thumb|240px|Dom Mieczysława i Adama Sołtysów przy ul. Samczuka 28 (dawna ul. Poniatowskiego) we Lwowie thumb|240px|Grób Mieczysława i Adama Sołtysów na Cmentarzu Łyczakowskim

Adam Sołtys (ur. 4 lipca 1890 we Lwowie, zm. 6 lipca 1968 tamże) – polski kompozytor, dyrygent, muzykolog, krytyk muzyczny, profesor konserwatorium Polskiego Towarzystwa Muzycznego we Lwowie.

Życiorys Był synem Mieczysława Sołtysa i Józefy z Morawieckich. Jego wybitne uzdolnienia muzyczne zostały zauważone już w dzieciństwie. Rozpoczął pod okiem rodziców edukację muzyczną (grał na skrzypcach i fortepianie oraz uczył się teorii muzyki) w wieku 6 lat.

Po śmierci matki uczył się w konserwatorium Galicyjskiego Towarzystwa Muzycznego we Lwowie (skrzypce u Maurycego Wolfsthala i teorii pod kierunkiem ojca). W 1911 ukończył jednocześnie II gimnazjum oraz konserwatorium. Następnie wyjechał za granicę i studiował kompozycję w Königliche Hochschule für Musik w Charlottenburgu, którą ukończył w 1914 oraz Königliche Akademie der Künste w Berlinie (jako stypendysta rządu niemieckiego), ukończył w 1916.

W latach 1917–1919 odbył służbę wojskową w armii austro-węgierskiej, a od 1918 w Wojsku PolskimFryderyk Chopin (1810–1849) i jego lwowscy kontynuatorzy.. W 1919 został profesorem Konserwatorium Polskiego Towarzystwa Muzycznego we Lwowie. W 1920 wyjechał ponownie do Berlina, gdzie w 1922 uzyskał doktorat z filozofii na podstawie pracy Georg Ōssterreich (1664–1735). Sein Leben und Werke. Ein Beitrag zur Geschichte der norddeutschen Kantate.

Po powrocie do Lwowa wykładał w konserwatorium lwowskim przedmioty teoretyczne i kompozycję, później dodatkowo prowadził kursy operowe, klasę orkiestrową oraz dyrygenturę. Uczył m.in. Jadwigę Szajnę-Lewandowską. Zasiadał w jury wielu konkursów muzycznych, m.in. I Konkursu Pianistycznego im. F. Chopina (1927). W 1929, po śmierci ojca został dyrektorem PTM i konserwatorium. Działał również jako muzykolog i krytyk muzyczny. W 1936 objął kierownictwo redakcji muzycznej lwowskiej rozgłośni Polskiego Radia.

Po zajęciu Lwowa przez ZSRR (22 września 1939) pozostał do końca 1939 na stanowisku dyrektora konserwatorium. W latach 1940–1941 był kierownikiem Oddziału Polskiego, dziekanem Wydziału Dyrygenckiego w zreorganizowanym przez Sowietów lwowskim konserwatorium. W czasie okupacji niemieckiej (od czerwca 1941) uczył muzyki oraz języków obcych w szkole prywatnej.

Po wojnie pozostał we Lwowie i do końca życia pracował jako profesor w Lwowskim Konserwatorium Państwowym im. Łysenki. Występował również jako dyrygent Lwowskiego Państwowego Teatru Opery i Baletu oraz Lwowskiej Filharmonii Państwowej.

Jego uczniami w okresie przedwojennym byli m.in.: Jerzy Kołaczkowski, Witold Krzemieński, Roman Haubenstock-Ramati, Roman Kuklewicz, Stanisław Skrowaczewski, Zofia Iszkowska, Zofia Lissa i Tadeusz Machl (teoria muzyki), zaś po wojnie m.in. Leszek Mazepa, Szymon Niemand, Andrzej Nikodemowicz, Myrosław Skoryk.

Od 1923 był mężem Gabrieli Jędrzejewskiej.

Został pochowany w rodzinnym grobowcu na Cmentarzu Łyczakowskim.

Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (9 listopada 1932) „za zasługi na polu muzycznem”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921

Twórczość Komponował utwory instrumentalne (orkiestrowe, kameralne, fortepianowe), wokalne i wokalno-instrumentalne (pieśni solowe na głos z fortepianem lub orkiestrą). Jego styl muzyczny ukształtował się pod wpływem późnego romantyzmu oraz polskich tradycji narodowych.

Przypisy

Bibliografia

Kwartalnik „Cracovia Leopolis” 1/2001 () – skrót życiorysu, opracowanego przez córkę, Marię Sołtys.

Linki zewnętrzne Strona internetowa poświęcona Mieczysławowi i Adamowi Sołtysom (dostęp 2013-08-05) Polskie Radio- Sołtysowie ze Lwowa (dostęp 2015-02-17)

Kategoria:Absolwenci Konserwatorium Lwowskiego Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki poważnej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Konserwatorium Lwowskiego Kategoria:Ludzie związani z radiofonią w II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy we Lwowie po II wojnie światowej Kategoria:Polscy jurorzy Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Zmarli w 1968