Płonczyn – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Wielgie.

Podział administracyjny W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Demografia Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2021 r.) liczyła 288 mieszkańców. Jest 9. co do wielkości miejscowością gminy Wielgie.

Historia W okresie przedrozbiorowym wieś stanowiła własność szlachecką. Pod koniec XVIII wieku majątek należał do rodziny Brochockich herbu Prawdzic; w tutejszym dworze 16 stycznia 1764 roku urodził się Antoni Brochocki, a w kolejnych latach na świat przychodziły jego dzieci, w tym Tekla Zofia (ur. 1786) oraz Franciszek (ur. 1787), późniejszy żołnierz napoleoński poległy w bitwie pod Albuera.

W XIX wieku, pod zaborami, miejscowość była klasyfikowana jako wieś oraz folwark leżący w powiecie lipnowskim. Według danych ze skorowidzów z 1877 roku wieś administracyjnie należała do gminy Chalin, a wierni podlegali rzymskokatolickiej parafii św. Marii Magdaleny w MokowiePłonczyn, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VIII: Perepiatycha – Pożajście, Warszawa 1887, s. 309..

W okresie dwudziestolecia międzywojennego tutejszy majątek ziemski przeszedł modernizację w zakresie kompozycji przestrzennej. W latach 20. XX wieku dla folwarku Płonczyn opracowany został profesjonalny projekt ogrodu dworskiego. Jego autorem był Stefan Rogowicz, jeden z najwybitniejszych polskich planistów ogrodów i architektów krajobrazu tamtej epoki. W sierpniu 1920 roku, podczas wojny polsko-bolszewickiej, w rejonie wsi dochodziło do incydentów związanych z przemieszczaniem się wojsk radzieckich w kierunku Dobrzynia nad Wisłą.

W czasie okupacji niemieckiej 1939–1945 władze hitlerowskie w ramach akcji germanizacyjnej zmieniły oficjalną nazwę miejscowości na ''Plonczyn'' w latach 1939–1942, a w 1942 roku przemianowały ją na ''Plönsen''. Wieś znajdowała się w granicach okręgu urzędowego Amtsbezirk Hallingen, wchodzącego w skład powiatu lipnowskiego (Landkreis Lipno) w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy ZachodnieM. Kubicki: Germanizacja nazw miejscowości w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie 1939–1945. Wybór źródeł. Instytut Pamięci Narodowej, Gdańsk–Warszawa 2022. PDF [dostęp 2026-06-12].

W okresie powojennym w miejscowości funkcjonowała publiczna szkoła podstawowa. Od 1 stycznia 1996 roku organem prowadzącym dla placówki została gmina Wielgie. Na przełomie lat 1999–2000, w wyniku reformy systemu oświaty, postępującego niżu demograficznego oraz wysokich kosztów utrzymania, szkoła podstawowa została zlikwidowana, a budynek przestał pełnić funkcje edukacyjne na rzecz centralizacji szkolnictwa w innych ośrodkach gminyOświata, Urząd Gminy Wielgie, https://wielgie.pl [dostęp 2026-06-12]..

OSP Płonczyn Ochotnicza Straż Pożarna w Płonczynie została utworzona w 1927 roku z inicjatywy mieszkańców wsiDzieje gminy Wielgie, [w:] Folder Gminy Wielgie, Urząd Gminy Wielgie [dostęp 2026-05-29].. W kolejnym roku, po złożeniu wymaganej dokumentacji, formacja została oficjalnie wpisana do rejestru straży pożarnych Rzeczypospolitej. W 1932 roku, pięć lat po założeniu jednostki, strażacy przy wsparciu lokalnej społeczności wybudowali pierwszą remizę.

Działalność stowarzyszenia została reaktywowana po II wojnie światowej, 17 marca 1945 roku. Okres powojenny wiązał się z trudnościami logistycznymi, podczas których skupiono się na uzupełnianiu braków w sprzęcie i umundurowaniu oraz na szkoleniach podnoszących kwalifikacje przeciwpożarowe członków formacji.

W 2009 roku dotychczasowa remiza została rozebrana, a w jej miejscu wzniesiono Centrum Kulturalno Oświatowo Rekreacyjne. 2 maja 2010 roku, podczas uroczystego otwarcia nowego obiektu, jednostka OSP w Płonczynie otrzymała swój sztandar organizacyjny.

Zobacz też Płonczynek

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Wielgie (gmina)