Hannes Olof Gösta Alfvén (ur. 30 maja 1908 w Norrköping, zm. 2 kwietnia 1995 w Djursholm) – szwedzki fizyk, laureat Nagrody Nobla z dziedziny fizyki w roku 1970 za badania w zakresie magnetohydrodynamiki i ich zastosowanie do fizyki plazmy. Zajmował się też astrofizyką.
Życiorys Twórca podstaw elektrodynamiki kosmicznej, współtwórca magnetohydrodynamiki. W latach 1940–1973 profesor Królewskiego Instytutu Technologicznego w Sztokholmie, członek Szwedzkiej Akademii Nauk. Odkrywca fal magnetohydrodynamicznych w plazmie nazwanych na jego cześć falami Alfvena.
Noblista wykazał, że szybki ruch wirowy młodego Słońca mógł przez pola magnetyczne przenieść się na otaczający go obłok gazowy, z którego uformowały się planety. Powiązał burze słoneczne z powstawaniem zórz polarnych. Zajmował się również problemami astrofizyki, m.in. przedstawił teorię promieniowania radioźródeł.
Alfvén w swoich pracach rozważał teorie, które zwykle szły wbrew głównym prądom nauki. Zdaniem Alfvéna to plazma i oddziaływania elektromagnetyczne, a nie grawitacja, jak postuluje model standardowy, odpowiada za ewolucję Wszechświata i inne procesy występujące w kosmosie. Według głoszonych przez niego idei we Wszechświecie panuje równowaga pomiędzy materią i antymaterią. Dla podkreślenia, jak poważnie traktuje swoje teorie, Alfvén ufundował, i dał do przechowania dla Amerykańskiej Unii Geofizycznej, medal dla osoby, która jako pierwsza udowodni, iż najbliższa po Słońcu nam gwiazda Alfa Centauri nie jest zbudowana z antymaterii.
Na bazie prac i idei Alfvéna zaproponowany został przez Ralpha E. Juergensa budzący kontrowersje elektryczny model kosmosu.
Za podstawowe prace z dziedziny magnetohydrodynamiki i fizyki plazmy oraz ich zastosowanie otrzymał w roku 1970 Nagrodę Nobla.
Wybór publikacji (książki) 1950 – Cosmical Electrodynamics, 1954 – On the Origin of the Solar System, 1966 – Worlds-Antiworlds: Antimatter in Cosmology, 1968 – The Great Computer: A Vision (jako Olof Johannesson), 1969 – Atom, Man, and the Universe: A Long Chain of Complications, 1972 – Living on the Third Planet, 1975 – Structure and Evolutionary History of the Solar System (wsp. Gustaf Arrhenius), 1981 – Cosmic Plasma.
Odznaczenia 1950 – The Polhem Prize 1958 – John Ericsson Medal 1967 – Gold Medal of the Royal Royal Astronomical Society 1970 – Nobel Prize in Physics 1971 – M.V. Lomonosov Gold Medal 1971 – Franklin Medal 1980 – Roland Eötvös Medal, COSPAR 1982 – Carl XVI Gustaf Medal 1988 – William Bowie Medal, AGU H.T. Cedergren Medal Anders Celsius Medal
Zobacz też (1778) Alfvén Prędkość Alfvena
Przypisy , Biographical, Nobel Lecture, December 11, 1970, Plasma Physics, Space Research and the Origin of the Solar System
Linki zewnętrzne C.G. Fälthammar (Royal Institute of Technology, Stockholm), A.J. Dessler (University of Arizona, Tucson), Hannes Alfvén (1908 - 1995) (publ. School of Electrical Engineering, Alfvén Laboratory) Eric J. Lerner, Lawrenceville, New Jersey (1995), The Big Bang Never Happened, In Memory of Hannes Alfven [dostęp 2021-10-27].
Kategoria:Laureaci Złotego Medalu Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego Kategoria:Szwedzcy nobliści – fizyka Kategoria:Szwedzcy fizycy XX wieku Kategoria:Urodzeni w 1908 Kategoria:Zmarli w 1995 Kategoria:Kosmolodzy Kategoria:Ludzie upamiętnieni nazwami wielkości fizycznych Kategoria:Ludzie urodzeni w Norrköping