thumb|Panorama Ołdrzychowic Kłodzkich thumb|Pałac Magnisów w Ołdrzychowicach Kł. thumb|Kościół św. Jana Chrzciciela w Ołdrzychowicach Kłodzkich thumb|Ośrodek zdrowia w Ołdrzychowicach Kłodzkich Ołdrzychowice Kłodzkie () – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Kłodzko.
W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Ołdrzychowice Kłodzkie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.
Geografia Położenie geograficzne Ołdrzychowice Kłodzkie są położone w Dolinie Białej Lądeckiej pomiędzy Wzgórzami Rogówki, należącymi do Kotliny Kłodzkiej na północnym zachodzie oraz Górami Złotymi na północnym wschodzie, a Krowiarkami, będącymi częścią Masywu Śnieżnika na południuK. Kuchta: Dzieje Ołdrzychowic Kłodzkich do 1526 r., mps. pracy dyplomowej z historii, Wrocław 2009, s. 4.. Od Kłodzka oddalone są o 9 km na południowy wschódKotlina Kłodzka. Mapa turystyczna 1:100 000, Eko-Graf, Wrocław 1997.. Od strony zachodniej graniczą z Żelaznem i Marcinowem, na północy z Jaszkową Górną i Rogówkiem, na wschodzie ze Skrzynką i Trzebieszowicami w gminie Lądek-Zdrój, a na południu z RomanowemOpracowano na podstawie map sołectw gmin: Kłodzko i Lądek-Zdrój dostępnych w urzędach obu gmin..
Warunki naturalne Ołdrzychowice Kłodzkie należą do największych wsi łańcuchowych na ziemi kłodzkiej. Ich zabudowania ciągną się na długości 4 km nad Białą Lądecką, łącząc się na zachodzie z Żelaznem, zaś na wschodzie z Trzebieszowicami. W samej miejscowości do Białej uchodzi potok BrodekSłownik geografii turystycznej Sudetów, pod red. M. Staffy, t. 15, Wrocław 1994, s. 319.. Różnica wzniesień wynosi ok. 30 m. W najniższym punkcie wysokość wynosi ok. 330 m n.p.m., a w najwyższym - ok. 360 m n.p.m.K. Kuchta, op. cit., s. 4. Niewielkie lasy porastają tylko niektóre szczyty wzniesień, głównie Sośninę i Bukówkę, które górują nad miejscowością od północy. Najwyższym wzniesieniem jest Sarnica (552 m n.p.m.) znajdująca się na północy między Ołdrzychowicami a Rogówkiem. W 1745 r. wprowadzono do okolicznych upraw leśnych modrzewSłownik geografii turystycznej Sudetów, op. cit., s. 319..
Budowa geologiczna Okolice wsi mają bardzo ciekawą budowę geologiczną. Na południe od niej, w Krowiarkach, znajdują się złoża marmurów dolomitycznych w postaci soczewek, które zawierają niemalże czysty dolomit, tzn. bez domieszek metali ciężkich. Należy ono do najczystszych i największych eksploatowanych złóż w Polsce. Jest on przerabiany w miejscowych zakładach w Romanowie Górnym, a następnie tabletkowany w Bytomiu i sprzedawany jako lek. Służy on także do wyrobów koncentratów paszowych i jako dodatek do nawozów mineralnych. W dolomitach i wapniach krystalicznych występują jako minerały główne kalcyt i dolomit, a ponadto m.in. muskowit, flogopit, piryt i tytanit. Większość okolicznych wzniesień zbudowana jest z łupków łyszczykowych, podrzędnie z amfibolitów. Z kolei wzniesienia na północnym wschodzie tworzą gnejsy, sjenity i granitoidy. Do Ołdrzychowic lodowiec dotarł okresie zlodowacenia środkowoeuropejskiego, którego pozostałościami są osady denne widoczne w dolinach rzecznych.
Demografia Ludność Ołdrzychowic Kłodzkich na przestrzeni stuleci kształtowała się w następujący sposóbDane na podstawie: F. W. Zimmermann, Beyträge zur Beschreibung von Schlesien, Bd. 1-13, Brieg 1783-1796; Roczniki statystyczne województwa wrocławskiego (1950-1975), roczniki statystyczne województwa wałbrzyskiego (1975-1998), powszechnych spisów ludności i urzędu gminy wiejskiej Kłodzko:
Ze względu na korzystne położenie oraz dogodne połączenia komunikacyjne wieś nie wyludniła się, a liczba jej ludności gwałtownie wzrastała od końca XVIII wieku, osiągając największy wskaźnik w 1910 roku, kiedy to jej liczebność wynosiła 2768 osób. Związane to było z rozwijającymi się na jej terenie zakładami przemysłowymi, przez co zatraciła częściowo swój rolniczy charakter. Po II wojnie światowej i przesiedleniu dotychczasowych mieszkańców w głąb Niemiec, ich miejsce zajęli polscy osadnicy pochodzący z terenów zabużańskich oraz Polski wschodniej, między innymi z rejonów Podkarpacia. Mimo tego sytuacja ludnościowa była ustabilizowana, a nawet zaznaczyła się tendencja zwyżkowaSłownik geografii turystycznej Sudetów, op. cit., s. 321.. Po transformacji ustrojowo-gospodarczej Polski po 1989 r. oraz zamknięciu wszystkich większych zakładów w miejscowości nastąpił pewien odpływ ludności, który jest tendencją ogólnopolską. Mimo to jej liczba kształtuje się na poziomie 2,5 tysiąca mieszkańcówStrategia rozwoju powiatu kłodzkiego na lata 2008-2015, Kłodzko 2007, s. 7..
Historia + Daty wzmianeko miejscowości ijej oficjalnenazwy według źródełF. Volkmer, W. Hohaus, Geschichtsquellen der Grafschaft Glatz, t. I-V. Habelschwerdt 1883-1928; mapa hrabstwa kłodzkiego z XVIII w.; Słownik geografii turystycznej Sudetów, op. cit., s. 318. 1342 Ullersdorf 1360 ulrichstorfUlricivilla 1361 Ulrichstorff 1378 Ullwersdorff 1384 Ulrici villa 1391 Ulrichsdorf 1399 Vlrichsdorff 1405 Ulrici uilla 1494 UlersodorfVlerdorf 1498 Ulbrichtsdorf 1561 Ullersdorf 1631 VlersdorffUlersdorff 1945 Sułkowa 1946 Ołdrzychowice Kłodzkie
thumb|Biała Lądecka w Ołdrzychowicach Kłodzkich
Początki wsi Wiedza o początkach Ołdrzychowic Kłodzkich jest obecnie bardzo niewielka, co wynika z braku wielu źródeł historycznych z tego okresu oraz braku kompleksowych badań archeologicznych. W związku z tym należy odwołać się do hipotez. Wschodnia część ziemi kłodzkiej była we wczesnym średniowieczu słabo zaludniona. Na tym terenie istniały w tym okresie w bezpośrednim sąsiedztwie obecnej wsi takie osady jak: Żelazno i TrzebieszowiceK. Kuchta, op. cit., s. 23.. W pierwszej połowie XIV wieku królowie czescy podjęli akcję kolonizacyjną na tym obszarzeA. Herzig, M. Ruchnieiwcz, Dzieje Ziemi Kłodzkiej, Wrocław-Hamburg 2006, s. 30.. W tym czasie powstały m.in. Ołdrzychowice, które ulokowano przy ważnym, starym szlaku handlowym zwanym Solną Drogą, który prowadził z Czech do KrakowaK. Bartkiewicz, Dzieje ziemi kłodzkiej w średniowieczu, Wrocław 1977, s. 72..
W zakładaniu osady uczestniczyła w większości ludność niemiecka oraz w mniejszym stopniu tubylcza ludność słowiańska. Wieś lokowano na tak zwanym surowym korzeniu, a akcją dowodził, jak się przypuszcza, niejaki Ulrich, od którego imienia miejscowość wzięła swoją nazwę UlrichsdorfK. Kuchta, op. cit., s. 24.. Zasadźca wsi otrzymywał największy przydział ziemi i posiadał wiele przywilejów na terenie osady. Nosił on oryginalny tytuł na ziemi kłodzkiej - wolnego sędziego. Do połowy XIV wieku nie posiadamy jednak w ogóle wzmianek dotyczących wolnych sędziów w Ołdrzychowicach. Wieś została po założeniu nadana następnie rycerskiemu rodowi Knoblauchsdorfów w lennoSłownik geografii turystycznej Sudetów, op. cit., s. 320..
Pierwsza historyczna wzmianka dotycząca wsi pochodzi z 1342 roku, kiedy to po raz pierwszy Knoblauchsdorfowie są poświadczeni jako właściciele wsi przy okazji umowy kupna-sprzedaży, w której są wymieniani jako świadkowie transakcji sprzedaży kilku łanów na ziemi kłodzkiejGeschichtsquellen der Grafschaft Glatz. Urkunde und Regesten zur Geschichte der Grafschaft Glatz, pod red. F. Volkmera i W. Hohausa, t. 1, Habelschwerdt 1883, s. 74..
Pod panowaniem czeskim Średniowieczne dzieje wsi możemy analizować tylko i wyłącznie na podstawie zachowanych dokumentów kupna i sprzedaży oraz zachowanych do naszych czasów protokołów sądowych. Pierwszym znanym z imienia właścicielem wsi był Hanko KnoblauchsdorfJ. Kögler, Historische Beschreibung des in der Grafschaft Glatz und zwar im Glatzer Kreise gelegenen Dorfes Ullersdorf, [w:] „Die Chroniken der Grafschaft Glatz”, nowe wydanie pod red. Dietera Pohla, t. 5, s. 361.. Trzydzieści lat później jako właściciel wolnego sędziostwa wymieniany jest Nikolas Ulersdorf. Późniejsi jego posiadacze często używali nazwiska von Ullersdorf - od nazwy wsi. W 1384 pojawia się pierwsza wzmianka historyczna dotycząca kościoła parafialnego. Przez cały ten czas istniało dziedziczne, wolne sędziostwo, które obejmując w 1413 jeden łan gruntów, stało się przedmiotem transakcji Wano i jego matką Mertin Wankinne, a Casparem von UllrichsdorffemK. Kuchta, op. cit., s. 27.. W 1420 sędziostwo posiadała Margaretha, córka Jürga von Zaucha. W 1466 istniał tu duży folwark, którego właścicielem był w 1476 Petir Lauterbach. W 1481 wieś odwiedził biskup wrocławski, który poświęcił nowy kościół i ołtarzJ. Kögler, op. cit., s. 333.. W 1488 r. posiadaczem wolnego sędziostwa był Bertel Lischke. Pod koniec XV wieku posiadaczem lenna rycerskiego był przez pewien czas ród Haugwitzów.
W monarchii Habsburgów W nowy okres związany z panowaniem Habsburgów oraz reformacją Ołdrzychowice Kłodzkie weszły podzielone na cztery części, należące do Knoblauchsdorfów i UllersdorfówK. Kuchta, op. cit., s. 43.. W 1557 r. ci pierwsi wznieśli w środkowej części wsi renesansowy dwór. Osada w tym czasie należała już do największych w okolicy, o czym świadczy wysokość płaconej w tym czasie dziesięciny. W tym samym czasie do wsi docierały prądy związane z reformacją i większość mieszkańców przeszła na protestantyzm, czego ukoronowaniem było przejęcie przez nich kościoła parafialnego w 1550 roku. Parafia znajdowała się w ich rękach do 1622. Do wsi należały także: Rogówka, Piotrówka i Romanowo.
Wiek XVII należał do bardzo trudnych i burzliwych w dziejach Ołdrzychowic. W czasie wojny trzydziestoletniej właściciele wsi podobnie jak mieszkańcy wyznający religię ewangelicką stanęli po stronie obozu protestanckiego. Po jego klęsce na Białej Górze (1622) wojska cesarskie prowadziły pacyfikację i rekatolicyzację hrabstwa kłodzkiego, a szlachta ołdrzychowicka utraciła swój majątekA. Herzig, M. Ruchniewicz, op. cit., s. 127.. Wcześniej, w 1621, chłopi z Ołdrzychowic, Skrzynki, Żelazna, Rogówka i Jaszkowej Górnej utworzyli związek obronny i wzniecili powstanie antykatolickie. Zostało ono zdławione przy użyciu wojsk saskich, w czasie których śmierć poniosło blisko 200 chłopówA. Herzig, M. Ruchniewicz, op. cit., s. 126.. Wieś podupadła, a jej właściciele zmieniali się bardzo często.
W latach 1666–1669 dolny dwór należał do rodu von Klinkovsky i stąd otrzymał nazwę Klinkerhofu. Ołdrzychowice nadal utrzymały swój słowiański charakter, a miejscowy proboszcz władał językiem czeskim. Na początku XVIII wieku miejscowość należała do największych w rejonie i zdołała się odbudować ze zniszczeń.
Pod panowaniem pruskim W 1742 na mocy pokoju wrocławskiego Śląsk i hrabstwo kłodzkie dostały się pod panowanie pruskie, co ostatecznie zostało usankcjonowane w 1763 (pokój w Hubertusburgu)A. i A. Galasowie, Dzieje Śląska w datach, Wrocław 2001.. Ołdrzychowice dzieliły się na dwie części, co wynikało ze skonfiskowania przez króla Prus Fryderyka II Wielkiego majątku należącego do Scheckendorfa. Został on następnie podarowany przez niego gen. por. von Lechwaldowi, hr. de la Motte Fouqué i płk. Puttkamerowi, którzy posiadali go do 1748. W tym okresie we wsi istniały: kościół, 2 dwory, 2 młyny wodne. W 1749 właścicielką wsi została hr. von Henim, która w 1761 przekazała majątek synowi, baronowi Karolowi von Henim. W 1765 r. jego części wsi zamieszkiwało 26 kmieci, 83 ogrodników (zagrodników) i 51 chałupników, w tym 17 rzemieślników. Natomiast druga część należała do hr. von Wallisa i zamieszkiwało ją 5 kmieci, 14 ogrodników i 4 chałupników, w tym tylko 1 rzemieślnikJ. Kögler, op. cit., s. 342-343..