Modryń – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Mircze. Leży przy drodze nr DW844.
W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Modryń, po jej zniesieniu w gromadzie Mircze. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.
Wieś stanowi sołectwo gminy Mircze. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 266 mieszkańców i była jedenastą co do wielkości miejscowością gminy.
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Zmartwychwstania Pańskiego w Mirczu.
Części wsi +Integralne części wsi Modryń SIMC Nazwa Rodzaj 0895209 Anusin część wsi
Historia Wieś wzmiankowana w 1396 r. Występuje początkowo pod nazwą Modryń Wielki. W okresie XV-XVII w. stanowi część starostwa hrubieszowskiego. Zaś w początkach XVIII w. przyłączona zostaje do dóbr starostwa grabowieckiego. W 1564 były tu: drewniana cerkiew prawosławna i karczma. Na 5 łanach kmiecych (84 ha) siedziało wówczas 21 kmieci Wieś dawała dochodu rocznego 56 zł. 2 gr. W końcu XVIII w. władze austriackie sprzedały ją w ręce prywatne. W 1825 r. do pułkownika Michała Koźmińskiego, później do Milowiczów, do nich jeszcze w 1905 roku. W 1827 r. wieś liczyła 65 domów i 368 mieszkańców. Natomiast spis z r. 1921 stwierdzał 89 domów oraz 504 mieszkańców, w tym 37 Żydów i 402 Ukraińców.
24 grudnia 1943 r. wieś została częściowo spalona przez oddział Batalionów Chłopskich pod dowództwem Stanisława Basaja "Rysia". Zginęło 22 ukraińskich mieszkańców Modrynia, w tym kobieta i dziecko. Według opracowania zbiorowego dziejów gminy Mircze dwa plutony z oddziału „Rysia” przyszły z pomocą napadniętej przez bojówkę UPA polskiej ludności w Modryniu-Kolonii, a w wyniku potyczki zginęło 14 Ukraińców i 7 Polaków. Partyzanci zdobyli na wrogu 3 kbEwa Niedźwiedź, Józef Niedźwiedź, Ewa Prusicka-Kołcon, Lech Szopiński, Marek Kołcon, Dzieje miejscowości gminy Mircze powiat hrubieszowski, Mircze-Zamość 2008, s. 84. Igor Hałagida nie wspomina o walce, opisując zdarzenie jako napad na wieś. Według relacji proboszcza miejscowej parafii prawosławnej, przesłanej biskupowi chełmskiemu Hilarionowi, "o godzinie 22.00 w pobliżu cerkwi i budynków parafialnych, w kierunku na szosę, wieś i mleczarnię, rozpoczęła się strzelanina. Wielka banda rzuciła się na wieś i na ludzi, którzy zgromadzili się tu na noc z innych ulic. Niemal we wszystkich chałupach domach wybito szyby w oknach i powyłamywano ramy". Z kolei według wspomnień ukraińskiego mieszkańca Witalija Siwaka: "Wieczorem, na Wigilię, na podwórzu była mgła. Jutro - katolickie Boże Narodzenie. Trwamy w naprężonej ciszy, tylko w lasach słychać pojedyncze strzały. [...] Zaczęli schodzić się sąsiedzi. Zgasili lampę. Wartownicy poszli pilnować, gdzieś o północy wszedł ojciec; powiedział: "wstawajcie, we wsi strzelanina". Zerwaliśmy się. Wybiegliśmy na dwór. Nie pamiętam kto to zaproponował, ale kobity z dziećmi (w tym my z bratem) pobiegliśmy w kierunku Hanuszówki. Wtedy było niemało śniegu i my, przebijając się przez zaspy, przez rowy i błoto biegliśmy nie zastanawiając się nad tym, że na Hanuszówce mogą nas bandyci powystrzelać. Strach zastąpił rozum. Biegliśmy i biegliśmy. Gdy byliśmy na miejscu zobaczyliśmy dwie łuny nad Modryniem"І. Пущук, Волинь та Холмщина в 1943-1944 роках, Львів 2014, с. 330 - wspomnienia Witalija Siwaka..
Nocą 12 lutego 1944 roku nacjonaliści ukraińscy z Ukraińskiej Samoobrony Narodowej dokonali napadu na młyn, gdzie na noc chronili się miejscowi Polacy. Nacjonaliści wymordowali cały personel młyna wraz z ukrytą tam ludnością a następnie podpalili młyn i kilka przyległych zabudowań. Z ponad 30 znajdujących się tam ludzi ocalała tylko jedna osoba. Ofiarą Ukraińców tej nocy były jeszcze dwie inne osoby z gospodarstwa położonego w pobliżu młyna."Ewa Niedźwiedź, Józef Niedźwiedź, Ewa Prusicka-Kołcon, Lech Szopiński, Marek Kołcon, Dzieje miejscowości gminy Mircze powiat hrubieszowski, Mircze-Zamość 2008, s. 83-84.
11 marca 1944 r. Modryń został zaatakowany przez oddziały Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich w ramach skoordynowanego uderzenia na ukraińskie wsie w powiecie hrubieszowskim, podczas którego zniszczono również Sahryń, Szychowice, Turkowice, Łasków i MiętkieP. Ther, A. Siljak, Redrawing nations: ethnic cleansing in East-Central Europe, 1944-1948, Rowman & Littlefield 2001, 9780742510944, s. 174.. Zginęło 26 osób, w tym 12 kobiet i jedno dziecko.
Galeria
Zobacz też Modryń-Kolonia
Przypisy GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r. Strona gminy, sołectwa [dostęp 2024-01-01]
Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
Opis parafii na stronie diecezji
Bibliografia
Kategoria:Modryń