thumb|Litera psi jest w parapsychologii oznaczeniem wszystkich zjawisk paranormalnych (m.in. jasnowidztwa) Jasnowidzenie – zdolność umożliwiająca postrzeganie osób, zjawisk i przedmiotów w czasie i przestrzeni bez udziału percepcji zmysłowej. Nie jest znany ani jeden wiarygodny eksperyment naukowy, który dowodziłby istnienia tego zjawiska.
Rodzaje jasnowidzenia Parapsycholodzy wyróżniają: jasnowidzenie przyszłości – prekognicja jasnowidzenie przeszłości – retrokognicja psychometrię (obecnie termin psychometria oznacza metodę badań psychologicznych) – rzekoma umiejętność poznania historii osoby na podstawie przedmiotu mającego wcześniej z nią kontakt, jedynie przez jego dotknięcie.
Historia i kontekst kulturowy Jasnowidzenie pojawia się w historii różnych kultur jako element wierzeń, mitologii i systemów religijnych. W starożytnych cywilizacjach przypisywano je wyroczniom, szamanom i prorokom, którzy mieli rzekomo kontaktować się z wyższymi bytami lub posiadać nadprzyrodzone zdolności poznawcze. W średniowieczu i epoce nowożytnej praktyki związane z jasnowidzeniem często łączono z okultyzmem, ezoteryką oraz spirytyzmem.
Współczesna rola i wpływ na społeczeństwo Pomimo braku naukowego potwierdzenia, jasnowidzenie cieszy się popularnością w kulturze popularnej, literaturze, filmach i mediach. W Polsce w 1974 r. na łamach popularnego tygodnika literacko-społecznego „Literatura” opublikowany został pierwszy artykuł Andrzeja Klimuszki z cyklu „Moje jasnowidzenie świata”, który zapoczątkował niezwykłą popularność tego jasnowidza i uzdrowiciela, a z drugiej dawał podstawę zainteresowania Polaków parapsychologią w okresie PRL. Osoby podające się za jasnowidzów działają w branżach ezoterycznych, oferując wróżby, odczyty przyszłości i doradztwo duchowe.
W niektórych przypadkach jasnowidze byli angażowani w śledztwa kryminalne, choć nie ma dowodów na to, by ich działalność realnie przyczyniła się do rozwiązania spraw. Organizacje sceptyczne wielokrotnie podważały skuteczność takich praktyk.
Osoby rzekomo posiadające zdolność jasnowidzenia Świat Nostradamus Święty Malachiasz Edgar Cayce Jeane Dixon Joseph Smith (poprzez złote płyty) Ingo Swann (tzw. Remote Viewing)Elmar R. Gruber, „Tajny świat parapsychologii”. Baba Wanga
Polska
Stefan Ossowiecki Czesław Klimuszko Krzysztof Jackowski Aida Kosojan-Przybysz
Zobacz też Wróżenie Psychotronika
Przypisy
Bibliografia Janusz Krajewski, Ochorowicz Julian Leopold (1850-1917) w: Polski Słownik Biograficzny, t. 23, s. 499–505 Jerzy Kubiatowski, Ossowiecki Stefan (1877-1944) w: Polski Słownik Biograficzny, t. 24, s. 431–433
Kategoria:Parapsychologia Kategoria:Pseudonauka Kategoria:Zjawiska paranormalne Kategoria:Metody wróżenia