thumb|Kaplica wielowyznaniowa na Stadionie Narodowym w Warszawie Wyznanie – określenie grupy religijnej opartej na jednym zestawie dogmatów wiary („wyznaniu”, „credo”). Pod względem organizacyjnym grupa taka może być skupiona w jednej strukturze organizacyjnej lub w wielu. Struktura taka na gruncie prawa polskiego określana jest nazwą związek wyznaniowy, a w religioznawstwie i prawie państw anglosaskich także mianem denominacji religijnej. Niekiedy, choć nieprecyzyjnie, mianem wyznania określa się związek wyznaniowy.
Opis Pojedyncze wyznanie ma na ogół jedną obowiązującą doktrynę. Jednostki większe niż wyznanie są zróżnicowane doktrynalnie, a jednostki mniejsze stanowią jedynie podział administracyjny, bez różnic w wierze.
Na przykład wewnątrz chrześcijaństwa wyznaniami są: katolicyzm, prawosławie, luteranizm, kalwinizm, mariawityzm i inne. W przypadku buddyzmu wyznaniami można określić szkoły: Therawada, Mahajana, Wadżrajana i inne. W przypadku rodzimowierstwa słowiańskiego: Rodzimy Kościół Polski, Rodzima Wiara i inne.
Potocznie słowa określające różne grupy religijne bywają używane wymiennie, niemniej poszczególne terminy mają różne zakresy znaczeniowe, które można uporządkować hierarchicznie: religia – najwyższy poziom hierarchii podziału; wyznanie – grupa wewnątrz religii o wspólnych zasadach wiary (np. katolicyzm, prawosławie, luteranizm, kalwinizm, anglikanizm, baptyzm, metodyzm, adwentyzm, mariawityzm, pentekostalizm); Kościół, związek wyznaniowy, denominacja – grupa (wspólnota) wewnątrz wyznania o odrębnej strukturze względnie określonym obrządku (np. Kościoły greckokatolickie, Kościół melchicki, Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP, Kościół Starokatolicki Mariawitów w RP itp.); Kościół partykularny (też kościół lokalny lub miejscowy) – w Kościele katolickim synonim diecezji/archidiecezji; parafia, zbór, gmina wyznaniowa – jednostka administracyjna oraz tworząca ją wspólnota lokalna wewnątrz wyznania, najczęściej w ramach diecezji lub jej odpowiednika (np. okręgu, senioratu, kustodii).
W języku polskim słowo „Kościół” (pisane dużą literą) oznacza wspólnotę określonego wyznania lub obrządku, zaś „kościół” (małą literą) – budynek przeznaczony dla celów kultu chrześcijańskiego.
Sytuacja w Polsce + Największe kościoły i inne związki wyznaniowe w Polsce (pod względem liczby wiernych) Kościół lub związek wyznaniowy Jednostki kościelne Duchowni Wyznawcy(tys.)Rok danych Kościół łaciński 2008 Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny 2008 Świadkowie Jehowy 2008 Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP 2008 Kościoły greckokatolickie: 1. Ukraińska Cerkiew greckokatolicka w Polsce
2. Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-słowiańskiego w Polsce 2006/2008 Kościół Zielonoświątkowy w RP 2018 Kościół Starokatolicki Mariawitów w RP 2008 Kościół Polskokatolicki w RP 2007 Kościół Adwentystów Dnia Siódmego 2008
Zobacz też
kościoły chrześcijańskie nowe ruchy religijne religia denominacja (religia) sekta herezja schizma
Przypisy
Kategoria:Religioznawstwo Kategoria:Zbiorowości społeczne Kategoria:Socjologia religii