Pędzewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Zławieś Wielka.
Historia Miejscowość leży na pograniczu Kujaw, Mazowsza oraz Pomorza i historycznie była związana z ziemią chełmińską na Pomorzu Nadwiślańskim. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od początku XIII wieku. Wymieniona została po raz pierwszy w dokumencie z 1222 jako "Pomzino, Pomezowe, Pansaw, Panssen, Pausen" oraz w latach 1570-1571 pod dzisiejszą nazwą "Pędzewo".
Pierwotnie wieś znajdowała się we władztwe chełmińskim i należała do komesa Żyry, wasala księcia mazowieckiego Konrada I, który w 1222 nadał ziemię chełmińską, a wraz z nią Pędzewo biskupowi Chrystianowi z Oliwy założycielowi rycerskiego zakonu braci dobrzyńskich.
Od 1226 po sprowadzeniu na Mazowsze zakonu krzyżackiego przez księcia Konrada I tereny, na których leży miejscowość w XIII-XV wieku znalazły się we władaniu krzyżaków, którzy rywalizowali na Pomorzu z braćmi dobrzyńskimi. Później zakon krzyżacki toczył długoletnie wojny o ziemię chełmińską z Koroną Królestwa Polskiego.
W 1374 wielki mistrz zakonu krzyżackiego Winrych von Kniprode nadał mieszkańcom wsi 20 łanów na prawie chełmińskim w zamian za czynsz w wysokości 13 skudów oraz dwie kury z każdego łanu oraz 2 dni szarwarku. Karczma miała dawać jedną grzywnę rocznie, a mieszkańcy otrzymali prawo do używania wspólnego pastwiska w Bierzgłowie. W 1414 w czasie wojny głodowej, jaką zakon toczył z Koroną, wieś odniosła szkody wojenne wycenione na 300 grzywien.
W 1417 wielki mistrz krzyżacki Michael Küchmeister von Sternberg nadał sołtysowi Andrzejowi von Kostken 7 łanów w Pędzewie na prawie magdeburskim z wielkim i małym sądownictwem za obowiązek świadczeń rekognicyjnych w postaci jednego funta wosku, jednego denara od kolonisty oraz daniny w postaci korca pszenicy oraz żyta od każdego pługa. Wolno mu było także zbierać opał w zaroślach.
W 1428 wieś była własnością zakonną leżącą w komturii toruńskiej. W latach 1437-1438 miejscowość liczyła 20 łanów czynszowych, z których płacono po 13 skudów oraz dwie kury z każdego łanu. Karczmarz płacił jedną grzywnę oraz 12 kur. We wsi było 9 łanów osiadłych oraz 12 opuszczczonych.
W 1454 po wybuchu wojny trzynastoletniej toczonej pomiędzy państwem zakonu krzyżackiego a Koroną Królestwa Polskiego miejscowość zajęta została przez wojska koronne. W 1466 na mocy traktatu toruńskiego podpisanego po zakończonej wojnie trzynastoletniej miejscowość została włączona do Korony Królestwa Polskiego W 1520 król polski Zygmunt I Stary nadał miastu Toruniowi wsie Pędzewo oraz inne za odstąpienie zamku w Świeciu. W latach 1570-1571 wieś była własnością miasta Torunia zamieszkiwaną przez dwóch zagrodników.
Wskutek I rozbioru Polski w 1772, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała ziemia chełmińska znalazła się w zaborze pruskim.
W latach 1954–1959 wieś była siedzibą gromady Pędzewo, po jej zniesieniu w gromadzie Górsk, w 1972 znowu została siedzibą gromady Pędzewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.
We wsi był przystanek kolejowy Pędzewo.
Demografia Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 597 mieszkańców. Jest trzynastą co do wielkości miejscowością gminy Zławieś Wielka.
Zabytki W miejscowości znajduje się poewangelicki kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa oraz dawny cmentarz ewangelicki z 2. połowy XIX w..
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Pędzewo