma status sołectwa.

+Integralne części wsi Kaplica SIMC Nazwa Rodzaj 0172497 Chylowa Huta część wsi

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gdańskiego. Powierzchnia wsi wynosi 600,7 ha

Nazwa miejscowości Wieś pierwszy raz wzmiankowana w czasach I Rzeczpospolitej w 1664 r. jako Kapelowa Hutta. Przeor kartuskiego zakonu zanotował osadę w formie Kapel, Niemcy pisali Kappelshütte lub Kapellenhütte. Kaszubi mówili Kapelowô Hëta, bądź skrótowo Kapelëta. W okresie międzywojennym, w roku 1928 w Diecezji Chełmińskiej pojawiła się nazwa Kaplica, która stała się urzędowa po 1945 r.

Nazwa jest prosta do objaśnienia. W pierwszym członie część dzierżawcza od nazwiska Kapel, w drugim część kulturowa huta - czyli miejsce wypalania pni i produkcji smoły, węgla drzewnego czy szkła. Nazwisko Kapel skojarzono z niemieckim rzeczownikiem Kapelle, znaczącym kaplica i ostatecznie to określenie stało się nazwą osady.

Historia miejscowości W pierwszej historycznej wzmiance z 1664 r. wieś została określona jako pustkowie w starostwie skarszewskim, zamieszkałe przez 2 gospodarzy. Osada powstała na miejscu wyrąbanych lasów, tak jak inne okoliczne 'huty': Chylowa Huta, Starkowa Huta, Egiertowa Huta. Wg świadectw historycznych była tu huta szkła, a w okolicznych osadach smolarnie wytwarzające smołę, węgiel drzewny i popiół.

Mieszkańcy wsi zobowiązani byli do szarwarków na rzecz utrzymania śluz młynów w Skarszewach na mocy przywileju wystawionego dla wsi w 1703 r. przez starostę skarszewskiego Jana Działyńskiego. Wykupili się od tego zobowiązania po blisko półtora wieku, w roku 1843.

W roku 1772, po I rozbiorze Polski, włączona do Królestwa Prus.

W końcu XIX w. we wsi było 10 zagród gburskich i 6 zagrodników. Dzieci uczęszczały do szkoły w Połęczynie. Szkołę w Kaplicy wybudowano w 1900 r.

Na koniec 1892 miejscowość liczyła 198 mieszkańców, 164 Niemców ewangelików i 34 Kaszubów (20 katolików i 14 ewangelików).

Od 1920 r., na bazie postanowień wersalskich, w granicach Polski (z przerwą na lata II wojny światowej).

Po zakończeniu II wojny światowej w 1945 r. dominująca do tego czasu w miejscowości ludność niemiecka została wysiedlona, a jej miejsce zajęła w głównej mierze ludność kaszubska z okolicznych wsi.

Zobacz też Połęczyno Starkowa Huta

Przypisy Raport o stanie gminy Somino w 2025. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2025 s. 22 Strona gminy, samorząd >> sołectwa Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT