Owczegłowy – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Rogoźno.
Nazwa Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od pierwszej połowy XV wieku. Pierwszy zachowany zapis o miejscowości pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1429 gdzie odnotowano ją pod staropolską nazwą „Owczy głowa”, 1448 „Owczeglowy”, 1475 „Owczaglowa”, 1500 „Owczeglow”, 1557 „Owcze Głowy” .
Funkcjonuje także nazwa oboczna: Owcze Głowy.
Historia Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską i początkowo była tzw. królewszczyzną czyli własnością królów polskich, należącą do miasta królewskiego Rogoźno i w ramach tenuty zarządzaną w jego imieniu przez szlachtę polską. Od 1320 tereny, na których powstała wieś leżały w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1475 miejscowość leżała w powiecie poznańskim Korony Królestwa Polskiego. W 1580 odnotowana w parafii Rogoźno.
W 1429 wieś na surowym korzeniu czyli od nowa, na prawie magdeburskim, lokował tenutariusz rogoziński Wierzbięta Przysiecki z Przysieki koło Skoków w powiecie gnieźnieńskim (obecnie Przesieka). Zachowała się treść aktu lokacyjnego wsi pochodząca z XV wieku. Sołtys Jakub Runo mieszczanin rogoziński otrzymał 3 łany roli, 3 łąki - nad rzeką, w wielkim lesie, między łąkami sąsiadów oraz 100 drzew w lesie na zrobienie barci. Ponadto sołtys miał prawo posiadać karczmę oraz 3 zagrodników, korzystać z pastwisk miasta Rogoźno, ale nie miał prawa postawienia tam młyna zbożowego. Pozwolono mu za to łowić w rzece Małej Wełnie pomiędzy jeziorem Radusz a Jeziorem Rogoźno i postawić tam 3 jazy, łowić siecią zwaną „klepnica” w jeziorze Rogoźno, pobierać 1/3 opłat sądowych i wszystkie opłaty od zeznań (tzw. „przysiężne”) oraz po 4 denary od sztuki zajętego bydła, pobierać 1/3 leśnego. Sołtys zobowiązany był w ramach swoich obowiązków do służby tenutariuszowi na koniu wartości 2 grzywien. Kmiecie w ramach ulgi na zagospodarowanie otrzymali po 18 lat wolnizny, a po jej upływie mieli dawać po 18 skudów czynszu, 30 jaj, dwie kury rocznie. Karczmarze mieli dawać po 9 skudów czynszu, zagrodnicy po 4 grosze, a kmiecie mieli prawo do drewna z lasu i mogli łowić wędkami i małymi sieciami zwanymi „kłomie” w rzece zwanej Świeszczyn.
Miejscowość odnotowały także archiwa kościelne. W 1429 kmiecie z Owczychgłów dawali plebanowi z Rogoźna opłatę zwaną meszne w życie i owsie tak, jak dawali je mieszkańcy Gościejewa. W 1448 biskup poznański Andrzej Bniński erygował kustodię i 4 nowe kanonikaty w kolegiacie NMP koło katedry poznańskiej. Do uposażenia kustodii należały m. in. wiardunki dziesiętne z Owczychgłów i z Garbatki. W 1557 wiardunki dziesiętne z Owczychgłów wynosiły po 6 groszy z każdego łanu należały do uposażenia opisanej kustodii.
MIejscowość odnotowały także zapisy podatkowe z XV-XVI wieku. W latach 1471 i 1475 odnotowano, ze wieś Owczegłowy nie zapłaciła poradlnego. W latach 1508-1580 odnotowano pobór: w 1508 od 6 łanów. W 1563 miał miejsce pobór od 11 łanów kmiecych i jednego łana sołeckiego. W 1580 podatek od 6 łanów we wsi zapłacił tenutariusz rogoziński Krzysztof Sokołowski.
W 1500 w podziale starostwa rogozińskiego pomiędzy dwóch braci tenutariuszy wieś Owczegłowy przypada w dziale majątkowym Mikołajowi Kretkowskiemu kasztelanowi brzesko-kujawskiemu. W latach 1500-1580 wspomniano koło wsi istnienie stawu oraz młyna zwanego „Owczegłowski Młyn”.
Wieś królewska należąca do starostwa rogozińskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskimAtlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 243.. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.
We wsi znajdują się pozostałości cmentarza ewangelickiego z resztkami nagrobków.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Rogoźno (gmina) Kategoria:Wsie starostwa rogozińskiego