thumb|Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Mirachowie Mirachowo (kaszub. Mirochòwò, niem. Mirchau)"Polsko-Kaszubski Słownik Nazw Miejscowych i Fizjograficznych" pod. redakcją Andrzeja Chludzińskiego, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Gdańsk 2006 wg dr F. Lorentza "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem" () () – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Kartuzy.
Ma status sołectwa. W skład sołectwa wchodzi także wieś Strysza Buda.
Wieś kaszubska, Pojezierza Kaszubskiego, granicząca z kompleksem Lasów Mirachowskich, położona na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego. Mirachowo stanowi sołectwo, w którego skład wchodzi także miejscowość Strysza Buda (88 mieszkańców). W okolicach Mirachowa znajdują się rezerwaty przyrody Staniszewskie Zdroje, Kurze Grzędy, Jezioro Lubogoszcz, Leśne Oczko i Staniszewskie Błoto. Przebiega tędy również turystyczny Szlak Kaszubski.
W obszar wsi wchodzą także: +Integralne części wsi Mirachowo SIMC Nazwa Rodzaj 0163423Amerykaczęść wsi0163430Cegielniaczęść wsi0163452Mirachowo-Wybudowanieczęść wsi0163469Palestynaczęść wsi
Nazwa miejscowości Etymologia nazwy jest dość prosta. Zarówno pierwsze zapisy od XIV w. Mirochowo, jak i rodzima, kaszubska nazwa wsi Mirochòwò wskazują na pierwotnego założyciela / właściciela wsi o imieniu Miroch. Imię Miroch jest skrótem staropolskiego i starokaszubskiego imienia dwuczłonowego z pierwszym członem mir (pokój). Obecnie znane jest imię Mirosław, ale wcześniej funkcjonowały też: Mirogniew, Mirogod, Mironieg. Od jednego z nich pochodzi skrócone imię MirochBreza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.67.
Historia W 1253 r. wieś książęca księcia Świetopełka Wielkiego. W 1381 r. Krzyżacy utworzyli w Mirachowie, w ramach komturii gdańskiej urząd mistrza leśnego, a w 1391 r. prokuratora.
W roku 1454 Król Polski Kazimierz Jagiellończyk podczas wojny trzynastoletniej Polski z zakonem krzyżackim oddał komturstwo gdańskie, w tym i Mirachowo gdańszczanom w zastaw, by wypłacić żołd żołnierzom zaciężnym. W tym czasie pozostawała okolica pod władzą rajcy gdańskiego Otto Brambeke.
W latach 1473–1772 Mirachowo było siedzibą polskiego starosty, sędziego królewskiego oraz miejscem lokalnych sejmików. Powstał rynek z licznymi kamieniczkami. Mirachowo zostało spalone i doszczętnie zniszczone podczas potopu szwedzkiego w latach 1655–1660. Na pobliskim wzgórzu („Wzgórze Świętopełka”) znajdowało się miejsce straceń. Od 1818 r., po przeniesieniu władz powiatowych do Kartuz, wieś straciła swoje znaczenie, jednak wbrew spotykanej w niektórych opracowaniach informacji o utracie statusu miasta, nie nastąpiło to, gdyż Mirachowo nigdy nie miało praw miejskich.
Wieś królewska w starostwie mirachowskim w województwie pomorskim w II połowie XVI wiekuMapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w. : rozmieszczenie własności ziemskiej, sieć parafialna / Marian Biskup, Andrzej Tomczak. Toruń 1955, s. 94..
Na koniec 1892 r. Mirachowo łącznie ze Stryszą Budą miało 510 mieszkańców: 366 Kaszubów (341 katolików i 25 ewangelików), 138 Niemców (7 katolików i 131 ewangelików) oraz 6 Żydów.
Do 1945 r. obecna ulica Partyzantów w Gdańsku-Wrzeszczu, prowadząca przez Banino i Miszewo dalej do Mirachowa, nosiła nazwę Mirachowskiej Drogi (Mirchauer Weg).
W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mirachowo, po jej zniesieniu w gromadzie Sianowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.
Zabytki Według rejestru zabytków NID na listę zabytków wpisane są: kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki parafialny pw. św. Jana Chrzciciela z 1862nr rej.: A-1882 z 12.01.2012, posiada niewielką wieżę i neogotyckie elewacje, barokowa kaplica pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy z 1740 z kryptąnr rej.: 357 z 20.02.1971, dwór murowano-drewniany z końca XVIII w., stanowiący siedzibę byłego powiatu mirachowskiegonr rej.: 359 z 20.02.1971.
Zobacz też Diabelskie kamienie Kamienica Królewska Kartuzy Sianowo Strzepcz Nowa Huta
Przypisy Raport o stanie gminy Kartuzy w 2025. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2025 s. 151 Strona gminy, sołectwa Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
Linki zewnętrzne
Kategoria:Wsie starostwa mirachowskiego