thumb|Zachodni kraniec Raducza thumb|Domy w Raduczu Raducz – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Nowy Kawęczyn. Raducz wchodzi w skład sołectwa Nowy Dwór.
Położenie Raducz leży na Równinie Łowicko-Błońskiej, w północno-wschodniej części województwa łódzkiego, przy bocznej drodze odchodzącej na wschód od drogi wojewódzkiej nr 707 Skierniewice – Rawa Mazowiecka, w odległości ok. 70 km na południowy zachód od Warszawy. Odległość od stolicy województwa – Łodzi także wynosi ok. 70 km.
Skierniewice (siedziba powiatu) leżą ok. 18 km na północny zachód od wsi, siedziba gminy – Nowy Kawęczyn znajduje się w odległości ok. 4,5 km od osady, zaś sołectwo w Nowym Dworze dzieli od Raducza około 1 kilometr.W odległości 4 km od osady przebiega międzynarodowa droga szybkiego ruchu E67.
Ludność Od lat 70. XX wieku Raducz ma w głównej mierze charakter letniskowy. Na stałe zamieszkuje go około 38 osób (niemal wyłącznie w części wschodniej), natomiast w okresie letnim liczba mieszkańców wzrasta kilkakrotnie.Do przełomu lat 50. i 60. Raducz był typową wsią rolniczą licząca ok. 200–250 mieszkańców. W latach następnych stopniowo następowało znaczące zmniejszenie tej liczby spowodowane odpływem ludności do miast, głównie do Łodzi, Warszawy i Skierniewic, oraz w mniejszym stopniu do Rawy Mazowieckiej. To stamtąd obecnie pochodzi większość osób spędzających lato w osadzie. Są to niemal wyłącznie dawni mieszkańcy wioski lub ich potomkowie. Ludność stała zajmuje się rolnictwem tylko dla zaspokojenia własnych potrzeb, źródłem utrzymania są renty i emerytury oraz praca zarobkowa w zawodach pozarolniczych.
Od początku XXI wieku populacja osady wzrosła o kilkanaście procent (czyli o kilka osób) dzięki występującej w Polsce i Europie modzie do osiedlania się emerytów i ludzi wykonujących wolne zawody poza obszarami miast.
Poza stałą ludnością i – od lat 70. – letniakami, w Raduczu, na terenie tamtejszej jednostki wojskowej, aż do lat 90. przebywało także od kilkudziesięciu do ponad tysiąca żołnierzy.
Charakter osady Zabudowa thumb|Droga stanowiąca oś osady thumb|Wysadzana wierzbami aleja, stanowiąca początkowy fragment drogi do Babska Raducz w swej strukturze osadniczej wykazuje cechy pośrednie pomiędzy ulicówką a nietypową rzędówką. Większość zabudowań znajduje się po jednej (północnej) stronie drogi, a po przeciwnej stronie rozciągają się pola (obecnie nieużytki) oraz łąki. Wieś składa się z 2 części: wschodniej (starszej) i zachodniej, niegdyś na mapach nazywanej Raducz–Kolonia. Każda z połówek osady ma po ok. 20 domów rozciągniętych na długości ok. 0,5 km, oddalone są one od siebie od siebie także o ok. 0,5 km. Jedno odosobnione gospodarstwo znajduje się z dala od reszty wsi, około kilometra na północ, przy drodze prowadzącej do Psar.Domy w Raduczu są stare, niemal wszystkie postawiono jeszcze przed II wojną światową, prawie wszystkie – murowane. Domy te są (z jednym wyjątkiem) parterowe, z dwuspadowymi dachami. Jedynie kilka z nich jest zamieszkiwanych przez cały rok, pozostałe służą jako letniska.
Na wschodnim końcu wsi, w pobliżu dawnego dworu (obecnie stanowiącego własność MSW) znajduje się niewielka stara aleja, wysadzana kasztanowcami, długa na ok. 100 m.
Inna aleja, długości ok. 200 m, znajduje się po obu stronach znajdującego się we wsi początkowego fragmentu drogi prowadzącej do Babska, nieopodal dawnego pastwiska dla bydła. Składają się na nią stare, ponadstuletnie, częściowo spróchniałe wierzby.
Do lat 60. we wsi znajdował się również niewielki park, stanowiący niegdyś własność dworu, lecz obecnie zarósł on całkowicie i zdziczał tak, że wyglądem nie odbiega od innych lasów położonych w pobliżu wsi.
Poza zabudowaniami do wsi należą też pewne obszary gruntów dawniej wykorzystywanych rolniczo. Te niegdysiejsze pola uprawne i łąki należące do raduckich chłopów sięgały aż do rzeki Rawki (ok. 1,5–3 km od zabudowań osady).
Na północ od osady znajdują się zabudowania jednostki wojskowej. Stoją one na terenie jednostki; cały ten obszar otoczony jest ogrodzeniem. Część tych zabudowań pochodzi jeszcze z czasów carskich. Są to długie, parterowe XIX-wieczne budynki, o czterospadowym dachu. Zbudowane są z drewnianych bali. Poza tym na terenie jednostki znajdują się zabudowania nowsze, z lat 80., w formie 2-piętrowych bloków.
Przy zachodnim krańcu osady znajduje się boisko sportowe, wykorzystywane niekiedy do rozgrywania meczów piłkarskich przez Gminny Klub Sportowy „Manchatan” Nowy Kawęczyn.
Rolnictwo thumb|Obszar dawnych raduckich pól Grunty orne w okolicy Raducza należą do niskich klas bonitacyjnych; obecnie niemal w całości leżą one odłogiem. Jedynie ogródki przydomowe posiadają glebę klasy IV i w nich dla zaspokojenia własnych potrzeb, mieszkańcy wsi uprawiają warzywa.
Do lat 50. Raducz był typową wsią mazowiecką, zaś jego ludność trudniła się niemal wyłącznie rolnictwem oraz chowem i hodowlą zwierząt. Uprawiano zboża, głównie żyto i owies, a także ziemniaki oraz warzywa, zwłaszcza kapustę, marchew i buraki cukrowe. Chów zwierząt obejmował bydło domowe (w latach 50. we wsi żyło ponad 60 krów), świnie, konie oraz drób (głównie kury i gęsi). Przed II wojną duże znaczenie miała także hodowla owiec i kóz. Sadownictwo nie odgrywało w gospodarce wsi większej roli, jedynie jabłonie rosły w większości przydomowych ogrodów.
Od końca lat 50. znaczenie rolnictwa w życiu wsi stopniowo malało: niektórzy mieszkańcy znajdowali inne zajęcia, niezwiązane z pracą na roli, inni, zwłaszcza młodsi, przeprowadzali się do miast, pozostawiając ziemię starszym. Gdy w końcu lat 60. dano rolnikom możliwość przechodzenia na emerytury, raduckie pola i łąki zaczęły stopniowo zarastać dziką roślinnością. Jeszcze na początku lat 80. pod uprawą znajdowała się ponad połowa dawnych pól, a na pastwisku nieopodal osady pasło się kilka krów, parę koni i dziesiątki gęsi.
Rosyjski cmentarz wojskowy thumb|Zadrzewiony dawny rosyjski cmentarz wojskowy wyróżnia się wśród pól W okresie stacjonowania w Raduczu garnizonu Imperium Rosyjskiego (do 1914 r.), ok. 2 km na wschód od wsi, na obszarze położonym dziś wśród pól należących do sąsiedniej wsi Babsk, znajdował się niewielki rosyjski cmentarz wojskowy. Cmentarz uznawano za leżący w Raduczu prawdopodobnie z uwagi na to, że w tej wsi znajdowała się jednostka wojskowa; geograficznie nekropolia leżała bliżej Babska. Na cmentarzu tym grzebani byli żołnierze carscy zmarli w czasie odbywania służby wojskowej, zaś w 1914 r. pochowano tam także żołnierzy poległych w wyniku trwających w okolicy Raducza walk, które były częścią tzw. bitwy nad Rawką. Do wojny na terenie garnizonu znajdowała się niewielka cerkiew. W trakcie działań wojennych w 1914 r., podczas niemieckiego ostrzału artyleryjskiego, świątynia ta została całkowicie zniszczona, a sam cmentarz w znacznym stopniu zdewastowany. Nagrobków nigdy nie naprawiono. Jeszcze w latach 60 XX w. na terenie tym można było odnaleźć resztki kamiennych nagrobków z napisami wykonanymi cyrylicą, w latach 90 XX w. nie było już po nich żadnego śladu. Na miejscu cmentarza jest obecnie zbiorowisko drzew i krzewów, tak gęste, iż wejście na teren dawnej nekropolii jest praktycznie niemożliwe. Obszar dawnego cmentarza właśnie tym wyróżnia się z okolicy, gdyż jest jedynym w promieniu ok. 1–2 km zbiorowiskiem zarośli, położonym wśród pól uprawnych.
Historia Do XIX w. Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie bielskim ziemi rawskiej województwa rawskiegoCorona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego..
thumb|Oddalone o ok. 5 km od Raducza grodzisko w Starej Rawie (ukryte w drzewach) – dowód starego osadnictwa w pobliżu wsi Raducz jest dość starą wsią, nie wiadomo dokładnie kiedy powstał, na pewno istniał już w XVIII w. Prawdopodobnie osada jest znacznie starsza, gdyż tereny w pobliżu wsi, jak i na całym Mazowszu były zaludnione dość gęsto już średniowieczu. W XI-XII w. w odległej od Raducza o ok. 4,6 km Starej Rawie oraz oddalonym o 6 km Kurzeszynie istniały drewniane grody otoczone palisadami, po których zachowały się pozostałości w postaci grodzisk. Od XIII w. potwierdzone jest także istnienie pobliskiego Jeruzala, a od XIV w. – sąsiednich: Nowego Dworu i Babska.
Na stary rodowód osady wskazuje także fakt, iż wywodzące się od nazwy wsi nazwisko szlacheckie „Raducki” pojawia się w dokumentach znacznie wcześniej, niż pisemne wzmianki o samym Raduczu.
Do końca XVIII wieku wieś była zlokalizowana prawdopodobnie we wschodnim krańcu obecnej osady. Obszar zabudowany obejmował być może także fragment terenów obecnego poligonu, w wyniku czego wieś leżała nieco bliżej Babska, niż położona jest obecnie.
W XVIII w. Raducz należał do właścicieli sąsiedniego Babska.
Lata 1800–1914 Na początku XIX w. istniała tylko wschodnia część dzisiejszej wsi, należąca do położonego na końcu obecnej osady dworu. Zachodnią część miejscowości w latach 20. XIX w. założyli koloniści ewangeliccy z zachodniej Europy, głównie Niemiec, osiedlający się w okolicach Rawy Mazowieckiej. Osadnicy owi opuścili Raducz jeszcze w XIX wieku, a ich miejsce zajęli polscy chłopi.
Obszar pomiędzy oboma częściami miejscowości oddzielała odległość około kilometra. Wschodnia część osady została rozbudowana w stronę zachodniej po przekazaniu przez wojsko rosyjskie niewielkiego fragmentu ziem poligonu ówczesnemu właścicielowi Raducza, który teren ten podzielił na działki i rozdzielił pomiędzy chłopów, z przeznaczeniem na zagrody.
Od początku XIX w. Raducz stanowił odrębną gminę (aczkolwiek nazwa tej jednostki podziału administracyjnego nie odpowiada obecnemu znaczeniu tego słowa: w owym czasie gminami mogły być miejscowości liczące powyżej 10 domostw). Gmina w Raduczu istniała do połowy XIX stulecia.
W XIX w. majątek Raducz stanowił własność Konstancji Gładkowskiej (1810−1889) – śpiewaczki opery warszawskiej – młodzieńczej miłości Fryderyka Chopina, która jest pochowana w na cmentarzu w sąsiednim Babsku, będącym parafialną nekropolią Raducza.
Na początku XIX w. w osadzie zostały zbudowane koszary, w których stacjonował rosyjski garnizon. W okresie tym wieś rozwijała się, do czego przyczyniał się ogólny rozwój gospodarczy Królestwa Polskiego, ale w głównej mierze rozwój osady odbywał się dzięki istnieniu owej jednostki wojskowej.
Lata 1914–1939 Na początku I wojny światowej, późnym latem i jesienią 1914 r. w okolicy Raducza toczyły się ciężkie walki niemiecko-rosyjskie, będące częścią większych bojów w rejonie Rawki (tzw. bitwa nad Rawką), po których w okolicznych lasach nadal istnieją pozostałości w formie resztek okopów. W wyniku tych walk, a zwłaszcza prowadzonego znad rzeki Rawki ostrzału położonych we wsi koszar armii rosyjskiej i położonego poza osadą rosyjskiego cmentarza wojskowego, osada nieco ucierpiała. W znacznym stopniu zniszczony został ów cmentarz wojskowy i garnizonowa cerkiew. W wyniku walk Rosjanie opuścili Raducz. Zajęcie osady przez Niemców i związane z tym rekwizycje niekorzystnie odbiły się na sytuacji Raducza i jego mieszkańców. Sytuację tę pogłębiał spowodowany wojną ogólny upadek gospodarczy kraju. Liczne szkody zostały wyrządzone także w 1918 r., w trakcie wycofywania się okupantów; m.in. spalony został wtedy dwór w sąsiednim Nowym Dworze, w którym pracowała pewna liczba mieszkańców Raducza.