Udinese Calcio – włoski klub piłkarski z siedzibą w mieście Udine w północnej części kraju. Obecnie występuje w rozgrywkach Serie A. Swoje mecze rozgrywa na Stadio Friuli liczącym 25 132 miejsc siedzących. Drużyna do tej pory nie odnosiła żadnych większych sukcesów, ich najważniejsze osiągnięcia to wygranie rozgrywek Serie B w 1925, 1956 i 1979 roku oraz zwycięstwo w Pucharze Intertoto w 2000 roku. Wcześniej klub wywalczył kilka krajowych trofeów, jednak żadne z nich nie było organizowane przez Włoski Związek Piłki Nożnej i nie jest uważane za oficjalne osiągnięcie.
W sezonie 1954/1955 zespół wywalczył wicemistrzostwo Włoch, jednak Włoski Związek Piłki Nożnej zdegradował klub do drugiej ligi za rzekomą korupcję. Taka sama kara spotkała wówczas drużynę Catanii. Udinese jednak już po roku powróciło do najwyższej klasy rozgrywek w kraju.
Zespół domowe spotkania rozgrywa w koszulkach w biało-czarne pasy, białych spodenkach oraz białych skarpetach. Kolory te wywodzą się od herbu miasta, który widnieje również w herbie klubu. Udinese posiada kilka przydomków, między innymi "Zebrette" (małe zebry) oraz "Bianconeri" (biało-czarni). Na Udinese często mówi się również "Friulani", bowiem miasto Udine leży w regionie Friuli-Wenecja Julijska. Od sezonu 1995/1996 zespół nieprzerwanie występuje w Serie A.
Historia Początki Klub Udinese Calcio został założony w 1896 roku jako część istniejącego już od roku stowarzyszenia sportowego o nazwie Società Udinese di Ginnastica e Scherma. W swoim pierwszym sezonie zespół wywalczył Torneo FNGI pokonując w Treviso klub Ferrara Calcio 2:0, jednak ten tytuł nie jest uznawany za oficjalny. 5 lipca 1911 roku grupa sportowców ze stowarzyszenia założyła klub o nazwie AC Udinese i drużyna kierowana przez Luigiego Dal Dana została przyjęta do Włoskiego Związku Piłki Nożnej. Pierwszy oficjalny mecz rozegrała z Juventusem Palmanova i towarzyskie spotkanie zakończyło się zwycięstwem "Friulanich" 6:0.
W sezonie 1912/1913 Udinese po raz pierwszy w swojej historii przystąpiło do oficjalnych rozgrywek organizowanych przez FIGC. Klub wziął udział w Campionato Veneto di Promozione, w którym oprócz niego rywalizowały również Petrarca oraz Padova. Udinese zajęło w końcowej tabeli drugie miejsce i awansowało do najwyższej klasy rozgrywek w kraju – Prima Categoria. W tej lidze klub z Udine nie radził sobie jednak najlepiej i zawsze odpadał już w grupie eliminacyjnej. Po zakończeniu I wojny światowej, 22 kwietnia 1919 roku AC Udinese przyłączyło się do Associazione Sportiva Udinese, którego prezesem był wówczas hrabia Alessandro del Torso.
Lata 20. Podczas rozgrywek 1920/1921 Udinese również zostało wyeliminowane w rundzie eliminacyjnej. Był to pierwszy sezon, w którym w ekipie "Friulianich" grał Gino Bellotto. Gracz ten spędził w Udine łącznie siedemnaście sezonów, co do tej pory pozostaje klubowym rekordem. W 1922 roku po raz pierwszy w historii zostały zorganizowane rozgrywki o Puchar Włoch. Do turnieju nie przystąpiły najlepsze drużyny w kraju, a pod ich nieobecność "Zebrette" dotarli do finału. W decydującym spotkaniu rozegranym 16 lipca Udinese przegrało jednak 0:1 z klubem FC Vado. W lidze Udinese zajęło drugą lokatę w Girone Eliminatorio Veneto, co pozwoliło im na awans do wyższej klasy rozgrywek. Stało się tak mimo tego, że według reformy przeprowadzonej przez Włoski Związek Piłki Nożnej została zmniejszona liczba zespołów biorących udział w lidze.
Sezon 1922/1923 był dla klubu zupełnie nieudany. Udinese zajęło ostatnie miejsce w grupie B Prima Divisione i spadło do drugiej ligi, a oprócz tego jego sytuacja finansowa znacznie się pogorszyła. 24 sierpnia 1923 roku AC Udinese zostało oddzielone od AC Udinese Friuli i klub został zmuszony do utworzenia własnego budżetu. Wszystkie długi zespołu zostały spłacone przez prezesa Alessandro Del Torso, który sprzedał część swoich obrazów na aukcji. Udinese w końcowej tabeli drugiej ligi uplasowało się na drugim miejscu. W sezonie 1924/1925 Udinese w grupie D Seconda Divisione zajęło również drugą lokatę, jednak zdobyło tyle samo punktów co Vicenza Calcio oraz Olympia River. Do rozstrzygnięcia potrzebne były play-offy, które zwyciężyli "Friulani". Najpierw Udinese pokonało Olympię 1:0, a później zremisowało z Vicenzą 1:1 i dzięki temu awansowało do Prima Divisione.
Prima Divisione w sezonie 1925/1926 było podzielone na dwie grupy, w których grało po dwanaście zespołów. Udinese trafiło do grupy A, jednak w 22 meczach wywalczyło tylko 13 punktów i zajęło w końcowej tabeli dziesiąte miejsce. Kolejne rozgrywki "Zebrette" rozpoczęli więc w drugiej lidze, a dokładnie w Prima Divisione Cadetta, które zajęło miejsce wcześniejszych rozgrywek o nazwie Seconda Divisione. Piłkarze Udinese rywalizowali w grupie B, jednak uplasowali się w niej na ostatniej pozycji. Włoski Związek Piłki Nożnej przeprowadził jednak kolejną reformę ligowych rozgrywek i dzięki niej Udinese uniknęło spadku do trzeciej ligi. Następnie we Włoszech doszło do kolejnej zmiany, od czasu której rozgrywki pierwszej ligi nosiły nazwę Serie A, natomiast drugiej ligi Serie B. W sezonie 1929/1930 Udinese dzięki zajęciu pierwszego miejsca w swojej grupie w Prima Divisione uzyskało awans do Serie B.
Lata 30. Pobyt Udinese w Serie B trwał tylko przez dwa lata, w trakcie których drużyna ponownie znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej. W sezonie 1930/1931 "Bianconeri" szczęśliwie uniknęli spadku zajmując w końcowej tabeli piętnaste miejsce i tylko dzięki lepszej sytuacji bramkowej od Lucchese pozostali w gronie drugoligowców. W kolejnych rozgrywkach Udinese uplasowało się na szesnastej pozycji i razem z Lecce i Parmą spadło do trzeciej ligi. W sezonie 1933/1934 Udinese zajęło w swojej grupie w Prima Divisione drugie miejsce. Następnie w lidze zostały utworzone cztery grupy i w każdej rywalizowały cztery kluby. "Friulani" w swojej grupie zdobyli siedem punktów w sześciu meczach, tyle samo co Pisa Calcio. Z każdej grupy do Serie B awansowała tylko jedna drużyna, więc do rozstrzygnięcia potrzebne było spotkanie barażowe. 22 lipca 1934 roku w rozegranym w Rzymie pojedynku Udinese przegrało jednak z Pisą 3:1 i pozostało w trzeciej lidze. Spotkaniu temu towarzyszyło sporo kontrowersji, ponieważ początkowo mecz miał zostać rozegrany w Mediolanie. Sytuacja ta była powodem rezygnacji prezydenta drużyny – Menazziego Morettiego.
W 1935 roku zmieniono nazwę rozgrywek Prima Divisione na Serie C i podzielono je na cztery grupy. "Zebrette" początkowo zajęli w Serie C trzecią pozycję, później uplasowali się natomiast na dziesiątym oraz szóstym miejscu. Kluczowym momentem był sezon 1938/1939, kiedy to zawodnicy Udinese najpierw zwyciężyli w grupie A, po czym zapewnili sobie awans do Serie B dzięki zajęciu drugiego miejsca w jednej z grup finałowych.
Lata 40. Przez trzy lata z rzędu włoski zespół plasował się w środkowych rejonach tabeli drugiej ligi, a klubem kierował były gimnastyk – Pietro Piselli. W sezonie 1942/1943 Udinese zajęło jednak dopiero piętnaste miejsce w Serie B i miało spaść do trzeciej ligi. W latach 1944–1945 wszystkie oficjalne rozgrywki piłkarskie we Włoszech zostały zawieszone z powodu II wojny światowej. Po zakończeniu wojny rozgrywki ponownie wystartowały, jednak dzięki zmianom przeprowadzonym przez Włoski Związek Piłki Nożnej Udinese pozostało w drugiej lidze. Jedyna różnica polegała na tym, że Serie B nosząca już nazwę "Serie B Alta Italia" została podzielona na trzy grupy i w każdej rywalizowało po dwanaście drużyn. Następnie w nazwie rozgrywek pozbyto się członu "Alta Italia", a Udinese zakończyło zmagania w swojej grupie na jedenastym miejscu. Później przeprowadzono kolejną reformę rozgrywek i zdecydowano o likwidacji trzech grup w Serie B i utworzenie jednej, tak jak to miało miejsce w Serie A. W tym celu z drugiej ligi musiały spaść łącznie 33 zespoły, po 11 z każdej grupy. Wśród tych klubów znalazło się również Udinese, któremu jedenasta lokata nie zapewniła utrzymania w Serie B. Już w sezonie 1948/1949 "Frulani" powrócili jednak do grona drugoligowców. Wcześniej Guido Cappelletto złożył rezygnację z funkcji prezydenta Udinese. Jego miejsce zajął Giuseppe Bertoli – kierownik firmy Officine di Paderno mającej siedzibę na północy Udine, który spłacił długi klubu sięgające niemal dziewięciu milionów funtów.
Lata 50. W sezonie 1949/1950 "Bianconeri" zajęli drugie miejsce w Serie B tracąc jeden punkt do SSC Napoli i po raz pierwszy w historii klubu awansowali do Serie A. W swoim pierwszym meczu w najwyższej klasie rozgrywek w kraju przegrali z Milanem 6:2. W końcowej tabeli Udinese zajęło dziewiątą lokatę gromadząc 38 punktów w 35 pojedynkach. Najlepszym strzelcem zespołu był Duńczyk Erling Sørensen – autor 10 trafień. Później prezydent drużyny – Giuseppe Bertoli mianował na swojego następcę własnego syna – Dino Bruseschiego, a sam został honorowym prezesem klubu. W kolejnych latach Udinese w lidze zajęło kolejno dwunaste, dziesiąte i szesnaste miejsce. Podczas rozgrywek 1954/1955 drużyna wywalczyła wicemistrzostwo Włoch, a Lorenzo Bettini z 20 bramkami na koncie zajął drugą lokatę w klasyfikacji najlepszych strzelców. Tytuł wicemistrzowski został jednak Udinese odebrany, natomiast klub zdegradowany z powodu korupcji jakiej miał się dopuścić 31 maja 1953 roku. Udinese przystąpiło więc do rozgrywek Serie B i w sezonie 1955/1956 zajęło w nich pierwsze miejsce. Po powrocie do Serie A zespół uplasował się na czwartej pozycji za Milanem, Fiorentiną i S.S. Lazio. Giuseppe Secchi wspólnie z Luisem Vinicio z Napoli zajął drugie miejsce w klasyfikacji najlepszych strzelców. W kolejnym roku Udinese skończyło ligowe rozgrywki na dziewiątej pozycji, a przez kolejne trzy sezony z rzędu zajmowało w Serie A piętnaste miejsce.
Lata 60. i 70. Podczas rozgrywek Serie A 1961/1962 "Friulani" zajęli w tabeli ostatnią pozycję i spadli do drugiej ligi. W niej także radzili sobie nie najlepiej i już w sezonie 1963/1964 zajmując dziewiętnaste miejsce w tabeli spadli do Serie C. Udinese było blisko powrotu do Serie B podczas rozgrywek 1965/1966, jednak w swojej grupie zajęło drugą lokatę za Savoną. Z roku na rok klub zajmował w ligowej tabeli coraz niższe pozycję, jednak nigdy nie uplasował się na gorszym miejscu niż dziesiąte. Następnie przez cztery lata z rzędu Udinese zajmowało lokatę w pierwszej trójce swojej grupy, po czym zakończyło ligowe rozgrywki na siódmej pozycji. W sezonie 1976/1977 Udinese uplasowało się na drugim miejscu tracąc cztery punkty do Cremonese. Przełomowy dla ekipy "Zebrette" był sezon 1977/1978. Zespół wreszcie zwyciężył w grupie A Serie C i powrócił do drugiej ligi. Oprócz tego wywalczył Puchar Serie C pokonując w meczu finałowym Regginę, a także zdobył Puchar Anglo-Włoski wygrywając z Bath City. Już w pierwszym roku po awansie do Serie B Udinese zajęło w lidze pierwsze miejsce i po ponad dwóch dekadach powróciło do pierwszej ligi.
Lata 80.