thumb|Kościół parafialny pw. św. Stanisława w Oleksowie Oleksów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie kozienickim, w gminie Gniewoszów.
Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiegoCorona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.
Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 738.
Pochodził stąd słynny stoczniowiec i przodownik pracy Stanisław Sołdek.
Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Stanisława.
Części wsi +Integralne części wsi Oleksów SIMC Nazwa Rodzaj0620079 Gruszka część wsi0620085 Nowy Oleksów część wsi0620091 Roztoki część wsi0620100 Stary Oleksów część wsi
Historia Pochodzenie nazwy tej miejscowości wywodzi się od staropolskiej nazwy osobowej "Oleksy".
Początki Oleksowa nie są znane. Pierwsza pisana wzmianka o tej miejscowości pochodzi ze spisów parafialnych z lat 1325-1327. Wspomina się wtedy drewniany kościół i proboszcza Lamberta. Bolesław Kumor początki parafii umieszcza w XIII wieku. Brak jest bliższej daty jej powstania. Data powstania parafii w 1254, podana przez księdza Wiśniewskiego w 1913 r., nie została przez ks. Kumora potwierdzona. Początkowo parafia Oleksów związana była z archidiakonatem lubelskim. Parafia Oleksów otrzymywała dziesięciny z Bronowic (parafia Jaroszyn) i z pobliskiej Policzny. W kronikach Jana Długosza z XV wieku Oleksów zwany był też Bierdziedze. Na przełomie XIV i XV wieku wieś należała do rodziny Gnatowskich a potem przeszła na własność Gniewoszów. Historia gminy nierozerwalnie związana jest z tym rodem. Przodkami rodu Gniewoszów z Oleksowa był ród Gniewoszów herbu Rawicz z Dalowic w powiecie proszowskim w pobliżu Krakowa.
Cmentarz w Oleksowie został założony w 1831 roku, kiedy to pochowano 302 żołnierzy Królestwa Polskiego, którzy 9 sierpnia 1831, pod dowództwem ppłk. Teodora KalinkowskiegoUr.1782 roku w Iwanowicach pod Krakowem. Po upadku powstania został zesłany do syberyjskiej Wiatki. stoczyli walkę z armią rosyjską. Była to jedna z najkrwawszych bitew stoczonych przez wojska polskie w okresie Powstania Listopadowego, nazwana później bitwą pod Gniewoszowem. Zginęło 302 żołnierzy a ponad 500 dostało się do niewoli, w tym dowódca ppłk. Teodor Kalinkowski. Na cmentarzu są dwie kwatery: jedna poświęcona żołnierzom Powstania Listopadowego, a druga żołnierzom Powstania Styczniowego.
Przypisy Raport o stanie gminy Gniewoszów w 2023. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2023 s. 6 Strona gminy, sołectwa Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
Opis parafii na stronie diecezji radomskiej
Bibliografia Lechowicz Z1977b, "Grodzisko w Oleksowie-Sławczynie, gm.Gniewoszów" – PKZ O-Łódź Opis powiatu radomskiego przez ks.Franciszka Siarczyńskiego – W-wa 1847r Ks. Bolesław Kumor, "Dzieje diecezji krakowskiej do roku 1795", tom IV
Linki zewnętrzne
Biuletyn informacji Gminy Gniewoszów
Historia Gminy Gniewoszów
Kategoria:Oleksów Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo sandomierskie)