mały|Ewa Wiśniewska (Marianna) i Tomasz Zaliwski (Klaudio) w sztuce Teatru Nowego „Kaprysy Marianny”. Warszawa, 1980 thumb|Odcisk dłoni i podpis E. Wiśniewskiej w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach Ewa Maria Wiśniewska (ur. 25 kwietnia 1942 w Warszawie) – polska aktorka teatralna i filmowa. Laureatka dwóch Orłów za najlepszą drugoplanową rolę kobiecą (w filmach Ogniem i mieczem i Zupa nic).

Życiorys Ukończyła XV Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Narcyzy Żmichowskiej w Warszawie i PWST w Warszawie, w 1963 zagrała Polly Peachum w spektaklu dyplomowym Opera za trzy grosze (reż. Aleksander Bardini).

W 1959 zwyciężyła w konkursie Piękne dziewczęta – na ekrany! zorganizowanym przez czasopsimo „Film” (zdjęcia konkursowe wykonał jej Edward Hartwig) i w nagrodę została zaproszona na zdjęcia próbne do Łodzi, ale nie przeszła castingu.

W latach 1964–1974 była aktorką Teatru Ludowego w Warszawie. Następnie występowała na scenie stołecznych teatrów: Kwadrat (1974–1977), Nowego (1977–1983) i Ateneum (1982–2009). Od lat 90. występuje gościnnie w spektaklach wystawianych przez Teatr Scena Prezentacje w Warszawie, m.in. wykreowała tytułową rolę aktorki Julii Lambert w Julio, jesteś czarująca (1992), za którą w 1993 zebrała pochwalne recenzje w prasie i otrzymała nagrodę na 33. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych. Zagrała w kilku spektaklach Teatru Telewizji. W 2004 zadebiutowała w Teatrze Narodowym poczwórną rolą (Matki, Cioci, Królowej i Hrabiny) w Błądzeniu (reż. Jerzy Jarocki), za którą otrzymała nagrodę Feliksa Warszawskiego za najlepszą rolę kobiecą. W 2009 została etatową aktorką tego teatru.

Tuż po ukończeniu studiów aktorskich zagrała Jankę w filmie Jerzego Hoffmana i Edwarda Skórzewskiego Prawo i pięść (1964). Następnie wystąpiła jako Anna, dziewczyna lotnika Royal Air Force (Andrzej Łapicki), w dramacie psychologicznym Janusza Morgensterna Życie raz jeszcze (1965). Ogólnopolską popularność wśród telewidzów przyniosła jej tytułowa rola Ewy Lipskiej, lekarki Ośrodka Zdrowia w Międzyborzu, w serialu Doktor Ewa (1970). Uznanie zyskała kreacją Róży Żabczyńskiej w filmie psychologicznym Ryszarda Bera Cudzoziemka (1986), za którą otrzymała nagrodę za pierwszoplanową rolę kobiecą na 11. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku. Za rolę Pani R. w filmie Tomasza Zygadły Sceny dziecięce z życia prowincji (1986) otrzymała w 1987 nagrodę Złote Groni na 7. Lubuskim Lecie Filmowym w Łagowie. Również w 1987 dostała Nagrodę Szefa Kinematografii za twórczość filmową w dziedzinie filmu fabularnego za rok 1986, nagrodę „Trybuny Ludu”, Złotą Kaczkę dla najlepszej polskiej aktorki i tytuł „gwiazdy sezonu filmowego” na 17. Lubuskim Lecie Filmowym w Łagowie. Zagrała Joannę, schizofreniczną żonę Jana Milewskiego (Piotr Fronczewski), głównego bohatera filmu psychologicznego Wiesława Saniewskiego Dotknięci (1989), który otrzymał nagrodę dziennikarzy na 13. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Wystąpiła w ekranizacjach kilku powieści: jako kniahini Kurcewiczowa w historycznym filmie wojennym Jerzego Hoffmana Ogniem i mieczem (1999), królowa Calanthe w filmie fantasy Marka Brodzkiego Wiedźmin (2001) i wiedźma Jarucha w filmie historycznym Hoffmana Stara baśń. Kiedy słońce było bogiem (2003). W latach 2004–2006 występowała jako Weiss-Korzycka, matka Henryka (Tomasz Kot), w serialu Na dobre i na złe w TVP2.

Była bohaterką programów telewizyjnych: 3000 sekund z Ewą Wiśniewską (1974), Ewa i Małgosia (1974) i Ewa Wiśniewska przedstawiq (1975).

W 2000 odcisnęła dłoń na Promenadzie Gwiazd podczas 5. Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach. Została odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi (1979), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2003) za „wybitne zasługi dla kultury polskiej i osiągnięcia w twórczości artystycznej” – pkt 8. oraz Srebrnym (2007) i Złotym (2024) Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. W 2018 otrzymała Nagrodę im. Ireny Solskiej.

Życie prywatne Jej ojciec, Eugeniusz Wiśniewski, był skrzypkiem w Filharmonii Narodowej w Warszawie, a matka – prawniczką. Ma dwie młodsze siostry: Małgorzatę, która także została aktorką, i Jolantę, italianistkę.

Jej pierwszym mężem był aktor Robert Polak, z którym ma córkę, Grażynę (ur. 1963). Drugim mężem aktorki był włoski dziennikarz o imieniu Franco. Przez wiele lat pozostawała w nieformalnym związku z aktorem Krzysztofem KowalewskimTygodnik „Życie na Gorąco” nr 27, 5 lipca 2012, s. 35..

Filmografia Źródło: 1957: Kanał – dziewczyna podająca wodę powstańcom 1963: Zbrodniarz i panna – Marysia 1964: Prawo i pięść – Janka 1965: Życie raz jeszcze – Anna 1965: Sam pośród miasta – Basia 1965: Perły i dukaty – Anita 1965: Markiza de Pompadour – Anita 1965: Podziemny front – „Irka”, łączniczka AL (odc. 2 i 6) 1965: Rozwód po polsku – Anna Gościkowa 1966: Przedświąteczny wieczór – Aldona 1967: Stawka większa niż życie – Anna (odc. Ostatnia szansa) 1967: Zamrożone błyskawice (Die Gefrorenen Blitze) – Hanka 1967: Szach i mat! 1968: Mistrz tańca – żona umierającego staruszka 1969: Tylko umarły odpowie – Renata 1970: Album polski – asystentka profesora 1970: Doktor Ewa – Ewa Lipska 1971: Diament radży – Carla van Lere 1971: Wezwanie – gość weselny 1972: Ogłoszenie matrymonialne – Zofia 1973: Wielka miłość Balzaka – Sara Guidoni-Visconti 1973: Janosik – Izabela 1974: Janosik – Izabela 1975: Wyjazd służbowy – Ela 1977: Wesołych świąt – plastyczka Renia 1977: Granica – Ewa, znajoma Zenona z Paryża 1977: Lalka – baronowa Saint-Germain 1978: Umarli rzucają cień – Julia 1978: Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz – Anna Krzakoska 1978: Roman i Magda – Zofia, koleżanka Romana ze studiów 1978: Hallo Szpicbródka, czyli ostatni występ króla kasiarzy – Vera Patroni 1978: 07 zgłoś się – ona sama 1979: Paciorki jednego różańca – Zosia 1980: Alicja (Alice) 1980: Głosy – Zofia Werte 1981: Wielka majówka – matka Agnieszki 1981: Białe tango – dyrektor Anna Pawłowicz (Gajewska) 1982: Dolina Issy – Helena Juchniewicz, ciotka Tomaszka 1983: Odwet – Madzia Midroniowa 1983: Mgła – Ewa 1984: Lata dwudzieste... lata trzydzieste... – żona Krzyżtoporskiego 1984: Thais – matka Albina 1985: Osobisty pamiętnik grzesznika przez niego samego spisany – Laura 1985: Sceny dziecięce z życia prowincji – pani R. 1985: Gra w ślepca – Hanka Rettinger 1986: Cudzoziemka – Róża Żabczyńska 1986: Zielone kasztany – Danuta Krajewska 1988: Śmieciarz – Marlena (odc. 1) 1988: Dotknięci – Joanna 1990: Życie za życie. Maksymilian Kolbe – Klara 1990: Ucieczka z kina „Wolność” – była żona cenzora 1990: Napoleon – Fanny Bertrand 1990: Sheng zhan feng yun – żona ambasadora 1992: Przeklęta Ameryka – Teresa Szymańska 1995: Młode wilki – żona dyrektora banku 1998: Siedlisko – pani Zuza, właścicielka galerii 1998: Złoto dezerterów – generałowa, ciotka Oleńki 1999: Ogniem i mieczem – kniahini Kurcewiczowa 1999: Wszystkie pieniądze świata – Wika Majchrzakowa, ciotka Burka 2000: Ogniem i mieczem – kniahini Kurcewiczowa 2000: Miasteczko – Wanda Tarnawska 2000: Twarze i maski – Irena Knabl 2001: Listy miłosne – Zofia 2001: Wiedźmin – królowa Calanthe 2002: Wiedźmin – królowa Calanthe 2003: Psie serce – Maria 2003: Stara baśń. Kiedy słońce było bogiem – Jaruha 2004–2006: Na dobre i na złe – Weiss-Korzycka, matka Henryka 2004: Stara baśń – Jaruha 2005: Egzamin z życia – nauczycielka Elżbieta „Mucha” 2005: Po sezonie – Rita, właścicielka pensjonatu 2006–2010: Na Wspólnej – Krystyna Kopczyńska 2011: 1920 Bitwa warszawska – Ada 2012: Piąta pora roku – Barbara 2014: Zbliżenia – matka Marty 2018: Juliusz – gwiazda na pogrzebie ojca Juliusza 2021: Zupa nic – babcia Kasi i Marty 2021: Mecenas Porada – Magda Koliba (odc. 4) 2024: Gra z Cieniem – Nina Nielsen 2024: Za duży na bajki 2 – Teresa Banaś

Odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (nadanie 2015 – pkt 3.; wręczenie 2017) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2003) Złoty Krzyż Zasługi (1988) Srebrny Krzyż Zasługi (1979) Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2023) Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2007)

Nagrody 1993: nagroda aktorska XXXIII Kaliskich Spotkań Teatralnych za rolę Julii Lambert w spektaklu Julio jesteś czarującaWiadomości z miast i gmin, w: Kronika Wielkopolski, nr 3/1993, s. 186, ISSN 0137-3102. 1986: Nagroda na FPFF w Gdyni za najlepszą pierwszoplanową rolę kobiecą (w filmie Cudzoziemka) 2000: Orzeł za najlepszą drugoplanową rolę kobiecą (w filmie Ogniem i mieczem) 2018: Nagroda im. Ireny Solskiej za „twórczość wywierającą znaczący wpływ na rozkwit sztuki aktorskiej” 2022: Orzeł za najlepszą drugoplanową rolę kobiecą (w filmie Zupa nic)

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Ewa Wiśniewska na zdjęciach w bibliotece Polona

Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z TVP Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z Polsatem Kategoria:Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Filmowej Kategoria:Laureatki Polskiej Nagrody Filmowej dla najlepszej drugoplanowej roli kobiecej Kategoria:Najlepsze aktorki pierwszoplanowe na FPFF Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1942 Kategoria:Laureatki nagrody im. Ireny Solskiej