Radoryż Kościelny – wieś (dawniej wieś gminna) w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Krzywda.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa siedleckiego.
Wieś stanowi sołectwo w gminie Krzywda. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z roku 2011 wieś miała 387 mieszkańców.
We wsi znajdują się rzymskokatolicki, trójnawowy, neogotycki, kościół parafialny pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej. Obok kościoła stoi dzwonnica, a nieco dalej znajduje się cmentarz parafialny.
We wsi znajdują się sklep spożywczy, remiza Ochotniczej Straży Pożarnej, świetlica wiejska i Szkoła Podstawowa im. Bolesława Prusa (dawniej – gimnazjum). Obok wsi, w dolinie Małej Bystrzycy, położonych jest kilka stawów.
Historia
W roku 1588 Jan Czyszkowski sfinansował i uposażył rzymskokatolicki kościół pod wezwaniem św. Jakuba; była to budowla o konstrukcji drewnianej.
W 1735 Krzysztofa Jezierskiego, starosta grodecki, ufundował kolejny kościół, również drewniany.
W latach 1910–1915 wybudowano obecnie istniejący kościół.
W roku 1922 powstała ochotnicza straż pożarna. Inicjatorem był Jan Gajek, miejscowy nauczyciel, który został wybrany prezesem zarządu jednostki. W następnym roku z pieniędzy pochodzących ze składek, kwest i darowizn zakupiono pompę ręczną i inne podstawowe wyposażenie, w kolejnym – beczkowóz i mundury. W 1928 roku wybudowano remizę, która pełniła też funkcję wiejskiej świetlicy, a w 1936 roku remiza wzbogaciła się o scenę, służącą m.in. do prezentacji przedstawień prężnie rozwijającego się tu amatorskiego teatru. Podczas wojny w remizie okupant urządził zlewnię mleka. W 1960 roku wybudowano garaż, choć pierwszy samochód pojawił się dopiero w roku 1965.
W latach 1922–1947 (około) przez miejscowość przechodziła kolejka wąskotorowa, którą trakcją konną przewożono produkty i zaopatrzenie huty szkła w Hucie-Dąbrowie do stacji stacji normalnotorowej w Krzywdzie.
11 grudnia 2025 oddano do użytku rondo na przecięciu dwóch głównych dróg miejscowości.
Pod koniec sierpnia 2026 zakończył się remont przebiegającej przez wieś drogi powiatowowej 1342L (Stary Patok – Radoryż Kościelny).
Galeria
Zobacz też parafia Matki Boskiej Częstochowskiej w Radoryżu Kościelnym Radoryż Smolany
Przypisy
GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
GUS. Wyszukiwarka TERYT. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (). Informacje na stronie diecezji siedleckiej. Strona gminy, sołectwa
Linki zewnętrzne
Kategoria:Radoryż Kościelny