Lutobrok – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Zatory. Ma status sołectwa.
Historia lewo|mały|Warsztaty podczas wykopalisk archeologicznych na stanowisku w Lutobroku (Europejskie Dni Dziedzictwa 2025) Obok miejscowości przepływa niewielka rzeka Prut, dopływ Narwi. W 2008 na wzniesieniu nad doliną rzeki odkryto cmentarzysko z okresu rzymskiego, a na nim 40 obiektów, w tym groby jamowe i popielnicowe oraz jamy i paleniska datowane na okres od przełomu er do początków III wieku. Badania archeologiczne powtórzono w 2025.
Wieś była własnością kolegium jezuitów w Płocku. Jest wzmiankowana po raz pierwszy w 1439. W XVI wieku wieś należała do biskupstwa płockiego. W drugiej połowie tego stulecia Lutobrok jako prywatna wieś duchowna położona była w powiecie kamienieckim ziemi nurskiej województwa mazowieckiegoCorona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Po upadku I Rzeczypospolitej wieś została częścią dóbr narodowych Obryte.
W 1827 w Lutobroku istniały 22 domy z 117 mieszkańcami. Wieś należała do parafii Pniewo i była częścią funduszu edukacyjnego.
W latach 80. XIX wieku wieś miała powierzchnię 240 morgów. Mieszkało tu 32 osadników.
Na terenie wsi znajduje się cmentarz z okresu I wojny światowej.
W okresie międzywojennym wieś leżała w województwie warszawskim, w powiecie pułtuskim, w gminie Zatory. Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 wieś zamieszkiwało 256 osób wyznania rzymskokatolickiego i polskiej narodowości. Były tu 32 budynki mieszkalne i 5 innych zamieszkałych. Miejscowość podlegała pod sąd grodzki w Wyszkowie i okręgowy w Warszawie. Najbliższy urząd pocztowy mieścił się w Pułtusku.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.
We wsi działało wiele twórczyń ludowych, szczególnie hafciarek. Jedną z nich była laureatka Nagrody Kolberga (1998) Marianna Pogłód. Lutobrok był też jednym z ośrodków wycinankarstwa na Kurpiach Białych.
W 2002 we wsi było 45 gospodarstw domowych. Na 31 grudnia 2011 notowano 164 mieszkańców. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2021 we wsi mieszkały 172 osoby. W latach 1998–2021 liczba zamieszkałych we wsi wzrosła o 11,7%. Na dzień 31 grudnia 2023 we wsi na pobyt stały zameldowane były 172 osoby.
We wsi działa Ochotnicza Straż Pożarna zarejestrowana jako stowarzyszenie w 2004. Powstała w 1968. Jest też świetlica wiejska.
Wieś ma formę ulicówki. W gminnej ewidencji zabytków figurują dwa zabytkowe drewniane domy: nr 26 (1931) i 27 (1902). Przed 2013 przestał istnieć wiatrak koźlak (posesja nr 13) z 1933.
Wieś znajduje się na „Małym Szlaku Kurpiowskim”.
Sołtyską od 2024 jest Agata Makowska.
Zobacz też Lutobrok-Folwark
Przypisy Raport o stanie gminy Zatory w 2023. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2023 s. 14 BIP gminy, sołectwa
GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
Linki zewnętrzne
Kategoria:Zatory (gmina) Kategoria:Wsie duchowne I Rzeczypospolitej (województwo mazowieckie)